Xây dựng chiến lược 5 năm: Nhiều doanh nghiệp vẫn vướng sai lầm

Nhầm lẫn giữa chiến lược, kế hoạch và mục tiêu.

Theo ThS. David Tân Nguyễn - Chủ tịch BrainGroup, Giám đốc Chiến lược BrainMark, nhiều lãnh đạo phát biểu về "chiến lược doanh thu" hay "chiến lược ngân sách", trong khi thực chất đó chỉ là kế hoạch. Sự thiếu chuẩn hóa trong tư duy hệ thống này khiến cấp dưới hoang mang và lúng túng khi thực thi.

Đặc biệt, nhiều bản chiến lược được viết ra nhưng lại thiếu vắng một "bức tranh đích đến" rõ ràng. Doanh nghiệp không thể trả lời được câu hỏi cốt lõi: Quy mô, vị thế, hình ảnh thương hiệu và giá trị mang lại cho xã hội của tổ chức trong 5 năm tới sẽ ra sao?

Bên cạnh đó, các bản chiến lược thường dành đến 85-90% thời lượng để phân tích dữ liệu nội bộ và quá khứ, chỉ 10% để đánh giá thị trường và dự báo tương lai. Việc ra quyết định dựa trên mong muốn chủ quan của lãnh đạo hay kinh nghiệm cũ mà bỏ qua xu hướng công nghệ, hành vi khách hàng .

Tư duy "tịnh tiến đều"

Theo ông Tân Nguyễn, rất nhiều bản chiến lược phạm sai lầm khi đặt ra quá nhiều mục tiêu, dẫn đến nguồn lực bị phân tán. Có những tổng công ty đưa ra 25-30 mục tiêu cùng hàng trăm chỉ số KPI, nhưng kết quả không đạt được bất kỳ thành tựu nào nổi bật. Thay vì tham lam, tổ chức chỉ nên tập trung vào 3 đến 5 trụ cột chiến lược cốt lõi làm bệ đỡ cho toàn bộ sự phát triển. Đồng thời, cần phải xác định năng lực lõi, đâu là "trụ kiếm cơm" của quá khứ và đâu là "trụ tăng trưởng" của tương lai.

Trong thực tế, khi đối mặt với áp lực tăng trưởng, nhiều đơn vị thường chọn cách lập kế hoạch an toàn bằng việc cho "tịnh tiến đều" mỗi năm vài phần trăm. Đây là biểu hiện của việc thiếu chiến lược và thiếu giải pháp đột phá.

Lỗ hổng thực thi và đứt gãy hệ thống

Ông David Tân Nguyễn

Ông David Tân Nguyễn dẫn nghiên cứu chỉ ra rằng 60-70% chiến lược thất bại nằm ở giai đoạn thực thi. Một bản chiến lược vĩ mô 5 năm nếu không được cụ thể hóa bằng kế hoạch vận hành hàng năm (AOP), không gắn chặt với hệ thống KPI và thiếu vắng bộ phận kiểm soát thì chỉ là những giấc mơ trên giấy.

Trong bối cảnh này, công cụ quản trị bằng công nghệ là tối quan trọng, nhưng các doanh nghiệp lại đang gặp sai lầm kép về "chuyển đổi số". Nhiều nơi vung hàng triệu USD để mua phần mềm, nhưng lại quên mất khâu xây dựng cơ sở dữ liệu, quy trình chuẩn liên phòng ban và kết nối hệ thống trước khi áp dụng công nghệ.

Phùng Ái Ly