Xanh hóa, số hóa - Tối ưu nguồn lực phát triển Thủ đô

Trong đó, mục tiêu đặc biệt quan trọng là thành phố xác định rõ yêu cầu tăng trưởng hai con số liên tục trong nhiều năm (từ 11% trở lên) và mô hình tăng trưởng theo hướng xanh hóa, số hóa, nói cách khác là dựa trên năng suất, công nghệ và dữ liệu.

Hà Nội đang cụ thể hóa các yêu cầu về phát triển xanh, thông minh theo hướng tổ chức lại không gian đô thị, nâng cao chất lượng sống của nhân dân. Trong ảnh: Phối cảnh khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long. Ảnh: CĐT

1. Thành phố Hà Nội đã xác định rõ định hướng phát triển trong kỷ nguyên mới theo hướng hiệu quả, bền vững, trọng tâm là tối ưu hóa các nguồn lực phát triển dựa trên một nền kinh tế xanh, kinh tế số và nhân dân được thụ hưởng chất lượng cuộc sống tốt nhất.

Quan điểm này đã được cụ thể hóa bằng các định hướng chiến lược mà thành phố đang triển khai thành những chương trình, kế hoạch cụ thể trong đời sống kinh tế - xã hội. Đó là thành phố phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo, lấy khoa học, công nghệ và chuyển đổi số làm động lực tăng trưởng chủ yếu.

Với yêu cầu này, thành phố đang triển khai nhanh, hiệu quả và đến cùng khi thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TƯ ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Thành phố xác lập 3 quan điểm chỉ đạo cốt lõi: Coi khoa học, công nghệ và chuyển đổi số vừa là đầu vào bắt buộc, vừa là đầu ra tạo giá trị; lấy dữ liệu làm nền tảng đổi mới tư duy lãnh đạo, điều hành; đề cao kỷ cương, trách nhiệm giải trình gắn với kết quả định lượng.

Thành phố yêu cầu xuyên suốt trong tổ chức thực hiện là tập trung trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải; mọi nhiệm vụ phải được lượng hóa bằng các chỉ số đo lường cụ thể, đánh giá dựa trên kết quả thực chất. Thành phố cũng tăng cường liên kết “Nhà nước - viện, trường - doanh nghiệp”; phân bổ nguồn lực theo hiệu quả đầu ra và siết chặt kỷ cương thực thi, gắn trách nhiệm với người đứng đầu.

Bên cạnh đó, đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cũng tiếp tục là giải pháp then chốt nhằm xử lý những điểm nghẽn cốt lõi trong quản trị, điều hành và phát triển của thành phố. Trọng tâm là xây dựng nền tảng số, dữ liệu mở và trí tuệ nhân tạo dùng chung, tạo hạ tầng thống nhất, liên thông, tiết kiệm chi phí và nâng cao năng suất khu vực công. Trong đó, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là triển khai dịch vụ công trực tuyến toàn trình, phấn đấu không sử dụng giấy tờ, để người dân và doanh nghiệp không phải trực tiếp đến cơ quan chính quyền.

Hà Nội triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TƯ nhằm khẳng định vai trò tiên phong, dẫn dắt, chủ động kiến tạo các mô hình mới về quản trị đô thị thông minh, chính quyền số, phát triển kinh tế số, xã hội số.

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ trở thành động lực tăng trưởng trực tiếp của nền kinh tế Thủ đô, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 và nhiều năm tới đạt từ 11% trở lên; đồng thời, nâng cao tỷ trọng kinh tế số, làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống và gia tăng đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp.

Đáng chú ý, thành phố nhấn mạnh chuyển đổi số là công cụ trực tiếp giải quyết các điểm nghẽn đô thị lớn (ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, chuẩn hóa dữ liệu đất đai, cải cách hành chính, trật tự đô thị, an toàn thực phẩm, ngập úng…). Đây là điều kiện tiên quyết để tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng cuộc sống nhân dân và tăng năng lực cạnh tranh, tạo nguồn lực mạnh mẽ cho phát triển.

2. Tăng trưởng kinh tế 2 con số trong nhiều năm tới là một mục tiêu được Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô kiên định thực hiện bằng được và bắt tay thực hiện ngay từ những ngày đầu, tháng đầu năm 2026. Thành phố đặt ra yêu cầu rất cao là tăng trưởng 2 con số theo chiều sâu - kinh tế số làm trụ cột - doanh nghiệp tư nhân làm động lực - kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo - liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển.

Quan điểm này được thành phố cụ thể hóa bằng bước đi đổi mới mô hình phát triển, chuyển mạnh từ tăng trưởng dựa vào vốn, tài nguyên, lao động giá rẻ sang tăng trưởng dựa chủ yếu vào năng suất lao động, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nhân lực chất lượng cao. Thành phố thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế carbon thấp; nâng cao chất lượng môi trường sống... Về tổng thể, mô hình tăng trưởng này có thể hiểu là dựa chủ yếu vào năng suất, công nghệ và cơ sở dữ liệu.

Đặc biệt, thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, trong Chương trình hành động, Đảng bộ thành phố đã cập nhật nhiệm vụ tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng hiện đại, xanh, số hóa, tuần hoàn.

Thành phố ưu tiên các ngành có giá trị gia tăng cao, có ưu thế cạnh tranh, có khả năng dẫn dắt và lan tỏa. Đó là dịch vụ chất lượng cao, xây dựng Hà Nội thành trung tâm văn hóa - thương mại - tài chính - du lịch - hội nghị - triển lãm của cả nước và khu vực. Kinh tế số, kinh tế tri thức, kinh tế sáng tạo của thành phố trở thành trụ cột. Đáng chú ý, thành phố đẩy mạnh chuyển đổi số trong tất cả các lĩnh vực: Quản lý đô thị, công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ, tài chính, logistics, giáo dục, y tế, văn hóa; thực hiện các mô hình kinh tế mới: kinh tế không gian ngầm, không gian tầm thấp, kinh tế bạc, tài sản mã hóa…

Bên cạnh đó, Hà Nội cũng đang cụ thể các yêu cầu về phát triển xanh, thông minh theo hướng tổ chức lại không gian đô thị, chuyển dịch sang mô hình đa trung tâm, đa cực, đa tầng, đa lớp, xanh, hài hòa, thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao chất lượng sống của nhân dân.

Đặc biệt, phát huy truyền thống văn hiến ngàn năm, thành phố phát triển công nghiệp văn hóa thành ngành kinh tế mũi nhọn, có giá trị gia tăng cao; hình thành các trung tâm công nghiệp văn hóa tầm quốc tế. Đồng thời, thành phố gắn công nghiệp văn hóa với công nghiệp giải trí, kinh tế sáng tạo, nội dung số; xác lập công nghiệp văn hóa là trụ cột tăng trưởng quan trọng của Thủ đô.

Tựu trung, việc cơ cấu lại nền kinh tế của thành phố cho thấy rõ điểm nổi bật là phát triển chất lượng cao, xanh, số và tuần hoàn, mở ra không gian phát triển mới bằng các hình thái kinh tế mới theo hướng xanh hóa, đặt trọng tâm ưu tiên là nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.

3. Về tổng thể, thành phố đang tập trung phát triển theo hướng vừa khắc phục được các điểm nghẽn, vừa phát triển bứt phá cũng như định hình bản sắc và mô hình phát triển để giữ hồn Thăng Long văn hiến và vươn mình thành đại đô thị sáng tạo, xanh, thông minh, kết nối toàn cầu.

Cụ thể hóa yêu cầu này, thành phố xây dựng chính quyền kiến tạo - chuyển mạnh từ “quản lý” sang “phục vụ và kiến tạo phát triển”, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, lấy chất lượng sống của nhân dân và năng lực cạnh tranh trong nước và quốc tế làm thước đo.

Chính quyền thành phố cũng nhấn mạnh việc ưu tiên phát triển cộng đồng doanh nghiệp Thủ đô, coi đây là lực lượng đi đầu trong đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học, công nghệ, có trách nhiệm xã hội và đạo đức, tham gia trực tiếp và là yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển Thủ đô xanh, thông minh, hiện đại, nhân dân hạnh phúc.

Phát triển theo hướng xanh hóa, số hóa nhằm tối ưu các nguồn lực theo hướng bền vững đang được thành phố lựa chọn và triển khai một cách hiệu quả trong đời sống kinh tế - xã hội của Thủ đô. Hướng phát triển này sẽ đóng góp quan trọng vào tăng trưởng 2 con số trong nhiều năm tới, qua đó góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân Thủ đô - mục tiêu tối thượng trong mọi chủ trương, quyết sách của Đảng bộ, chính quyền thành phố.

Chí Kiên