Xác định danh tính liệt sĩ sau hơn nửa thế kỷ nhờ ADN

Mỗi mẫu ADN, mỗi thông tin của thân nhân liệt sĩ được thu nhận đều góp phần hình thành và hoàn thiện kho dữ liệu ADN quốc gia, tạo cơ sở quan trọng phục vụ công tác đối sánh, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Ảnh CA Thanh Hóa

Ngày 24/6, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết hài cốt an táng tại phần mộ số 52, hàng 2, lô B, khu B, Nghĩa trang Liệt sĩ Ngã Bảy - Phụng Hiệp (TP Cần Thơ) được xác định là liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát, quê xã Minh Dân, tỉnh Thanh Hóa.

Liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát, sinh năm 1952, nguyên là Trung đội phó, chiến đấu tại chiến trường Nam Bộ. Anh đã anh dũng hy sinh ngày 20/10/1972 khi tuổi đời còn rất trẻ. Hơn nửa thế kỷ qua, người chiến sĩ ấy nằm lại nơi đất mẹ phương Nam với phần mộ chưa đầy đủ thông tin, khiến gia đình luôn đau đáu nỗi mong chờ một ngày tìm lại được người thân.

Giờ đây, sau 54 năm, điều mong mỏi ấy đã trở thành hiện thực. Thông qua việc đối sánh ADN của thân nhân, danh tính liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát đã được xác định chính xác, khép lại hành trình dài đằng đẵng của sự chờ đợi và mở ra niềm an ủi lớn lao đối với gia đình.

Kết quả đầy ý nghĩa này là minh chứng sinh động cho hiệu quả của việc xây dựng ngân hàng dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Tại Thanh Hóa, hiện vẫn còn hàng chục nghìn liệt sĩ chưa xác định hoặc thiếu thông tin về phần mộ. Mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát là một trong hơn 37.000 mẫu ADN đã được Công an tỉnh Thanh Hóa phối hợp với các đơn vị chức năng tổ chức thu nhận trong các đợt cao điểm năm 2025.

Đáng chú ý, Thanh Hóa là một trong những địa phương hoàn thành sớm việc thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ và hiện cũng là địa phương có số lượng mẫu ADN thân nhân liệt sĩ đã thu nhận lớn nhất cả nước.

Hiện Thanh Hóa có 8 liệt sĩ đã được xác định thông tin bằng phương pháp giám định ADN. Đằng sau những con số ấy là sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận của các gia đình liệt sĩ và sự quyết tâm, nỗ lực bền bỉ của lực lượng Công an trong từng chuyến đi, từng lần rà soát, xác minh, thu nhận mẫu.

Mỗi mẫu ADN, mỗi thông tin của thân nhân liệt sĩ được thu nhận đều góp phần hình thành và hoàn thiện kho dữ liệu ADN quốc gia, tạo cơ sở quan trọng phục vụ công tác đối sánh, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Việc xác định chính xác danh tính liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát càng có ý nghĩa khi cả nước đang đẩy mạnh công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Cùng với cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ do Bộ Công an triển khai, "Chiến dịch 500 ngày đêm" của Bộ Quốc phòng cũng đang được thực hiện quyết liệt trên phạm vi toàn quốc với mong muốn đưa các anh trở về với gia đình, quê hương bằng chính tên tuổi của mình.

Mỗi kết quả đối sánh ADN thành công không đơn thuần là một thành tựu của khoa học công nghệ. Đó còn là niềm hạnh phúc vỡ òa của những gia đình đã chờ đợi suốt hàng chục năm; là sự tri ân sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Và trên hết, đó là hành trình nhân văn đang được các cấp, các ngành kiên trì thực hiện để không một liệt sĩ nào bị lãng quên, không một sự hy sinh nào bị khuất lấp trong dòng chảy thời gian.

Từ một mẫu ADN được thu nhận tại quê nhà đến kết quả đối sánh thành công ở một nghĩa trang cách xa hàng nghìn kilômét, hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của cuộc cách mạng chuyển đổi số đang lan tỏa vào những lĩnh vực giàu ý nghĩa nhân văn nhất.

Cùng với thành tựu của khoa học, công nghệ ADN, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã trở thành "cầu nối dữ liệu" quan trọng, giúp xác thực thông tin thân nhân, làm sạch dữ liệu và xây dựng kho dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ một cách khoa học, chính xác.

Từ nền tảng dữ liệu đồ sộ ấy, những tấm bia mang dòng chữ "Liệt sĩ chưa biết tên" đang dần được thay bằng tên tuổi, quê quán và cuộc đời của những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.

An Bình