X-Men của Marvel hụt hơi sau kỷ nguyên Krakoa

Ảnh minh họa series House of X. Nguồn: Marvel.

Kể từ khi House of X và Powers of X mở ra kỷ nguyên Krakoa năm 2019, Marvel liên tục thử nghiệm những hướng đi mới với X-Men. Tuy nhiên, sau khi Krakoa khép lại và From the Ashes được khởi động năm 2024, sức hút của thương hiệu có dấu hiệu suy giảm. Từ đầu năm 2026 đến nay, các đầu truyện X-Men nằm trong top 10, top 25 doanh số bán chạy giảm đáng kể.

Tiếp nối một Krakoa thử nghiệm, việc quay lại công thức X-Men quen thuộc khiến Marvel ngày càng khó tạo ra một lý do đủ thuyết phục để độc giả tiếp tục theo dõi.

X-Men thiếu sức sáng tạo

Kể từ 2023, Marvel tung ra hàng loạt đầu truyện như X-Men, Uncanny X-Men, X-Force, X-Factor, NYX và Exceptional X-Men, các series vẫn loay hoay tìm bản sắc trong thế giới hậu Krakoa.

Sau nhiều năm sống trong hòn đảo tương đối độc lập, X-Men trở lại một thế giới nơi họ tiếp tục bị nghi ngờ, sợ hãi và săn đuổi. Các nhóm mới phải tìm cách xác định mình là ai sau sự sụp đổ của Krakoa, trong khi những nhân vật cũ phải đối diện với hậu quả của lựa chọn trong kỷ nguyên trước. Quá trình chuyển tiếp này đang khiến thương hiệu có cảm giác thiếu sự mới mẻ. Đặc biệt, với series From the Ashes (2024), cốt truyện quay về hướng khai thác của những năm 2000.

Tạo hình X-Men trong From the Ashes. Ảnh: Marvel.

Có thể thấy, Marvel chưa tìm được một ý tưởng lớn có sức nặng tương đương Krakoa. Những câu chuyện hậu Krakoa hoàn toàn có thể khai thác những di sản rất giàu tiềm năng: mâu thuẫn trong cộng đồng dị nhân, những tranh cãi về Professor X, cảm giác mất mát sau khi một xã hội mới bị phá hủy.

Các chất liệu vốn đủ mạnh để phát triển một giai đoạn giàu tính tâm lý và chính trị. Nhưng thay vì biến những câu hỏi đó thành trục tư tưởng xuyên suốt, nhiều series lại bám vào những mô típ quen thuộc. Cyclops một lần nữa dẫn đầu một nhóm X-Men trong thế giới căm ghét dị nhân. Wolverine trở lại những không gian quen thuộc để tìm kiếm bản thân.

Cách các đầu truyện xây dựng không khí cũng đang khiến độc giả khó hiểu. Một bạn đọc chỉ ra rằng trong tập truyện X-Men #26 vấn đề không nằm ở năng lực của đội ngũ sáng tạo. Họ vẫn sở hữu kỹ năng vẽ, bố cục và kể chuyện bằng hình ảnh tốt, nhưng bản thân câu chuyện lại thiếu chiều sâu và sự thú vị.

Dường như đội ngũ biên tập đã quá chú trọng chiến thuật, xung đột và cảm giác u ám, trong khi thiếu sự ấm áp, tình đồng đội và chiều sâu cảm xúc từng làm nên sức hấp dẫn của nhóm dị nhân.

X-Men giảm sức hút như một chu kỳ

X-Men là một trong những thương hiệu giàu nhân vật và tiềm năng của Marvel với hơn 60 năm phát triển. Nhưng đội ngũ sáng tạo dường như ngày càng khó xác định đâu là thông điệp cốt lõi cho thương hiệu. Dấu hiệu này từng xuất hiện sau thời kỳ đỉnh cao của X-Men với X-Men (1991), Age of Apocalypse (1995).

Bước sang thập niên 2000, series X-Men rơi vào giai đoạn bế tắc. Để tìm lại ánh hào quang, Marvel liên tục thay đổi đội ngũ sáng tạo và thử nghiệm nhiều hướng đi. Tuy nhiên, những nỗ lực tái thiết này vô tình biến thương hiệu X-Men thành một chiến trường của những tư tưởng cực đoan.

Bìa tập 60 series X-Men (1991). Ảnh: Marvel.

Sự phân rã và suy thoái của Dị nhân trở nên rõ rệt nhất sau sự kiện Avengers vs. X-Men (2012). Cyclops bị kiểm soát bởi Phoenix Force (Avengers vs. X-Men #11), Wolverine hy sinh, Jean Grey không còn xuất hiện.

Sự phân mảnh ấy trở nên nghiêm trọng hơn khi Marvel sử dụng các series về Inhumans như một cách để thay thế hình tượng X-Men. Khi đó, bản quyền hình ảnh của các dị nhân vẫn đang nằm trong tay hãng Fox. Đây cũng là thời kỳ một câu hỏi lớn bị bỏ ngỏ: X-Men chiến đấu vì điều gì?

Từng là tiếng nói cho những cộng đồng thiểu số, thương hiệu X-Men lại thiếu định vị thương hiệu và luôn đứng trước giảm sức hút. Nguyên nhân đến từ việc không có tầm nhìn của một biên kịch tài năng như Chris Claremont, Jim Lee hay Grant Morrison.

Trong thời gian tới, Marvel tiếp tục thử nghiệm bằng Maximum X-Men, series dài kỳ ra mắt vào tháng 12. Sau sự kiện Avengers: Armageddon, khi Trái Đất không còn đội Avengers, Storm tập hợp Wolverine, Colossus, Bishop, Iceman, Psylocke, Firestar và Justice để trở thành lực lượng ứng phó những mối đe dọa cấp độ Avengers, mở màn bằng cuộc xâm lược từ Negative Zone.

Hướng đi này cho thấy Marvel đang đặt X-Men vào vị trí vốn thuộc về Avengers. Câu hỏi đặt ra rằng liệu hãng đang tìm kiếm một bản sắc mới cho X-Men hay chỉ tiếp tục dùng những mô típ quen thuộc dưới một quy mô lớn hơn.

Đức Huy