Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Những báo cáo và thực trạng

Trong một thông báo gửi đến hãng tin Al Jazeera mới đây, Tổng thống Donald Trump đã bác bỏ mạnh mẽ những ý kiến cho rằng quân đội Mỹ đang thiếu hụt nguồn cung vũ khí. Ông nhấn mạnh các nỗ lực mới nhằm mở rộng quy mô sản xuất vũ khí và cam kết sẽ cung cấp thêm cho các đồng minh ở châu Âu cùng nhiều khu vực khác trong thời gian tới.

Tổng thống Mỹ khẳng định: "Chúng ta có nhiều đạn dược hơn bất kỳ ai trên thế giới, và nhiều hơn mức chúng ta cần".

Đồng quan điểm với Tổng thống Mỹ, Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell khẳng định quân đội Mỹ không hề rơi vào tình trạng thê thảm như các báo cáo đồn đoán. Ông Parnell cho biết quân đội Mỹ là lực lượng mạnh nhất thế giới, sở hữu một kho vũ khí uy lực, sâu rộng và có mọi thứ cần thiết để thực thi nhiệm vụ bảo vệ người dân và lợi ích quốc gia vào bất kỳ thời điểm nào.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cũng nhanh chóng lên mạng xã hội X để phản bác các dữ liệu cho rằng tên lửa đánh chặn bị cạn kiệt nghiêm trọng, gọi đây là những thông tin "sai sự thật" và "đáng xấu hổ". Dù không quan chức nào công khai thừa nhận về sự thiếu hụt đạn dược, chính quyền vẫn yêu cầu mức ngân sách quốc phòng lên tới 95 tỷ USD cho năm tài khóa 2027, cộng thêm khoản ngân sách bổ sung 21 tỷ USD để lấp đầy các kho dự trữ.

Trái ngược với những tuyên bố từ các quan chức, các hãng thông tấn lớn và các tổ chức nghiên cứu đã công bố hàng loạt số liệu cho thấy một bức tranh đáng lo ngại. Theo báo cáo của CNN, quân đội Mỹ ước tính đã tiêu hao 80% tên lửa đánh chặn THAAD so với thời điểm trước chiến tranh và khoảng một nửa số tên lửa Patriot. Các nguồn tin của đài này miêu tả mức dự trữ hiện tại là "thấp đến mức nguy hiểm".

Cùng lúc đó, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) trong một phân tích công bố ngày 27/7 chỉ ra rằng quân đội Mỹ chỉ còn lại hơn một phần ba số tên lửa Patriot và khoảng một nửa số tên lửa THAAD. Tổ chức này đánh giá sẽ phải mất ít nhất ba năm, kể cả khi được rót thêm ngân sách ồ ạt, để đưa nguồn cung trở lại mức như ban đầu.

Tình trạng này cũng xảy ra với các loại vũ khí tấn công tầm xa khi hãng tin Reuters và CBS News đều tiết lộ quân đội đã sử dụng gần như toàn bộ Hệ thống Tên lửa Chiến thuật Lục quân (ATACMS) và Tên lửa Tấn công Chính xác (PrSM) – những loại vũ khí có giá trị lên tới 1 triệu USD mỗi quả.

Một bệ phóng tên lửa phòng thủ Patriot của quân đội Mỹ tại Rzeszow, Ba Lan. Ảnh Omar Marques/Getty.

Theo tờ New York Times, những lo ngại về nguồn cung vũ khí là một trong những yếu tố khiến Tổng thống Trump quyết định trì hoãn một đợt leo thang quân sự quy mô lớn hơn vào tháng 7. Cũng theo tờ báo này, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine cũng được cho là đã nhiều lần nêu lên mối lo ngại này trong các cuộc họp kín, đặc biệt là sau khi biên bản ghi nhớ (MoU) về ngừng bắn giữa Washington và Tehran sụp đổ vào tháng 6, dẫn đến gần hai tuần giao tranh dữ dội.

Những rủi ro đối với Mỹ và các đồng minh

Việc cạn kiệt cả vũ khí tấn công lẫn phòng thủ đang đặt lực lượng Mỹ trước những thách thức nghiêm trọng. Cựu Đại tá Thủy quân Lục chiến Mỹ Mark Cancian, cố vấn cấp cao tại CSIS, nhận định sự thiếu hụt ATACMS và PrSM làm suy giảm khả năng tấn công từ xa của quân đội. Điều này buộc Mỹ phải sử dụng các giải pháp thay thế nguy hiểm hơn như tên lửa hành trình JASSM, Tomahawk hoặc điều máy bay tiến sâu vào không phận đối thủ, đòi hỏi lực lượng không quân phải vô hiệu hóa hoàn toàn hệ thống phòng không của đối phương và trực tiếp đưa binh sĩ vào vòng nguy hiểm.

Tuy nhiên, sự thiếu hụt các tên lửa đánh chặn phòng không mới là vấn đề nghiêm trọng nhất. Ông Cancian cảnh báo rằng hiện Mỹ không còn nhiều vũ khí loại này và không có giải pháp thay thế thực sự tốt. Thực tế đã chứng minh rủi ro khôn lường trong vụ tấn công ngày 17/7 nhằm vào căn cứ không quân Muwaffaq Salti ở Jordan, khi các tên lửa của Iran xuyên thủng hệ thống phòng thủ, khiến ba binh sĩ Mỹ thiệt mạng.

Về mặt chiến lược, sự hao hụt này đang bào mòn khả năng răn đe của Mỹ trước các đối thủ lớn khác. Báo chí Mỹ như NBC News tiết lộ quân đội đã bắt đầu áp dụng chiến thuật "chọn lọc" hơn đối với các mục tiêu ít nguy hiểm để tiết kiệm đạn, dù chiến lược này tiềm ẩn khả năng tính toán sai lầm rất lớn trên chiến trường.

Tình trạng khan hiếm vũ khí phòng không của Mỹ không chỉ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia mà còn tạo ra làn sóng lo ngại đối với các đồng minh. Tại khu vực Trung Đông, chính quyền Tổng thống Trump hồi tháng 5 đã công bố gói bán tên lửa Patriot và THAAD trị giá 25 tỷ USD cho Kuwait, Bahrain, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất và Qatar, bên cạnh các đối tác lâu năm như Arab Saudi, Jordan và Israel. Mặc dù vậy, giới chuyên gia nhận định việc bàn giao các hệ thống phòng không này chắc chắn sẽ bị chậm trễ do Mỹ phải ưu tiên giữ lại đạn đánh chặn để bảo vệ chính mình.

THAAD là hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối do tập đoàn Lockheed Martin của Mỹ thiết kế và chế tạo nhằm đánh chặn các tên lửa đạn đạo tầm ngắn, tầm trung và tầm trung-cao. Ảnh Wiki.

Tại điểm nóng chiến sự ở châu Âu, tác động của sự sụt giảm vũ khí càng bộc lộ rõ rệt. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã liên tục cảnh báo về việc nguồn cung tên lửa Patriot để chặn đòn tấn công từ Nga đang cạn dần. Ông Zelensky ngày 5/8 cho biết lượng tên lửa phòng không mà Kiev nhận được từ các đồng minh trong năm 2026 chỉ bằng một phần ba so với cùng kỳ năm ngoái.

Ukraine hiện đang nỗ lực vận động Mỹ cấp phép để tự sản xuất các hệ thống này, một quyền mà cho đến nay chỉ có Nhật Bản và Đức được tiếp cận.

Khép lại những tranh cãi về khủng hoảng nguồn cung, chuyên gia Mark Cancian từ CSIS đã đưa ra một nhận định về tình cảnh khó khăn hiện tại của quân đội Mỹ: "Tiền bạc sẽ không phải là vấn đề. Vấn đề nằm ở thời gian".

Tiến Kim