Vượt ngưỡng hoại tử: Ca mổ 'giờ vàng' cứu đôi chân chàng trai bị xe tải cán

Chiều 10.3, bác sĩ Lê Đức Sĩ – Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Đức Hòa – cho biết, đơn vị vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật giải áp trong “giờ vàng”, kịp thời cứu đôi chân của chàng trai 19 tuổi bị xe tải cán, đứng trước nguy cơ phải cắt cụt chi.

Khi các mô cơ bắt đầu rơi vào tình trạng thiếu máu, nguy cơ hoại tử có thể lan rộng từng giờ. Trước tình huống đó, các bác sĩ buộc phải chạy đua với thời gian để giữ lại đôi chân cho bệnh nhân. Nhờ can thiệp kịp thời, ê-kíp phẫu thuật không chỉ ngăn chặn quá trình hoại tử mà còn bảo tồn được chức năng chi thể – một kết quả được đánh giá là đầy thách thức trong những ca chấn thương dập nát nặng.

Cuộc chạy đua với “giờ vàng”

Bệnh nhân N.C.L. (19 tuổi, ngụ tỉnh Tây Ninh) được đưa vào Bệnh viện đa khoa Xuyên Á Đức Hòa trong tình trạng cấp cứu sau một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng.

Bệnh nhân bị dập nát mô mềm nặng ở hai cẳng chân, kèm theo nguy cơ chèn ép khoang tiến triển nhanh

Theo thông tin ban đầu, khi đang điều khiển xe máy trên đường, nam thanh niên bất ngờ va chạm mạnh với một xe tải. Cú va chạm khiến nạn nhân ngã xuống đường và bị bánh xe cán qua hai chân.

Khi được đưa đến bệnh viện, bệnh nhân trong tình trạng đau đớn dữ dội, hai chân sưng nề, biến dạng rõ rệt, nhiều vùng mô mềm dập nát. Các bác sĩ nhận định đây là một trường hợp chấn thương chi nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ cao dẫn đến hội chứng chèn ép khoang – một biến chứng nguy hiểm có thể khiến mô cơ nhanh chóng hoại tử nếu không được can thiệp kịp thời.

Ngay lập tức, bệnh nhân được kích hoạt quy trình cấp cứu khẩn cấp. Ê-kíp bác sĩ tiến hành thăm khám lâm sàng, kết hợp các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh để đánh giá mức độ tổn thương.

Kết quả cho thấy bệnh nhân bị dập nát mô mềm nặng ở hai cẳng chân, kèm theo nguy cơ chèn ép khoang tiến triển nhanh. Đây là tình trạng khi áp lực trong khoang cơ tăng cao, làm cản trở lưu thông máu nuôi dưỡng mô, dẫn đến thiếu máu cục bộ và có thể gây hoại tử nếu không được giải áp kịp thời.

Trước diễn biến nguy cấp, các bác sĩ quyết định tiến hành phẫu thuật giải áp khẩn cấp ngay trong “giờ vàng”.

Quyết định sống còn trong phòng mổ

Theo bác sĩ Lê Đức Sĩ, hội chứng chèn ép khoang là một trong những biến chứng nguy hiểm thường gặp trong các chấn thương dập nát chi.

“Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, áp lực trong khoang cơ sẽ tăng dần, khiến mạch máu bị chèn ép, dòng máu nuôi mô bị gián đoạn. Khi đó, các mô cơ có thể bắt đầu hoại tử chỉ sau vài giờ. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ buộc phải cắt cụt chi để cứu tính mạng người bệnh”, bác sĩ Sĩ cho biết.

Trong ca bệnh này, yếu tố quyết định chính là thời gian. Chỉ cần chậm trễ, các mô cơ có thể bị tổn thương không hồi phục.

Ê-kíp phẫu thuật đã nhanh chóng tiến hành mở cân giải áp ở các khoang cơ bị chèn ép nhằm giảm áp lực, khôi phục lưu thông máu và ngăn chặn quá trình hoại tử.

Ca mổ diễn ra trong không khí căng thẳng khi các bác sĩ phải vừa xử lý các vùng mô dập nát, vừa đảm bảo bảo tồn tối đa cấu trúc cơ, mạch máu và thần kinh.

Sau khi thực hiện giải áp, tình trạng tưới máu ở chi của bệnh nhân được cải thiện rõ rệt. Các dấu hiệu cho thấy mô cơ vẫn còn khả năng phục hồi, giúp tránh được nguy cơ phải cắt cụt chi.

Sau phẫu thuật, bệnh nhân được chuyển về khu hồi sức để tiếp tục theo dõi và điều trị tích cực. Các bác sĩ kiểm soát chặt chẽ tình trạng tuần hoàn chi, nguy cơ nhiễm trùng và khả năng phục hồi của mô mềm.

Nhờ được can thiệp đúng thời điểm, tình trạng của bệnh nhân hiện đã ổn định. Hai chân được bảo tồn, chức năng vận động có triển vọng phục hồi sau quá trình điều trị và phục hồi chức năng.

Theo bác sĩ Lê Đức Sĩ, những ca chấn thương dập nát chi do tai nạn giao thông luôn tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm. Trong đó, hội chứng chèn ép khoang là một tình trạng cần được nhận biết sớm.

“Thời gian là yếu tố sống còn. Nếu được đưa đến cơ sở y tế kịp thời và can thiệp đúng lúc, nhiều trường hợp vẫn có thể giữ lại chi thể cho bệnh nhân. Ngược lại, khi đã xảy ra hoại tử lan rộng, việc cắt cụt chi đôi khi là lựa chọn duy nhất để bảo toàn tính mạng”, bác sĩ Sĩ nhấn mạnh.

Các bác sĩ cũng khuyến cáo, sau những chấn thương mạnh ở tay hoặc chân, nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau tăng dần, sưng nề căng cứng, tê bì hoặc giảm vận động, người bệnh cần được đưa đến bệnh viện càng sớm càng tốt để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Trong trường hợp của nam thanh niên 19 tuổi này, sự phối hợp nhanh chóng giữa khâu cấp cứu, chẩn đoán và phẫu thuật đã giúp giữ lại đôi chân tưởng chừng đứng trước ranh giới hoại tử.

Đó cũng là minh chứng cho tầm quan trọng của “giờ vàng” trong cấp cứu chấn thương – khi mỗi phút trôi qua đều có thể quyết định số phận của một chi thể, thậm chí là cả cuộc đời của người bệnh.

Bình Thuận