Vụ nhóm nhạc nữ tuổi teen Vstar: Không nên đẩy trẻ em vào tâm điểm phán xét

Cháu T.H.Đ khóc, sợ hãi, tăng thêm bất ổn tâm lý. Ảnh: Gia đình cung cấp

"Quan điểm của chúng tôi là cần tiếp cận vụ việc một cách bình tĩnh, nhân văn, đúng pháp luật và tuyệt đối không đẩy trẻ em vào tâm điểm phán xét", luật sư Đỗ Ngọc Thanh, Chi hội trưởng Chi hội Luật sư, Hội Bảo vệ Quyền Trẻ em TPHCM, đưa ý kiến.

Theo luật sư Thanh, trước hết, cháu T.H.Đ. là người dưới 16 tuổi, thuộc phạm vi "trẻ em" theo quy định tại Điều 1 Luật Trẻ em năm 2016. Vì vậy, mọi hoạt động xác minh, trao đổi, làm việc của cơ quan chức năng đối với cháu cần được đặt trên nguyên tắc bảo đảm lợi ích tốt nhất của trẻ em; tôn trọng, lắng nghe, xem xét và phản hồi ý kiến, nguyện vọng của trẻ em theo Điều 5 Luật Trẻ em năm 2016. Đây không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là chuẩn mực ứng xử văn minh của người lớn đối với một chủ thể còn non về nhận thức, cảm xúc và kỹ năng tự bảo vệ.

Luật sư Đỗ Ngọc Thanh. Ảnh: NVCC

"Chúng tôi ghi nhận rằng cơ quan công an có chức năng tiếp nhận, kiểm tra, xác minh thông tin khi có phản ánh liên quan đến nội dung đăng tải trên mạng xã hội. Việc mời làm việc, nếu nhằm mục đích xác minh khách quan, hướng dẫn, phòng ngừa rủi ro và bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, là hoạt động cần thiết trong quản lý xã hội. Tuy nhiên, do người được mời là trẻ em, cách thức thực hiện cần phù hợp với độ tuổi, tâm lý và khả năng nhận thức của trẻ em. Trường hợp giấy mời chỉ thể hiện tên cháu mà chưa thể hiện rõ việc mời cha, mẹ hoặc người đại diện hợp pháp tham gia, thì theo chúng tôi, nên được rà soát, bổ sung để bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích của trẻ em.

Theo Điều 21 Bộ luật Dân sự năm 2015, người chưa thành niên là người chưa đủ 18 tuổi; theo Điều 136 Bộ luật Dân sự năm 2015, cha, mẹ là người đại diện theo pháp luật của con chưa thành niên. Do đó, về nguyên tắc bảo vệ trẻ em, trong các sự việc có liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích, thông tin và lời trình bày của trẻ, cần bảo đảm sự tham gia của cha, mẹ hoặc người giám hộ. Đây là cơ chế bảo vệ cần thiết để trẻ được giải thích, được hỗ trợ tâm lý, được bảo đảm không hiểu sai câu hỏi, không trả lời trong trạng thái lo sợ, lúng túng hoặc bị áp lực", luật sư Đỗ Ngọc Thanh cho biết.

Ngoài ra, theo luật sư Ngọc Thanh, Điều 21 Luật Trẻ em năm 2016 quy định trẻ em có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình; được pháp luật bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư. Điều 33 Nghị định 56/2017/NĐ-CP cũng xác định thông tin bí mật đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ em bao gồm tên, tuổi, đặc điểm nhận dạng cá nhân, hình ảnh, thông tin về thành viên gia đình, tài sản cá nhân, số điện thoại, địa chỉ thư tín cá nhân, địa chỉ, thông tin về nơi ở, quê quán, trường, lớp, kết quả học tập và các mối quan hệ bạn bè. Vì vậy, việc trao đổi, công bố, chia sẻ giấy mời hoặc thông tin nhận dạng của cháu trên mạng xã hội cần hết sức tiết chế. Bảo vệ trẻ em không chỉ là bảo vệ cháu trong trụ sở cơ quan chức năng, mà còn là bảo vệ cháu trước ánh mắt tò mò, lời bình luận cực đoan có thể làm tổn thương tâm hồn của một đứa trẻ.

Đối với nội dung liên quan đến mạng xã hội, Điều 54 Luật Trẻ em năm 2016 quy định cơ quan, tổ chức có trách nhiệm bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; cha, mẹ, giáo viên và người chăm sóc trẻ em có trách nhiệm giáo dục kiến thức, hướng dẫn kỹ năng để trẻ em biết tự bảo vệ mình khi tham gia môi trường mạng. Như vậy, hướng tiếp cận phù hợp trong vụ việc này nên là xác minh để hiểu đúng sự việc, lắng nghe cháu, lắng nghe gia đình, đánh giá đầy đủ bối cảnh, điều kiện nhận thức và tâm lý lứa tuổi của cháu, từ đó hướng dẫn, hỗ trợ tâm lý và kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn.

"Chúng tôi đề nghị nếu buổi làm việc được tiến hành, cần có mẹ, cha hoặc người giám hộ của cháu tham gia từ đầu đến cuối; nội dung làm việc cần được giải thích rõ là xác minh thông tin, không gây áp lực, không đặt cháu vào tâm thế bị kết luận trước. Biên bản, nếu có, cần ghi nhận đầy đủ thành phần tham dự, ý kiến của người đại diện hợp pháp và bảo đảm cháu được đọc lại, được giải thích trước khi ký bất cứ nội dung nào", luật sư Đỗ Ngọc Thanh đưa ý kiến.

Thạc sĩ, luật sư Đậu Thị Quyên, Chi hội Luật sư, Hội Bảo vệ Quyền Trẻ em cũng đưa ra quan điểm về vấn đề này.

Luật sư Đậu Thị Quyên. Ảnh: NVCC

Theo luật sư Đậu Thị Quyên, cần nhìn nhận, xem xét vấn đề từ hai phương diện ở cả hai phía.

Thứ nhất, về phía cơ quan công an, việc tiếp nhận, kiểm tra và xác minh thông tin khi có phản ánh hoặc dấu hiệu cần làm rõ là chức năng, nhiệm vụ được pháp luật quy định và đây là hoạt động bình thường của cơ quan nhà nước. Trong bối cảnh vụ việc đang thu hút sự quan tâm của xã hội, hoạt động xác minh là cần thiết nhằm kiểm chứng thông tin, làm rõ bản chất vụ việc trước khi có bất kỳ kết luận hay quyết định xử lý nào.

Tuy nhiên, ở phương diện thứ hai, điều cần quan tâm không chỉ là cơ quan công an có quyền xác minh hay không, mà là hoạt động xác minh cần được tổ chức như thế nào để đạt được chính mục tiêu của nó.

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 và các văn bản hướng dẫn thi hành, trong đó có Thông tư số 28/2020/TT-BCA của Bộ Công an, việc tiếp nhận, kiểm tra, xác minh nguồn tin phải được thực hiện khách quan, toàn diện, đầy đủ, chính xác và đúng pháp luật. Điều đó có nghĩa, mục tiêu cuối cùng của hoạt động xác minh không chỉ là thu thập thông tin mà quan trọng hơn là thu thập được thông tin phản ánh đúng sự thật khách quan của vụ việc.

Trong sự việc này, khi người được mời làm việc là trẻ em thì vấn đề không còn đơn thuần là trình tự, thủ tục, mà còn là điều kiện để cơ quan xác minh có thể thu thập được nguồn thông tin khách quan và đáng tin cậy nhất. Khác với người trưởng thành, trẻ em ở độ tuổi này rất dễ chịu tác động bởi tâm lý lo lắng, áp lực hoặc chưa hiểu đầy đủ ý nghĩa pháp lý của những câu hỏi được đặt ra. Nếu môi trường làm việc khiến trẻ căng thẳng hoặc không được hỗ trợ phù hợp thì khả năng trình bày thiếu, hiểu chưa đúng hoặc bỏ sót các tình tiết của vụ việc sẽ cao hơn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của trẻ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của chính hoạt động xác minh.

"Vì vậy, theo tôi, việc có cha, mẹ hoặc người đại diện hợp pháp đồng hành không nên được hiểu là tạo thêm rào cản cho hoạt động xác minh. Ngược lại, đây là một điều kiện góp phần nâng cao chất lượng, giá trị và độ tin cậy của kết quả xác minh. Khi trẻ được giải thích đầy đủ về quyền và nghĩa vụ của mình, có người đại diện hợp pháp đồng hành và khi cần thiết có sự hỗ trợ của luật sư thì trạng thái tâm lý sẽ ổn định hơn, từ đó giúp lời trình bày đầy đủ, chính xác và khách quan hơn. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc cơ quan chức năng có điều kiện tiếp cận sự thật của vụ việc một cách toàn diện hơn", luật sư Đậu Thị Quyên cho biết.

Cũng theo luật sư Đậu Thị Quyên, bảo vệ quyền của trẻ em và bảo đảm hiệu quả của hoạt động xác minh không phải là hai mục tiêu đối lập. Ngược lại, đây là hai giá trị bổ trợ cho nhau. Khi quyền của trẻ được bảo đảm tốt hơn thì chất lượng, độ tin cậy và tính khách quan của hoạt động xác minh cũng được nâng cao. Ở góc độ pháp lý, cách tiếp cận này cũng phù hợp với tinh thần của Bộ luật Dân sự năm 2015 về cơ chế đại diện đối với người chưa thành niên và nguyên tắc bảo đảm lợi ích tốt nhất của trẻ em theo Luật Trẻ em năm 2016. Bởi lẽ, việc bảo vệ trẻ em không chỉ là bảo vệ kết quả cuối cùng của vụ việc mà còn là bảo vệ trẻ trong suốt quá trình các cơ quan nhà nước tiếp nhận, xác minh và xử lý thông tin.

"Tôi cũng cho rằng, trong các vụ việc có trẻ em tham gia, mục tiêu của hoạt động xác minh không nên chỉ dừng lại ở việc làm rõ nội dung phản ánh mà còn phải hạn chế tối đa nguy cơ gây tổn thương thứ cấp cho trẻ. Nếu quá trình giải quyết vụ việc không được thực hiện bằng phương pháp phù hợp với độ tuổi và đặc điểm tâm lý của trẻ thì chính quá trình đó cũng có thể tạo thêm áp lực và ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển của các em. Suy cho cùng, chất lượng của hoạt động xác minh không chỉ được đánh giá ở số lượng thông tin thu thập được mà còn ở mức độ phản ánh đúng sự thật khách quan của vụ việc. Đối với trẻ em, việc tạo dựng một môi trường làm việc phù hợp với lứa tuổi, có sự đồng hành của người đại diện hợp pháp và bảo đảm trẻ hiểu đầy đủ quyền, nghĩa vụ của mình không chỉ là yêu cầu bảo vệ trẻ em mà còn là điều kiện quan trọng để kết quả xác minh có giá trị khách quan, đáng tin cậy và thuyết phục", luật sư Đậu Thị Quyên đưa ý kiến.

Như Báo Phụ nữ Việt Nam đã đưa tin, trong Đơn cầu cứu gửi về Báo Phụ nữ Việt Nam, các em T.B.A (sinh năm 2008), T.H.Đ (sinh năm 2011), N.N.C.T (sinh năm 2009) cùng người giám hộ cho biết, tháng 8/2025, các em gia nhập chính thức vào công ty V. với mong muốn được đào tạo trở thành các ca sĩ chuyên nghiệp.

Các em với sự trợ giúp, hỗ trợ của gia đình đã ký Hợp đồng khai thác độc quyền đào tạo, phát triển và biểu diễn với công ty V. với mục đích được học tập trong môi trường đào tạo để định hướng đúng đắn, phát triển tài năng theo con đường nghệ thuật lâu dài.

"Tuy nhiên, trong quá trình đào tạo và hoạt động, chúng em liên tục phải chịu nhiều áp lực từ phía quản lý và người đại diện Công ty V. Chúng em phải chịu những hình phạt quá nghiêm khắc và có nhiều điều vô lý. Chúng em đã lên tiếng nhưng tất cả ý kiến của chúng con đều bị Công ty phản đối, thậm chí còn nhận lại những lời đe dọa từ ca sĩ V - đại diện Công ty V.", đơn thư cầu cứu cho biết.

Cụ thể, theo các em T.B.A, T.H.Đ, N.N.C.T, ca sĩ V - người đại diện Công ty V. - thường xuyên có những lời nói xúc phạm tinh thần, gây ám ảnh tâm lý đối với các em. Ca sĩ V. "dạy" các em: "Dù cha mẹ chết vẫn phải tươi cười trên sân khấu, nếu không thì bỏ nghề đi". Thậm chí, ca sĩ V. còn nói: "Các ca sĩ công ty khác phải đi khách để có show diễn"; hay "Muốn nổi tiếng phải nịnh nọt giám đốc để lên giường với giám đốc"…

Các lời nói của ca sĩ V., theo nhóm nhạc nữ tuổi teen là "gây sự hoang mang, sợ hãi khiến mất niềm tin vào môi trường nghệ thuật chân chính", bởi các em mới chỉ là những đứa trẻ đang trong độ tuổi hình thành nhận thức và nhân cách. Các em cho biết chỉ muốn được phát triển, học tập và rèn luyện một cách tự nhiên và đúng với độ tuổi của mình.

Cháu T.H.Đ trước đó phải đi khám tâm lý. Ảnh: Gia đình cung cấp

Ngoài các câu nói khiến gia tăng áp lực tinh thần, công ty V. còn bị nhóm nhạc nữ tuổi teen tố đã "áp dụng nhiều chế độ quản lý và hình thức xử phạt không phù hợp đối với người chưa thành niên".

Một trong số đó, là công ty đã phạt tiền dựa trên số cân nặng tăng vượt mức mà công ty quy định. Người quản lý - ca sĩ V. đã đặt ra quy định tính tiền phạt 1 triệu đồng trên mỗi kg mà các em vượt mức, bằng hình thức trừ lương hoặc chuyển khoản. Kể cả tăng 2 lạng cũng được coi là vi phạm và vẫn phải đóng phạt 1 triệu đồng.

"Hình phạt này khiến chúng em thường xuyên sống trong áp lực về ngoại hình, tâm lý sợ hãi và căng thẳng kéo dài, trong độ tuổi đang phát triển thể chất và tâm sinh lý", nhóm nhạc nữ tuổi teen đưa ý kiến trong Đơn cầu cứu.

Ngoài việc phạt tiền, các em còn thường xuyên phải hoạt động trong trạng thái căng thẳng, chịu áp lực liên tục về ngoại hình, thái độ, doanh thu và việc phải đáp ứng tuyệt đối mọi yêu cầu từ phía quản lý. Trong quá trình hoạt động biểu diễn, các em còn nhận thấy một số vấn đề liên quan đến tiền show, thu nhập và phân chia lợi ích thiếu minh bạch.

Vào ngày 15/6, thành viên nhóm nhạc nữ tuổi teen đã quyết định đưa các thông tin này công khai lên trang cá nhân, đồng thời gửi Đơn cầu cứu tới Hội Bảo vệ Quyền Trẻ em TPHCM. Đại diện Hội Bảo vệ Quyền Trẻ em TPHCM đã xác nhận chuyển giao các tài liệu và ký các giấy tờ cần thiết để Chi hội luật sư của Hội vào cuộc, bảo vệ các em theo Luật Trẻ em.

Trả lời phỏng vấn riêng với phóng viên Báo Phụ nữ Việt Nam, chị Nguyễn Thị Ngọc Son, ngụ tại phường Bình Thới, TPHCM, là mẹ ruột của cháu T.H.Đ, cho biết sau khi tham gia nhóm nhạc Vstar, con gái chị đã chịu nhiều áp lực cả về thể chất và tinh thần. Cháu rơi vào trạng thái tinh thần không tốt, có xu hướng trầm cảm, tiêu cực, phải đi khám tâm lý và điều trị.

Cục Bà mẹ và Trẻ em đã gửi công văn tới Sở Y tế TPHCM về việc giải quyết vụ việc thành viên nhóm nhạc nữ tuổi teen Vstar phản ánh Công ty TNHH giải trí nghệ thuật V. có dấu hiệu vi phạm pháp luật về trẻ em, lao động và xâm phạm quyền lợi trẻ em vị thành niên.

Trong khi UBND phường Bàn Cờ đang làm việc với Phòng Bảo vệ, chăm sóc trẻ em và Bảo trợ xã hội, thuộc Sở Y tế TPHCM, Phòng Kiểm tra pháp chế Sở Y tế, Trung tâm Giáo dục, dạy nghề thiếu niên TPHCM cùng gia đình cháu T.H.Đ để làm rõ sự việc thì chính cháu bé lại nhận được giấy mời lên làm việc từ công an phường này "để làm rõ về việc sử dụng mạng vi tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử vu khống, nói xấu tiêu cực" mà không có người giám hộ.

Báo Phụ nữ Việt Nam sẽ tiếp tục theo dõi và cập nhật về vụ việc này ngay khi có thông tin mới nhất.

Đinh Thu Hiền