Vụ giáo viên bắt học sinh tự đâm kim tiêm vào tay: Có dấu hiệu của hành vi xâm hại thân thể trẻ em

Trường Tiểu học Lương Thế Vinh, phường Bến Cát, TPHCM

Trao đổi với phóng viên Báo Phụ nữ Việt Nam chiều ngày 16/4, luật sư Nguyễn Hoàng Trung Hiếu, Đoàn Luật sư TPHCM, Phó Chi hội Luật sư, Hội Bảo vệ Quyền Trẻ em TPHCM, cho biết, vụ việc giáo viên buộc học sinh dùng kim tiêm để phạt các em như báo chí đưa tin, không phải đơn thuần là một hành vi trái với nguyên tắc sư phạm tiểu học.

(Điều 6 Thông tư 06/2019/TT-BGDĐT về quy tắc ứng xử trong cơ sở giáo dục, nhà giáo phải "ứng xử chuẩn mực, không sử dụng bạo lực, không gây tổn hại về thể chất và tinh thần đối với người học").

Dưới góc độ pháp lý, đây là dấu hiệu của hành vi xâm hại thân thể trẻ em – một vấn nạn học đường nghiêm trọng cần được nhìn nhận đúng mức, thậm chí, cần xem xét trách nhiệm hình sự.

Luật sư Nguyễn Hoàng Trung Hiếu cho rằng, theo Luật Trẻ em 2016, trẻ em có quyền được bảo vệ về thân thể, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm. Mọi hành vi xâm phạm, dù dưới danh nghĩa "giáo dục" hay "kỷ luật", đều bị nghiêm cấm nếu gây tổn hại đến thể chất hoặc tinh thần của trẻ.

Luật sư Nguyễn Hoàng Trung Hiếu. Ảnh: NVCC

Hành vi của cô giáo L.T.M, chủ nhiệm lớp 3.6 Trường Tiểu học Lương Thế Vinh, TPHCM đã xâm phạm thô bạo các nguyên tắc được ghi nhận trong Công ước Liên Hợp Quốc về Quyền Trẻ em (CRC) mà Việt Nam là quốc gia thành viên.

Cụ thể, theo Điều 19 của Công ước, các quốc gia có nghĩa vụ bảo vệ trẻ em khỏi "mọi hình thức bạo lực về thể chất hoặc tinh thần", bao gồm cả hành vi lạm dụng trong môi trường giáo dục. Đồng thời, Điều 3 của Công ước nhấn mạnh nguyên tắc "lợi ích tốt nhất của trẻ em phải được đặt lên hàng đầu" trong mọi quyết định và hành vi liên quan đến trẻ em.

"Trong vụ này, việc buộc những trẻ em lớp 3 phải sử dụng kim tiêm không chỉ là hành vi mang tính ép buộc người lệ thuộc, mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây thương tích và lây nhiễm bệnh. Kim tiêm là một vật sắc nhọn, có nguy cơ cao về y tế, và việc sử dụng nó phải được kiểm soát chặt chẽ bởi người có chuyên môn đặc thù. Khi một giáo viên tự ý đưa công cụ này vào môi trường lớp học và buộc trẻ sử dụng, hành vi đó đã vượt qua ranh giới của "giáo dục" và tiến gần đến hành vi nguy hiểm cho xã hội", luật sư Nguyễn Hoàng Trung Hiếu phân tích.

Cũng theo luật sư Hiếu, dưới góc độ Hình sự, nếu có căn cứ xác định việc sử dụng kim tiêm gây ra thương tích (dù nhẹ, kể cả dưới 11%) hoặc có nguy cơ thực tế gây hại, hành vi này có thể bị xem xét theo hướng tội "cố ý gây thương tích" hoặc hành vi xâm hại sức khỏe người khác, đặc biệt khi đối tượng bị tác động là trẻ em thuộc nhóm yếu thế cần được bảo vệ ở mức độ ưu tiên. Điều đáng lo ngại là, hành vi đó lại thực hiện "với nhiều người".

"Không chỉ dừng lại ở tổn hại thể chất, cần đặc biệt lưu ý đến tổn thương tâm lý, kể cả trong tương lai. Dưới góc độ y học và tâm lý, khi trẻ bị buộc phải thực hiện hành vi nguy hiểm, trong trạng thái sợ hãi và không có khả năng phản kháng, rất dễ hình thành sang chấn tâm lý. Những biểu hiện như sợ hãi, ám ảnh, mất niềm tin vào môi trường học đường… có thể không xuất hiện ngay lập tức, nhưng hoàn toàn có thể phát triển trong tương lai. Đây chính là dạng thiệt hại mà thực tiễn xét xử gần đây đã bắt đầu ghi nhận và bảo vệ. Để minh chứng cho mức độ nguy hiểm khi buộc học sinh sử dụng kim châm, tôi xin lấy một ví dụ điển hình. Ngày 31/3 vừa qua, trong lúc hiến máu tình nguyện tại trung tâm hiến máu nhân đạo TPHCM, ngồi cạnh tôi là hai sinh viên lần đầu đến cho máu, nhưng một bạn nữ sinh do sợ vì nhìn thấy kim tiêm, đã tăng huyết áp đến mức bác sĩ phải ngưng nhận máu và khuyến cáo ngồi chờ. Cho nên, không thể xem nhẹ việc sử dụng kim tiêm trong trường hợp này được", luật sư nhận định.

Từ lý do trên, luật sư Nguyễn Hoàng Trung Hiếu đưa ý kiến vụ việc vừa xảy ra không nên chỉ dừng lại ở xử lý kỷ luật nội bộ ngành, xử phạt vi phạm hành chính.

"Để đảm bảo tính răn đe và phòng ngừa chung; và với trách nhiệm cá nhân của người làm công tác bảo vệ quyền trẻ em, tôi thiết nghĩ, cơ quan chức năng cần vào cuộc để xác minh kịp thời, liệu có đủ yếu tố cấu thành hành vi vi phạm pháp luật hình sự hay không, tránh bỏ lọt tội phạm. Đồng thời, gửi đi một thông điệp rõ ràng: không có bất kỳ "lý do giáo dục" nào có thể biện minh cho hành vi xâm hại trẻ em, vốn là những người chưa đủ khả năng tự bảo vệ mình trước các hành vi sai trái của người lớn, nhất là khi, người đó là người mà trẻ bị lệ thuộc", luật sư Nguyễn Hoàng Trung Hiếu đưa nhận định, trao đổi cùng phóng viên báo Phụ nữ Việt Nam.

Chiều nay, 16/4, Hội Bảo vệ Quyền trẻ em TPHCM đã có công văn chính thức đề nghị với các cơ quan chức năng về việc phối hợp xác minh vụ việc trên để có hướng đề xuất và kiến nghị xử lý.

Công văn của Hội đã đề nghị các cơ quan, đơn vị có liên quan khẩn trương chỉ đạo kiểm tra, xác minh toàn diện vụ việc; kịp thời triển khai các biện pháp cần thiết để bảo đảm an toàn về sức khỏe và ổn định tâm lý cho các học sinh bị ảnh hưởng. Đồng thời, cần làm rõ trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức có liên quan trong công tác quản lý, giáo dục; từ đó xử lý nghiêm minh, đúng quy định của pháp luật đối với các hành vi vi phạm, gây nguy hại đến học sinh.

Đinh Thu Hiền