Vụ giám thị gợi ý 'xem bài' ở Quảng Ninh: Vì sao bài thi của thí sinh vẫn được công nhận?

Nguyên nhân bài thi không bị hủy bỏ

Theo xác minh của Sở GD&ĐT Quảng Ninh, vụ việc xuất phát từ việc một phụ huynh là giáo viên đã nhờ giám thị “giúp đỡ, tạo điều kiện để làm bài tốt nhất có thể” cho con mình là thí sinh N.T.H.

Trong buổi thi ngày 12/6, giám thị 2 T.V.T. đã có hành vi đứng gần vị trí ngồi của thí sinh V.H.H. và thí sinh N.T.H. (trong nội dung cung cấp ghi V.T.H.); đề nghị thí sinh H.H. trao đổi, giúp đỡ thí sinh T.H. làm bài, đồng thời xem bài của H.H. để nhắc bài cho T.H.

Cơ quan chức năng xác định vụ việc không liên quan đến trách nhiệm của hai thí sinh dựa trên các căn cứ sau: Thí sinh được phụ huynh nhờ giám thị giúp đỡ không xem được bài của bạn, đồng thời không thay đổi đáp án theo nội dung giám thị gợi ý. Do đó, bài thi của cả hai học sinh vẫn được công nhận và xử lý bình thường.

Theo Luật sư Nguyễn Minh Hùng (Đoàn Luật sư TPHCM), căn cứ Điều 57 Quy chế thi tốt nghiệp THPT (Ban hành kèm theo Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT), thí sinh chỉ bị xử lý khi có hành vi vi phạm rõ ràng như nhìn bài, trao đổi, chép bài hoặc nhận sự giúp đỡ. Vì chưa có bằng chứng cho thấy thí sinh hưởng lợi và không sửa đáp án, nên việc chấm điểm bình thường là đúng quy định.

Nếu có bằng chứng, thí sinh sẽ bị xử lý theo các mức khiển trách, cảnh cáo hoặc đình chỉ thi tùy thuộc vào hành vi cụ thể, căn cứ Điều 57 của Quy chế thi tốt nghiệp THPT Ban hành kèm theo Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT ở trên.

Đồng tình, một chuyên gia khảo thí cho rằng vụ việc vẫn để lại “vùng xám” chưa rõ ràng. Theo vị này, có hai khả năng vi phạm về phía thí sinh.

Thứ nhất, lỗi chép bài của thí sinh khác. Nếu chứng minh được thí sinh đã sử dụng đáp án do giám thị truyền đạt từ bài của bạn, đây có thể bị xem là hành vi chép bài gián tiếp. Với lỗi này, thí sinh có thể bị cảnh cáo và trừ 50% số điểm bài thi theo Điều 57 Quy chế thi.

Tuy nhiên, trong trường hợp cụ thể này, vì đối chiếu cho thấy đáp án của thí sinh không thay đổi theo phần “nhắc bài”, nên yếu tố cấu thành chưa đủ.

Thứ hai, lỗi nhìn bài của thí sinh khác. Đây là hướng pháp lý đáng chú ý hơn. Bởi dù không sửa đáp án, nếu chứng minh được thí sinh biết rõ giám thị đang truyền lại nội dung từ bài bạn để mình tham khảo, hành vi đó có thể được xem là “nhìn bài gián tiếp”.

Mức xử lý tương ứng là khiển trách và trừ 25% số điểm bài thi. Tuy nhiên, điểm mấu chốt vẫn là thí sinh có ý thức tiếp nhận hay không? Việc này chưa được làm rõ trong báo cáo xác minh.

Theo chuyên gia, bài học đắt giá ở đây là áp lực tâm lý đè nặng lên các em. Thí sinh V.H.H. bỗng dưng bị cuốn vào một lời đề nghị sai trái từ chính người có nhiệm vụ giám sát mình.

“Kỳ thi tốt nghiệp THPT luôn đòi hỏi sự công bằng tuyệt đối. Vụ việc tại Quảng Ninh đã được xử lý dứt điểm về mặt hành chính, nhưng nó để lại một bài học sâu sắc cho ngành giáo dục: Muốn học sinh trung thực, trước hết những người thầy phải thực sự liêm chính”, chuyên gia nói.

Giám thị và giáo viên liên quan sẽ bị xử lý ra sao?

Trong khi bài thi của thí sinh chưa đủ căn cứ xử lý, trách nhiệm của cán bộ coi thi và người tác động là vấn đề rõ ràng hơn.

Với ông T.V.T., hành vi đứng gần thí sinh, xem bài, truyền đáp án và gợi ý hỗ trợ đã vi phạm trực tiếp khoản 6 Điều 29 Quy chế thi tốt nghiệp THPT thông Ban hành kèm theo Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT, khi có hiệu lệnh bắt đầu tính giờ làm bài: “Giám thị không được đứng gần thí sinh, giúp đỡ thí sinh làm bài thi dưới bất kỳ hình thức nào; chỉ được trả lời công khai tại phòng thi các câu hỏi của thí sinh trong phạm vi quy định”.

Qua đó, theo luật sư, ông T. bị xử lý theo hình thức kỷ luật cảnh cáo căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 9 Nghị định 172/2025/NĐ-CP Quy định về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức.

Đối với trường hợp của bà T.T.B.H. là giáo viên, hiểu biết Quy chế thi nhưng vẫn nhờ ông T.V.T. thực hiện hành vi vi phạm, gây ảnh hưởng đến thí sinh, uy tín nhà giáo và ngành giáo dục.

Theo luật sư, bà H. sẽ bị xử lý theo hình thức kỷ luật cảnh cáo theo khoản 2 Điều 9 Nghị định 172/2025/NĐ-CP Quy định về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức.

Cùng làm nhiệm vụ tại phòng thi, bà V.N.H., giám thị 1, có hành vi đứng gần thí sinh N.T.H. và xem bài thi nhưng không tác động, không nhắc bài cho thí sinh.

Tuy nhiên, bà H. cũng đã vi phạm căn cứ theo điểm c khoản 6 Điều 29 Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông Ban hành kèm theo Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT.

Do đó, trường hợp này bà H. đã bị xử lý theo hình thức kỷ luật khiển trách.

Thu Hà