Vụ 300 tấn lợn bệnh bị tuồn ra thị trường: Cần công khai các điểm tiêu thụ, bếp ăn đã sử dụng thịt bẩn

Buôn bán thực phẩm bẩn là tội ác

Lo lắng trước thực trạng thịt bẩn bị tuồn ra thị trường, bà Ngô Thị Vân ở phường Ba Đình, Thành phố Hà Nội cho biết: “Tôi nghe thông tin trên báo đài mà hoang mang vô cùng, vì không biết mỗi ngày gia đình mình ăn phải những thực phẩm có chất lượng ra sao. Giờ ra chợ không biết đâu là thịt sạch, đâu là thịt bệnh và những chiếc tem kiểm dịch cũng không còn đáng tin. Thật đáng sợ khi những đối tượng buôn bán thịt lợn bệnh chỉ vì món lợi trước mắt đã bất chấp sức khỏe cộng đồng. Đây không chỉ là vi phạm pháp luật mà là tội ác”.

Các đối tượng bị khởi tố trong đường dây giết mổ, tiêu thụ thịt lợn bệnh trên địa bàn Hà Nội

Với tâm trạng tương tự, ông Phạm Việt Long ở phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội chia sẻ, đặc biệt nguy hiểm khi thịt lợn bệnh đã vào bếp ăn trường học, nơi lẽ ra thực phẩm phải được kiểm soát nghiêm ngặt nhất. Người lớn ăn phải thịt bẩn đã nguy hiểm, đằng này trẻ em cũng bị “đầu độc” thì hậu quả khôn lường. Vụ việc có dấu hiệu cán bộ thú y, kiểm dịch liên quan cùng hệ thống giám sát đã bị “vô hiệu hóa.

“Tôi đề nghị cần xử lý nghiêm với không chỉ đối tượng trực tiếp tham gia đường dây buôn bán thịt lợn bệnh mà cả những cán bộ tiếp tay, đồng thời công khai các điểm tiêu thụ, bếp ăn liên quan, tăng cường kiểm tra đột xuất đối với nguồn thực phẩm đưa vào các trường học” – ông Long đề xuất.

Lỗ hổng nghiêm trọng trong công tác kiểm soát an toàn thực phẩm

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Lê Hồng Vân – Đoàn Luật sư Hà Nội cho rằng, đảm bảo an toàn thực phẩm là trách nhiệm chung của toàn xã hội, song yếu tố then chốt vẫn là sự nghiêm minh của pháp luật và trách nhiệm của cơ quan quản lý. Chỉ khi các vi phạm bị xử lý triệt để và các lỗ hổng được khắc phục, quyền được sử dụng thực phẩm an toàn của người dân mới thực sự được bảo đảm.

Liên quan đến việc cơ sở giết mổ thu gom lợn bị dịch bệnh rồi đưa ra tiêu thụ tại các chợ đầu mối, chợ dân sinh và trường học, luật sư Lê Hồng Vân nhận định, đây là động thái mạnh mẽ, cần thiết nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và lập lại trật tự trong lĩnh vực an toàn thực phẩm. Vụ việc cũng cho thấy sự coi thường pháp luật, bất chấp hậu quả đối với xã hội của các đối tượng liên quan.

Theo quy định hiện hành, hành vi của các bị can có dấu hiệu cấu thành tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm” theo Điều 317 BLHS 2015 với mức hình phạt cao nhất lên tới 20 năm tù.

Điều đáng nói là, đường dây tuồn lợn bệnh ra bên ngoài hoạt động mang tính tổ chức cao, khép kín từ khâu thu gom lợn bệnh tại các tỉnh như Phú Thọ, Tuyên Quang, đến giết mổ và phân phối tại Hà Nội, có sự tính toán, phân công vai trò rõ ràng. Nguy hiểm hơn, các đối tượng đã móc nối với cán bộ kiểm dịch để hợp thức hóa nguồn gốc thịt lợn bệnh. Hành vi này đã vô hiệu hóa hệ thống kiểm soát thú y - khâu quan trọng nhằm ngăn chặn dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

Ngoài ra, theo Luật Thú y 2015, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo việc kiểm soát giết mổ, vận chuyển động vật và xử lý vi phạm. UBND cấp xã chịu trách nhiệm trực tiếp trong quản lý các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ trên địa bàn. Cơ quan chuyên ngành thú y địa phương là lực lượng trực tiếp thực hiện kiểm soát giết mổ. Việc một đường dây mua bán thịt lợn bệnh quy mô lớn tồn tại trong thời gian dài cho thấy công tác thanh tra, kiểm tra ở các cấp này bị buông lỏng quản lý, thiếu sự giám sát thường xuyên.

Cũng theo Luật Thú y, mặc dù cơ quan chuyên ngành thú y địa phương là lực lượng trực tiếp thực hiện kiểm soát giết mổ, song trong vụ án này, chính những “người gác cổng” lại trở thành mắt xích tiếp tay cho vi phạm, khiến hệ thống kiểm dịch bị tê liệt từ bên trong.

Do vậy, nếu đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, những cán bộ tiếp tay không chỉ bị xử lý kỷ luật mà còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về các hành vi như lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ hoặc thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, thậm chí có thể bị xem xét vai trò đồng phạm - luật sư Lê Hồng Vân nhấn mạnh.

Để ngăn chặn các vụ việc tương tự, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Bên cạnh việc xử lý nghiêm các đối tượng thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, cơ quan chức năng cần rà soát lại toàn bộ quy trình kiểm dịch, giết mổ và phân phối thực phẩm, làm rõ và truy trách nhiệm đến cùng với các cá nhân, tổ chức có liên quan trong việc buông lỏng quản lý...

Ngọc Minh