Vốn ngoại trở lại ngân hàng mùa đại hội

Vietcombank dự kiến chào bán tối đa khoảng 6,5% số cổ phiếu đang lưu hành

Nhiều ngân hàng muốn mời vốn ngoại

Theo dõi động thái của các ngân hàng thương mại niêm yết trên thị trường chứng khoán cho thấy, đến tuần đầu tháng 3/2026 đã có hơn 10 ngân hàng chốt lịch tổ chức đại hội cổ đông trong khoảng cuối tháng 3 đến hết tháng 4 sắp tới.

Trong số các kế hoạch cụ thể, thương vụ bán vốn được nhắc tới nhiều nhất là đợt phát hành riêng lẻ của Vietcombank. Theo phương án của ngân hàng này dự kiến chào bán tối đa khoảng 6,5% số cổ phiếu đang lưu hành, tương đương hơn 543 triệu cổ phiếu, cho tối đa 55 nhà đầu tư, gồm nhà đầu tư chiến lược và nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.

Nhiều công ty phân tích thị trường cho rằng, quy mô thương vụ bán vốn của Vietcombank có thể đạt 1,3-1,4 tỷ USD. Công ty chứng khoán ACB (ACBS) ước tính giá phát hành cổ phiếu Vietcombank có thể vào khoảng 96.000-100.000 đồng/cổ phiếu. Nếu thực hiện thành công, vốn điều lệ của ngân hàng có thể tăng lên gần 89.000 tỷ đồng, đồng thời hệ số an toàn vốn tối thiểu (CAR) được cải thiện thêm hơn 200 điểm cơ bản, qua đó tạo thêm dư địa tăng trưởng tín dụng và nâng cao khả năng chống chịu rủi ro.

Bên cạnh Vietcombank, các ngân hàng như VIB, HDBank, MB, SHB, VPBank cũng được giới quan sát nhắc tới trong câu chuyện thu hút cổ đông chiến lược nước ngoài.

Cụ thể, sau khi Commonwealth Bank of Australia (CBA) hoàn tất thoái phần vốn còn lại theo lộ trình tương đương với tỷ lệ 4,4% vào tháng 3/2025, tại đại hội cổ đông năm ngoái lãnh đạo VIB cho biết, ngân hàng đã làm việc với nhiều ngân hàng và quỹ đầu tư để tìm kiếm đối tác phù hợp. “Room” ngoại của VIB hiện còn khoảng 25%, yếu tố được nhiều công ty chứng khoán đánh giá là dư địa thuận lợi để ngân hàng tìm kiếm cổ đông chiến lược mới.

Bên cạnh đó, báo cáo cập nhật của ACBS, chỉ ra HDBank có tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại ngân hàng hiện khoảng 16,9%, chưa kể phần có thể tăng thêm nếu trái phiếu chuyển đổi được chuyển đổi. Đáng chú ý, sau khi nhận chuyển giao bắt buộc một tổ chức tín dụng yếu kém, HDBank thuộc nhóm ngân hàng được áp dụng quy định tổng tỷ lệ sở hữu nước ngoài có thể được nâng lên tối đa 49% (Nghị định 69/2025/ NĐ-CP) thay vì mức 30% như trước đây.

Trong tài liệu công bố tháng 8/2025, HDBank cũng đã sửa điều lệ để nâng room ngoại từ 17,5% lên 27%, đồng thời quy định mức này có thể được điều chỉnh theo quyết định của đại hội đồng cổ đông và phù hợp với quy định pháp luật tại từng thời điểm. Động thái này được các công ty phân tích đánh giá là bước chuẩn bị nhằm mở rộng dư địa cho các phương án hợp tác vốn với nhà đầu tư nước ngoài trong thời gian tới.

Đối với SHB, kịch bản bán vốn cho cổ đông nước ngoài trong năm nay cũng được đánh giá tích cực. Theo phương án tăng vốn đã công bố, ngân hàng dự kiến phát hành riêng lẻ 200 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp trong kế hoạch nâng vốn điều lệ lên 53.442 tỷ đồng.

Trong tài liệu gửi cổ đông, SHB cho biết đã có nhiều quỹ đầu tư trong và ngoài nước bày tỏ quan tâm tới đợt phát hành này như Vietnam Enterprise Investments Limited (VEIL), DC Developing Markets Strategies, Samsung Vietnam Securities Master Investment Trust, Amersham Industries Limited, Hanoi Investments Holdings Limited và KIM Vietnam Fund Management. Dù ngân hàng chưa công bố đối tác chiến lược cụ thể, việc công khai danh sách các nhà đầu tư quan tâm cho thấy quá trình tiếp cận dòng vốn quốc tế đã được xúc tiến ở mức độ nhất định.

Kỳ vọng chu kỳ M&A ngân hàng mới

Song song với câu chuyện bán vốn cho nhà đầu tư nước ngoài, thị trường cũng đang theo dõi khả năng xuất hiện các thương vụ M&A mới trong ngành Ngân hàng.

Theo báo cáo nhận định của SSI Research, đáng chú ý nhất hiện nay là tiến trình xử lý khối cổ phần lớn tại Sacombank. Theo thông tin công bố tại các kỳ đại hội cổ đông của ngân hàng này, khoảng 32,5% cổ phần liên quan đến nhóm cổ đông cũ hiện do Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) đứng tên để xử lý nợ xấu.

SSI Research cho rằng, việc xử lý khối cổ phần này là “yếu tố then chốt quyết định khả năng thay đổi cấu trúc sở hữu của Sacombank trong giai đoạn tới”, đồng thời có thể mở ra khả năng xuất hiện nhà đầu tư chiến lược mới nếu quá trình đấu giá cổ phần được triển khai.

Bên cạnh Sacombank, các giao dịch tái cấu trúc trong hệ thống ngân hàng cũng đang được các tổ chức phân tích đầu tư theo dõi sát. Sau khi tham gia xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém theo chủ trương của NHNN, một số ngân hàng như MB, VPBank và HDBank đã hình thành các cấu trúc sở hữu mới thông qua việc tiếp nhận các ngân hàng được chuyển giao bắt buộc. Theo các báo cáo phân tích ngành Ngân hàng, quá trình tái cơ cấu này có thể tạo thêm dư địa cho các phương án hợp tác vốn hoặc tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược sau khi việc tái cơ cấu hoàn tất.

VIS Rating cho rằng việc cho phép một số ngân hàng tham gia tái cơ cấu tổ chức tín dụng yếu kém được nâng trần sở hữu nước ngoài lên 49% theo Nghị định 69/2025/NĐ-CP có thể giúp các ngân hàng này “tăng khả năng thu hút nhà đầu tư chiến lược nước ngoài và cải thiện năng lực vốn”.

Trong khi đó, báo cáo chiến lược thị trường của VinaCapital (công bố đầu năm 2026) cũng nhận định Việt Nam đang tiến gần hơn tới ngưỡng xếp hạng tín nhiệm đầu tư (investment grade). Nếu điều này diễn ra trong vài năm tới, tệp nhà đầu tư là tổ chức quốc tế có thể mở rộng đáng kể, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các thương vụ đầu tư và M&A trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng.

Những diễn biến trên cho thấy bên cạnh các kế hoạch bán vốn của một số ngân hàng niêm yết, thị trường còn đang hình thành thêm nhiều yếu tố hỗ trợ cho hoạt động mua bán – sáp nhập trong ngành Ngân hàng. Điều này khiến nhiều tổ chức phân tích dự báo giai đoạn tới có thể chứng kiến sự sôi động hơn của các thương vụ chuyển nhượng cổ phần và hợp tác chiến lược với nhà đầu tư quốc tế trong hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Thạch Bình