VN-Index mất mốc 1.800 điểm: Thị trường đang tạo đáy hay còn đối mặt thử thách?

Dòng tiền tiếp tục suy yếu, khối ngoại duy trì bán ròng mạnh trong khi nhà đầu tư trong nước vẫn đứng ngoài quan sát.

Tuy nhiên, phía sau bức tranh ngắn hạn kém tích cực đó, nhiều tổ chức phân tích vẫn cho rằng nền tảng vĩ mô của Việt Nam đang được củng cố và thị trường có thể bước vào giai đoạn tích lũy trước khi tìm lại động lực tăng trưởng trong nửa cuối năm.

Khách hàng giao dịch tại Hội sở chính Công ty Chứng khoán Bảo Việt tại Hà Nội. Ảnh tư liệu - minh họa: Trần Việt/TTXVN

Áp lực bán chưa dứt, thanh khoản liên tục co hẹp

Kết thúc tuần giao dịch từ ngày 8-12/6, VN-Index dừng tại 1.791,65 điểm, giảm 2,57% so với tuần trước. Đây là tuần giảm điểm thứ tư liên tiếp của chỉ số chính trên sàn HOSE.

Diễn biến trong tuần cho thấy áp lực bán xuất hiện ngay từ những phiên đầu tuần, kéo chỉ số lùi sâu khỏi vùng 1.800 điểm. Dù lực cầu bắt đáy xuất hiện trong các phiên giữa tuần giúp thị trường có ba phiên hồi phục liên tiếp, nhưng dòng tiền không đủ mạnh để duy trì đà tăng.

Phiên cuối tuần phản ánh khá rõ tâm lý thị trường hiện nay. VN-Index có thời điểm vượt trở lại mốc 1.800 điểm nhưng nhanh chóng suy yếu khi áp lực bán gia tăng vào cuối phiên.

Đáng chú ý hơn là sự suy giảm của thanh khoản. Theo thống kê, giá trị giao dịch trên HOSE trong tuần chỉ đạt khoảng 79.200 tỷ đồng, giảm hơn 13% so với tuần trước. Đây cũng là tuần thứ ba liên tiếp thanh khoản đi xuống.

Một số phiên gần đây, giá trị giao dịch trên HoSE thậm chí chỉ quanh 10.000 tỷ đồng, thấp hơn đáng kể so với mức bình quân của những tháng đầu năm.

Thanh khoản giảm sâu hơn tốc độ giảm của chỉ số cho thấy thị trường đang ở trạng thái "cạn cung - cạn cầu". Người nắm giữ cổ phiếu không còn muốn bán bằng mọi giá, trong khi dòng tiền mới cũng chưa sẵn sàng nhập cuộc.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của thị trường hiện nay là sự tập trung ngày càng lớn của dòng tiền vào một số nhóm cổ phiếu dẫn dắt.

Thống kê cho thấy nhóm tài chính chiếm khoảng 33% tổng giá trị giao dịch toàn thị trường trong tuần qua, trong khi nhóm ngân hàng chiếm thêm 31%. Như vậy, riêng hai nhóm ngành này đã chiếm tới 64% thanh khoản toàn thị trường. Các mã giao dịch sôi động nhất tiếp tục là SHB, ACB, VIX, TPB hay VND.

Tuy nhiên, nghịch lý là nhóm tài chính vừa thu hút dòng tiền mạnh nhất nhưng cũng là nhóm giảm mạnh nhất thị trường trong tuần.

Điều này phản ánh dòng tiền hiện chủ yếu luân chuyển giữa các cổ phiếu có tính đầu cơ hoặc dẫn dắt cao thay vì lan tỏa sang phần còn lại của thị trường.

Trong khi đó, nhiều nhóm ngành như công nghệ thông tin, dầu khí, tiêu dùng hay nguyên vật liệu vẫn giao dịch khá trầm lắng.
Một yếu tố khác tiếp tục gây áp lực lên thị trường là hoạt động bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài.

Tuần qua, khối ngoại bán ròng hơn 3.000 tỷ đồng trên hai sàn; riêng HOSE ghi nhận mức bán ròng khoảng 2.600 tỷ đồng. Các cổ phiếu bị bán mạnh nhất gồm VHM, VPB, MBB, FPT và VIC.

Xu hướng này không phải mới xuất hiện. Theo chuyên gia từ Công ty cổ phần Chứng khoán SSI (SSI), trong 5 tháng đầu năm 2026, khối ngoại đã bán ròng khoảng 65.000 tỷ đồng, tương đương gần một nửa giá trị bán ròng của cả năm 2025. Đồng thời, tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài cũng giảm từ khoảng 13% xuống còn 11% tổng thanh khoản thị trường.

Nguyên nhân đến từ việc lãi suất trong nước duy trì ở mức cao, lợi suất trái phiếu Mỹ hấp dẫn hơn và dòng vốn quốc tế đang ưu tiên các thị trường hưởng lợi từ chủ đề AI và bán dẫn.

Dù thị trường liên tục điều chỉnh từ tháng 5 đến nay, giới phân tích cho rằng mặt bằng giá cổ phiếu hiện đã trở nên hấp dẫn hơn đáng kể.

Nhiều mã cổ phiếu đã quay về vùng giá đầu năm 2026. Một số cổ phiếu bất động sản và khu công nghiệp thậm chí trở lại vùng giá từng xuất hiện trong giai đoạn biến động mạnh năm 2025.

Theo SSI, VN-Index hiện giao dịch ở mức P/E dự phóng khoảng 13 lần. Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup, mức định giá chỉ còn khoảng 10,3 lần, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình nhiều năm. Đây được xem là vùng định giá đủ hấp dẫn để thu hút dòng tiền trung và dài hạn.

Tuy nhiên, vấn đề hiện nay không nằm ở định giá mà là niềm tin của nhà đầu tư. Các yếu tố như căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, biến động giá dầu, áp lực lạm phát và triển vọng lãi suất toàn cầu vẫn khiến phần lớn dòng tiền lựa chọn đứng ngoài quan sát.

Ở chiều ngược lại, nền tảng vĩ mô vẫn là điểm tựa. Trái ngược với tâm lý thận trọng trên thị trường chứng khoán, SSI đánh giá nền kinh tế Việt Nam vẫn duy trì được động lực tăng trưởng tương đối tích cực.

Tổ chức này dự báo GDP năm 2026 có thể đạt từ 8,5-9%; trong đó, tăng trưởng nửa cuối năm được hỗ trợ bởi giải ngân đầu tư công, dòng vốn FDI và các cải cách thể chế.

FDI giải ngân trong 5 tháng đầu năm nay đạt 9,75 tỷ USD, mức cao nhất trong nhiều năm, trong khi giải ngân đầu tư công mới đạt 21,6% kế hoạch năm, cho thấy dư địa tăng tốc còn khá lớn trong những tháng cuối năm.

Theo SSI, động lực tăng trưởng của Việt Nam hiện đang chuyển từ tiêu dùng và xuất khẩu sang đầu tư, hạ tầng và phát triển thị trường vốn. Đây được xem là sự thay đổi mang tính cấu trúc có thể tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Một trong những kỳ vọng lớn nhất của thị trường trong nửa cuối năm nay là câu chuyện nâng hạng. SSI ước tính việc FTSE Russell đưa Việt Nam vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp từ tháng 9/2026 có thể thu hút khoảng 1,4 tỷ USD dòng vốn thụ động trong giai đoạn 2026-2027.

Quy mô dòng vốn này tương đương khoảng một nửa lượng vốn ngoại bán ròng từ đầu năm đến nay và được kỳ vọng sẽ giúp cải thiện thanh khoản cũng như tâm lý nhà đầu tư.

SSI tiếp tục duy trì mục tiêu cơ sở cho VN-Index ở mức 1.920 điểm trong nửa cuối năm 2026 và kịch bản tích cực là 2.120 điểm.

Dù vậy, tổ chức này cũng cho rằng thị trường có thể tiếp tục dao động trong biên độ hẹp trong ngắn hạn trước khi xuất hiện những tín hiệu rõ ràng hơn từ dòng tiền và môi trường vĩ mô.

Sau hơn 130 điểm điều chỉnh từ đỉnh tháng 5, câu hỏi lớn nhất hiện nay không còn là liệu thị trường có còn giảm sâu hay không, mà là thời điểm dòng tiền sẵn sàng quay trở lại. Khi áp lực bán đang dần suy yếu và mặt bằng định giá trở nên hấp dẫn hơn, sự cải thiện của thanh khoản có thể sẽ là tín hiệu quan trọng quyết định khả năng hình thành xu hướng mới của thị trường trong nửa cuối năm.

Trong khi thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn tìm điểm cân bằng sau nhịp điều chỉnh kéo dài từ tháng 5, bức tranh trên thị trường tài chính quốc tế lại xuất hiện nhiều gam màu sáng hơn. Tại Mỹ, cả ba chỉ số chứng khoán chủ chốt đồng loạt tăng mạnh trong tuần qua nhờ kỳ vọng căng thẳng tại Trung Đông hạ nhiệt và hiệu ứng tích cực từ đợt IPO lớn nhất lịch sử của SpaceX.

Cả ba chỉ số chứng khoán Mỹ cùng tăng 7% trong tuần qua

Giao dịch viên tại sàn chứng khoán New York, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Ba chỉ số chứng khoán Mỹ cùng bứt phá, với cổ phiếu SpaceX tăng 19% ngay phiên đầu niêm yết, đạt vốn hóa 2.100 tỷ USD - đợt IPO lớn nhất lịch sử Phố Wall.

Trong tuần qua, cả ba chỉ số chứng khoán Mỹ đều tăng khoảng 7%, nhờ những diễn biến tích cực trong đàm phán hòa bình tại Trung Đông và sự phấn khích của nhà đầu tư trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của SpaceX.

Các chỉ số chốt phiên 12/6 tăng điểm, khi các nhà đầu tư vẫn hy vọng vào một thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran, đồng thời cổ phiếu của SpaceX tăng vọt trong phiên giao dịch đầu tiên, trở thành đợt niêm yết công khai lớn nhất trong lịch sử Phố Wall.

Chỉ số Dow Jones tăng 353,51 điểm (0,7%), lên 51.202,26 điểm, chỉ số S&P 500 tăng 37,16 điểm (0,5%), lên 7.431,46 điểm và chỉ số Nasdaq Composite tăng 79,18 điểm (0,31%), lên 25.888,84 điểm.

Mỹ và Iran hiện đã phát tín hiệu cho thấy một thỏa thuận chấm dứt xung đột đang đến rất gần, sau khi một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ cho biết hai bên đã chấp nhận dự thảo thỏa thuận. Thỏa thuận này quy định rất cụ thể về việc Iran mở lại eo biển Hormuz và loại bỏ vật liệu hạt nhân đã làm giàu, trong khi các biện pháp trừng phạt Iran sẽ được nới lỏng đáng kể, tùy thuộc vào mức độ thực hiện các cam kết của nước này theo bất kỳ thỏa thuận nào được ký kết.

Triển vọng về thỏa thuận hòa bình đã gây sức ép lên giá dầu và làm giảm bớt lo ngại về lạm phát cũng như khả năng tăng lãi suất tại Mỹ. Các nhà đầu tư cũng đang hướng sự chú ý đến cuộc họp chính sách của Cục Dự trữ liên bang (Fed) vào tuần tới, cuộc họp đầu tiên dưới sự chủ trì của ông Kevin Warsh. Các nhà giao dịch sẽ tìm kiếm bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy liệu việc tăng lãi suất có khả thi hay không, khi các nhà giao dịch dự báo 55% khả năng tăng lãi suất vào tháng 12 tới.

Trong khi đó, cổ phiếu của SpaceX, công ty hàng không vũ trụ thuộc sở hữu của tỷ phú Elon Musk, bắt đầu giao dịch trên sàn Nasdaq vào ngày 12/6. Chốt phiên, cổ phiếu này tăng 19,2%, lên mức 160,95 USD, cao hơn nhiều so với giá IPO là 135 USD mỗi cổ phiếu. Với mức giá này, vốn hóa thị trường của công ty đạt 2.100 tỷ USD.

Chứng khoán Mỹ cũng đã bứt phá mạnh mẽ trong phiên 11/6, sau quyết định bất ngờ của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc hủy bỏ các đợt không kích nhằm vào Iran. Động thái này, cùng với những kỳ vọng về một thỏa thuận hòa bình và sự phấn khích trước đợt IPO được cho là lớn chưa từng có của SpaceX, đã tạo ra lực đẩy mạnh mẽ cho Phố Wall. Phiên này, cả ba chỉ số chính đều có mức tăng trong ngày lớn nhất kể từ ngày 8/4.

Thị trường đi lên trong phiên giao dịch đầu tuần (ngày 8/6), theo đà tăng của chỉ số Nasdaq Composite và nhóm cổ phiếu bán dẫn, khi giới đầu tư tranh thủ mua vào sau đợt bán tháo mạnh cuối tuần trước. Tâm lý thị trường cũng được cải thiện khi Iran và Israel cho biết đã ngừng các cuộc tấn công lẫn nhau, sau kêu gọi của Tổng thống Mỹ yêu cầu hai bên ngay lập tức "ngừng nổ súng".

Tuy nhiên, áp lực bán cổ phiếu công nghệ đã góp phần kéo thị trường đi xuống trong hai phiên 9 và 10/6. Hai chỉ số S&P 500 và Nasdaq cùng giảm điểm trong phiên 9/6, khi đà phục hồi của nhóm cổ phiếu công nghệ suy yếu và Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ phản ứng sau vụ Iran bắn hạ một máy bay trực thăng của nước này. Các chỉ số đồng loạt đi xuống trong phiên 10/6 do lo ngại về lạm phát gia tăng, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và hoạt động chốt lời ở nhóm cổ phiếu công nghệ.

Văn Giáp (TTXVN)