VinFast nắm gần 1/3 thị phần xe điện Đông Nam Á giữa đà suy giảm toàn cầu

Theo báo cáo "Electric Car Markets in a Time of Uncertainty" công bố tháng 7/2026, tổng doanh số ô tô toàn cầu nửa đầu năm 2026 giảm khoảng 5% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu do sụt giảm tại Trung Quốc và Mỹ — hai thị trường ô tô lớn nhất thế giới. Trong khi đó, doanh số xe điện toàn cầu vẫn tăng 4% so với cùng kỳ và tăng 35% so với quý I/2026, đưa tỷ trọng xe điện lên 24% tổng doanh số ô tô toàn cầu trong nửa đầu năm.

Điểm đáng chú ý là sự phân hóa giữa các khu vực. Ngoài các thị trường xe điện lớn, doanh số xe điện nửa đầu năm 2026 tăng khoảng 75% so với cùng kỳ 2025, và tại khu vực Đông Nam Á, doanh số xe điện nửa đầu năm cao hơn 75% so với cùng kỳ năm trước. Ngay trong nhóm thị trường lớn hơn, IEA xếp Việt Nam cùng Australia, Brazil, Ấn Độ và Hàn Quốc vào nhóm thị trường mà doanh số xe điện đã tăng gần gấp đôi kể từ khi cuộc khủng hoảng năng lượng 2026 bắt đầu, so với cùng kỳ tháng 3-6 năm 2025.

Trong bối cảnh khu vực đó, vai trò của VinFast được IEA nhắc tới trực tiếp khi phân tích cạnh tranh giữa các nhà sản xuất mới nổi và các hãng xe truyền thống. Báo cáo chỉ ra rằng tại Đông Nam Á, xe điện chiếm khoảng một phần tư tổng doanh số ô tô trong nửa đầu năm 2026, trong đó 30% thuộc về VinFast — nhà sản xuất xe điện đến từ Việt Nam. Đây là một trong những tỷ lệ hiếm hoi mà một hãng xe điện nội địa, nắm giữ thị phần lớn thứ hai trong khu vực của chính mình.

Tại Đông Nam Á, xe điện chiếm khoảng một phần tư tổng doanh số ô tô trong nửa đầu năm 2026, trong đó 30% thuộc về VinFast

So sánh này càng có ý nghĩa khi đặt cạnh bối cảnh chung mà IEA mô tả: các nhà sản xuất ô tô truyền thống, vốn hoạt động chủ yếu trong phân khúc xe động cơ đốt trong, vẫn chiếm gần 90% doanh số ô tô toàn cầu nhưng chỉ chiếm khoảng 55% doanh số xe điện, trong khi các hãng xe điện tại nhiều thị trường mới nổi ngoài Trung Quốc chiếm tới 60% doanh số xe điện tại các khu vực này, so với chỉ 10% ở phân khúc xe động cơ đốt trong. Nói cách khác, xu hướng dịch chuyển thị phần từ các hãng xe truyền thống sang các hãng xe điện, vốn đã diễn ra rõ nét tại Trung Quốc, đang lặp lại ở một số thị trường mới nổi khác — và Việt Nam, với VinFast, là một trong những ví dụ rõ ràng nhất.

Báo cáo của IEA cũng lưu ý các chính sách hỗ trợ xe điện được nhiều chính phủ trong khu vực đưa ra giữa bối cảnh khủng hoảng năng lượng, trong đó Việt Nam nằm trong số các quốc gia đang soạn thảo nghị quyết gia hạn mức thuế tiêu thụ đặc biệt ưu đãi cho xe điện đến hết năm 2030.

Cùng với đà tăng trưởng doanh số hai chữ số duy trì qua nhiều tháng của VinFast trong nước, các dữ liệu độc lập từ IEA củng cố thêm một nhận định: quá trình chuyển đổi sang xe điện tại Việt Nam không chỉ diễn ra nhanh so với chính mình trong quá khứ, mà còn nhanh hơn so với phần lớn thị trường mới nổi khác trên thế giới.

Thế Đạt