Vinachem thúc đẩy phát triển công nghiệp vật liệu ngành hóa chất

Hội thảo là hoạt động cụ thể triển khai Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về phát triển công nghiệp vật liệu theo Thông báo số 66-TB/VPTW ngày 25/5/2026.

Tham dự hội thảo có lãnh đạo Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; đại diện Bộ Công Thương, Bộ Tài chính; các chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành cùng lãnh đạo Vinachem và các đơn vị thành viên.

Phát triển công nghiệp vật liệu là yêu cầu cấp thiết

Ông Nguyễn Hữu Tú - Tổng Giám đốc Vinachem phát biểu khai mạc Hội thảo

Phát biểu khai mạc, Tổng Giám đốc Vinachem Nguyễn Hữu Tú nhấn mạnh, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược toàn cầu ngày càng gay gắt, phát triển công nghiệp vật liệu không chỉ nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn góp phần bảo đảm tính tự chủ, tự cường của nền công nghiệp hóa chất Việt Nam.

Theo ông Nguyễn Hữu Tú, ngành hóa chất cần tiếp tục phát huy vai trò là ngành công nghiệp nền tảng, từng bước làm chủ công nghệ, phát triển các sản phẩm vật liệu có hàm lượng khoa học cao, nâng cao năng lực tự chủ về nguyên liệu và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp toàn cầu.

Tại hội thảo, Ban Kỹ thuật Vinachem đã trình bày chuyên đề về định hướng phát triển công nghiệp vật liệu ngành hóa chất. Báo cáo xác định mục tiêu xây dựng Vinachem trở thành doanh nghiệp dẫn dắt ngành, làm chủ công nghệ và phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Đồng thời, Vinachem đề xuất ưu tiên phát triển các lĩnh vực như hóa chất điện tử và bán dẫn, pin và hệ thống lưu trữ năng lượng, vật liệu mới, khai thác - chế biến sâu đất hiếm, hóa dược; thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn trong toàn Tập đoàn.

Nhiều kiến nghị từ góc độ khoa học và thực tiễn

Các chuyên gia cho rằng công nghiệp vật liệu đang trở thành lĩnh vực cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia.

Theo GS.TS. Vũ Thị Thu Hà, xu hướng cạnh tranh toàn cầu hiện chuyển mạnh sang các vật liệu chiến lược như bán dẫn, pin, đất hiếm, vật liệu nano và hóa chất siêu tinh khiết. Đây là cơ hội để ngành hóa chất Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu thông qua đổi mới sáng tạo, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Đáng chú ý, bà đặt vấn đề: "Ai sẽ là 'tổng công trình sư' của ngành công nghiệp vật liệu Việt Nam?". Theo bà, điều ngành hóa chất cần không chỉ là công nghệ hay nguồn lực mà còn cần một chủ thể đủ năng lực dẫn dắt, kết nối doanh nghiệp, viện nghiên cứu và các trường đại học để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Ở góc độ đào tạo và nghiên cứu, PGS.TS. La Thế Vinh nhận định công nghiệp hóa chất là nền tảng để phát triển công nghiệp vật liệu, bởi hầu hết các ngành công nghệ cao đều bắt đầu từ hóa chất và vật liệu. Phát triển lĩnh vực này sẽ góp phần nâng cao năng lực tự chủ của nền công nghiệp quốc gia, tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Trong khi đó, PGS.TS. Nguyễn Trần Hùng đề xuất cần phát triển tính lưỡng dụng của công nghiệp hóa chất, vừa phục vụ phát triển kinh tế, vừa đáp ứng yêu cầu quốc phòng, an ninh. Đồng thời, Nhà nước cần có cơ chế đặt hàng các chương trình nghiên cứu trọng điểm, tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư mạnh cho nghiên cứu và phát triển (R&D).

Các đại biểu cũng kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách; tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ để xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong ngành hóa chất.

Góp phần xây dựng chiến lược phát triển ngành

Ông Vũ Mạnh Hùng, Vụ trưởng Vụ Kinh tế ngành, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương đánh giá cao việc Vinachem chủ động tổ chức diễn đàn chuyên sâu ngay sau khi có chỉ đạo của Trung ương.

Phát biểu kết luận, Vụ trưởng Vụ Kinh tế ngành, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Vũ Mạnh Hùng đánh giá cao việc Vinachem chủ động tổ chức diễn đàn chuyên sâu ngay sau khi có chỉ đạo của Trung ương.

Theo ông, để hiện thực hóa mục tiêu phát triển công nghiệp vật liệu, cần xây dựng một văn bản định hướng chiến lược làm cơ sở triển khai đồng bộ; đồng thời tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển các doanh nghiệp có năng lực dẫn dắt ngành, thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học và từng bước hình thành các tập đoàn công nghiệp vật liệu quy mô lớn, đủ sức tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ông Vũ Mạnh Hùng cho biết, các ý kiến tại hội thảo sẽ được tổng hợp để tham mưu Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nghiên cứu xây dựng Chiến lược phát triển công nghiệp vật liệu và Chiến lược phát triển công nghiệp hóa chất quốc gia, góp phần cụ thể hóa các chủ trương của Đảng về phát triển các ngành công nghiệp nền tảng và công nghệ chiến lược.

Tổng Giám đốc Vinachem Nguyễn Hữu Tú khẳng định những ý kiến của các cơ quan quản lý, chuyên gia và nhà khoa học là cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng để Tập đoàn tiếp tục hoàn thiện định hướng phát triển công nghiệp vật liệu

Bế mạc hội thảo, Tổng Giám đốc Vinachem Nguyễn Hữu Tú khẳng định những ý kiến của các cơ quan quản lý, chuyên gia và nhà khoa học là cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng để Tập đoàn tiếp tục hoàn thiện định hướng phát triển công nghiệp vật liệu, đồng thời đóng góp vào quá trình xây dựng chính sách phát triển ngành.

Ông nhấn mạnh, Vinachem xác định phát triển công nghiệp vật liệu và công nghiệp hóa chất không chỉ là yêu cầu phát triển doanh nghiệp mà còn là nhiệm vụ chính trị nhằm thực hiện các chủ trương lớn của Đảng về đột phá khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước.

Với vai trò doanh nghiệp nhà nước nòng cốt của ngành hóa chất, Vinachem sẽ tiếp tục đẩy mạnh đầu tư R&D, làm chủ công nghệ, phát triển các sản phẩm vật liệu chiến lược, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, góp phần nâng cao năng lực tự chủ của nền công nghiệp quốc gia và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Thảo Hiền