Việt Nam và Nhật Bản nâng tầm hợp tác bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ

Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) đã có buổi làm việc song phương với Cơ quan Sáng chế Nhật Bản (JPO).

Chiều 19/6, tại Hà Nội, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương), đã có buổi làm việc song phương với Cơ quan Sáng chế Nhật Bản (JPO), nhằm rà soát kết quả triển khai các cơ chế hợp tác về bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ, đấu tranh chống hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền và bảo vệ người tiêu dùng.

Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh các giải pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ theo chỉ đạo của Chính phủ, đồng thời triển khai đợt cao điểm kiểm tra, xử lý hàng giả và hàng hóa xâm phạm quyền trên phạm vi cả nước.

Hợp tác thực chất trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Tại buổi làm việc, hai bên đã rà soát kết quả thực hiện Bản ghi nhớ hợp tác về bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ ký năm 2021 giữa Cơ quan Sáng chế Nhật Bản và Tổng cục Quản lý thị trường (nay là Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước); đồng thời đánh giá việc triển khai Biên bản ghi nhớ ký ngày 20/12/2024 giữa Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước với Quỹ Phòng, chống hàng giả và Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ Nhật Bản (IIPPF), cùng Biên bản ghi nhớ ký ngày 5/3/2026 giữa Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, IIPPF và các sàn thương mại điện tử.

Theo Cục trưởng Quản lý và Phát triển thị trường trong nước Trần Hữu Linh, cuộc họp diễn ra vào thời điểm Chính phủ Việt Nam đang quyết liệt triển khai các giải pháp siết chặt công tác bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, lực lượng Quản lý thị trường đã triển khai đợt cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm trên phạm vi cả nước.

Chỉ trong hơn một tháng qua, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra, xử lý hàng nghìn vụ việc vi phạm. Đợt cao điểm này sẽ được duy trì đến hết năm 2026, đồng thời gắn với việc hoàn thiện các chính sách, quy định nhằm nâng cao hiệu quả bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và ngăn chặn hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền.

Cục trưởng Quản lý và Phát triển thị trường trong nước Trần Hữu Linh cho biết, các nội dung hợp tác giữa Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước với Cơ quan Sáng chế Nhật Bản thời gian qua đã được đưa vào kế hoạch tổng thể về chống hàng giả và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường trực tuyến trong 5 năm tới, góp phần từng bước đẩy lùi tình trạng hàng giả và hàng hóa xâm phạm quyền, đặc biệt trên môi trường số.

Tăng cường phối hợp chống hàng giả trên thương mại điện tử

Một trong những nội dung trọng tâm được hai bên trao đổi là việc triển khai Biên bản ghi nhớ giữa Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, IIPPF và các sàn thương mại điện tử lớn tại Việt Nam.

Theo Cục trưởng Trần Hữu Linh, trong bối cảnh vi phạm về sở hữu trí tuệ trên môi trường thương mại điện tử ngày càng phức tạp, việc thiết lập cơ chế phối hợp trực tiếp giữa cơ quan quản lý, chủ thể quyền và các sàn thương mại điện tử là hết sức cần thiết. Mục tiêu không chỉ dừng ở việc ký kết mà phải bảo đảm triển khai hiệu quả trên thực tế, hướng tới xây dựng mô hình có thể nhân rộng với các đối tác quốc tế khác.

Trong biên bản hợp tác đã được ký kết giữa Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Cơ quan Sáng chế Nhật Bản, IIPPF và các sàn thương mại điện tử, quy trình thông báo-gỡ bỏ sản phẩm có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ được xác định là một trong những nội dung trọng tâm, cho phép các bên phối hợp nhanh chóng, linh hoạt và nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm.

“Trong gần hai tháng qua, thực hiện yêu cầu của Bộ Công thương, các sàn thương mại điện tử đã gỡ bỏ hàng nghìn sản phẩm có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và xử lý khoảng 2.000 tài khoản người bán vi phạm, trong đó có nhiều sản phẩm mang thương hiệu Nhật Bản”, Cục trưởng Trần Hữu Linh chia sẻ.

Không chỉ trên môi trường trực tuyến, các đợt kiểm tra thực tế cũng phát hiện nhiều vụ việc liên quan hàng hóa giả mạo hoặc xâm phạm quyền đối với các thương hiệu Nhật Bản được người tiêu dùng Việt Nam ưa chuộng như Honda, Yamaha, Panasonic cùng nhiều sản phẩm linh kiện, phụ tùng và hàng tiêu dùng khác.

Theo lãnh đạo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, điều này cho thấy sức hấp dẫn của các thương hiệu Nhật Bản tại Việt Nam, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục tăng cường hợp tác giữa cơ quan thực thi và cộng đồng doanh nghiệp nhằm xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Hướng tới mô hình hợp tác có thể nhân rộng quốc tế

Đánh giá kết quả hợp tác thời gian qua, ông KASAI Yasuyuki, Cục trưởng Cơ quan Sáng chế Nhật Bản (Cơ quan Sáng chế Nhật Bản), ghi nhận sự phối hợp chặt chẽ giữa Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước với các doanh nghiệp Nhật Bản trong việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Cục trưởng Cơ quan Sáng chế Nhật Bản đánh giá cao những nỗ lực của Chính phủ Việt Nam và lực lượng Quản lý thị trường trong đợt cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm về sở hữu trí tuệ thời gian gần đây. Theo ông, số lượng lớn các vụ việc được phát hiện, xử lý đã thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Việt Nam trong việc xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn và tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ.

Ông KASAI Yasuyuki cũng bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được thêm thông tin về kết quả thực thi để chia sẻ tới cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản và các đối tác quốc tế; đồng thời đề xuất hai bên nghiên cứu tổ chức các hoạt động chung vào đầu năm 2027 nhằm quảng bá mô hình hợp tác Việt Nam-Nhật Bản trong phòng, chống hàng giả và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Nhất trí với đề xuất của Cơ quan Sáng chế Nhật Bản về việc mở rộng các doanh nghiệp Nhật Bản tham gia cơ chế hợp tác trong khuôn khổ MOU, Cục trưởng Trần Hữu Linh cho biết trong nhiều năm qua, các doanh nghiệp Nhật Bản như Honda Việt Nam, Yamaha, Panasonic, UNIQLO cùng nhiều doanh nghiệp sản xuất linh kiện, phụ tùng đã duy trì trao đổi thường xuyên với lực lượng Quản lý thị trường. Thông qua hoạt động phối hợp, chia sẻ thông tin và hỗ trợ nhận diện hàng hóa vi phạm, các doanh nghiệp đã góp phần nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, xử lý hàng giả và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên thị trường.

Cục trưởng Quản lý và Phát triển thị trường trong nước Trần Hữu Linh khẳng định, việc tăng cường hợp tác với Cơ quan Sáng chế Nhật Bản và cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản không chỉ góp phần bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cho các thương hiệu Nhật Bản tại Việt Nam mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, bảo vệ người tiêu dùng, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và củng cố uy tín của thị trường Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế.

Hai bên thống nhất tiếp tục thúc đẩy các hoạt động hợp tác trong khuôn khổ các biên bản ghi nhớ đã ký kết, tăng cường chia sẻ thông tin, nâng cao năng lực thực thi và triển khai các sáng kiến mới nhằm nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh chống hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong thời gian tới.

AN NGUYÊN