Việt Nam thúc đẩy phát triển 'kinh tế bạc' trong bối cảnh già hóa dân số

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về Người cao tuổi Việt Nam phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang

Việt Nam thúc đẩy phát triển 'kinh tế bạc' trong bối cảnh già hóa dân số

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu thúc đẩy hệ sinh thái "kinh tế bạc", hoàn thiện dữ liệu quốc gia và mở rộng cơ hội để người cao tuổi tiếp tục tham gia kinh tế, xã hội.

Yêu cầu được Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về Người cao tuổi Việt Nam, đưa ra tại hội nghị về công tác người cao tuổi ngày 17/8.

Theo Phó Thủ tướng, trong bối cảnh Việt Nam già hóa dân số nhanh, cách tiếp cận đối với người cao tuổi cần chuyển từ chủ yếu chăm sóc, hỗ trợ sang coi đây là một nguồn lực cho phát triển.

Hơn 9 triệu người cao tuổi vẫn tham gia lao động, sản xuất

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được đặt ra là xây dựng hệ sinh thái "kinh tế bạc", không chỉ gồm các sản phẩm, dịch vụ dành cho người cao tuổi mà còn huy động doanh nghiệp, thị trường, khoa học - công nghệ và các nguồn lực xã hội tham gia.

Hệ sinh thái này đồng thời cần mở thêm cơ hội để người cao tuổi tiếp tục lao động, sản xuất, kinh doanh, chuyển giao kinh nghiệm và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội.

Hiện Bộ Chính trị giao Ban Chính sách, chiến lược Trung ương chủ trì xây dựng đề án phát triển "kinh tế bạc". Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và Bộ Khoa học và Công nghệ được yêu cầu phối hợp xây dựng đề án, làm cơ sở hoàn thiện chính sách và thúc đẩy lĩnh vực này.

Việt Nam hiện có gần 16,5 triệu người cao tuổi. Trong đó, hơn 9 triệu người vẫn tham gia lao động, sản xuất, kinh doanh; hơn 733.000 người tham gia công tác Đảng, chính quyền, đoàn thể và trên 1,1 triệu người tham gia giữ gìn an ninh trật tự.

Gần 15,7 triệu người cao tuổi có thẻ bảo hiểm y tế, hơn 69% được khám sức khỏe định kỳ và khoảng 80% được lập hồ sơ quản lý sức khỏe.

Tuy nhiên, tốc độ già hóa dân số đang tạo sức ép lên hệ thống y tế, an sinh xã hội, thị trường lao động và các dịch vụ chăm sóc. Khả năng tiếp cận việc làm, công nghệ và dịch vụ số của một bộ phận người cao tuổi còn hạn chế.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh yêu cầu nâng cao nhận thức và trách nhiệm về công tác người cao tuổi trong tình hình mới. Ảnh: Chinhphu.vn

Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục rà soát Luật Người cao tuổi và các chính sách liên quan. Hội Người cao tuổi Việt Nam đang phối hợp với Bộ Y tế cùng các cơ quan chuẩn bị hồ sơ sửa đổi, bổ sung một số điều của luật này để trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Bên cạnh chính sách an sinh, Chính phủ cũng đặt vấn đề tăng xã hội hóa các dịch vụ dành cho người cao tuổi. Bộ Y tế được yêu cầu củng cố hệ thống lão khoa, phục hồi chức năng, chăm sóc dài hạn và hồ sơ sức khỏe điện tử; các bộ, ngành nghiên cứu cơ chế thu hút khu vực tư nhân tham gia cung cấp dịch vụ.

Hoàn thiện dữ liệu người cao tuổi trong tháng 11

Phó Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về người cao tuổi, bảo đảm kết nối với các nền tảng và dữ liệu chuyên ngành, đặc biệt là lĩnh vực y tế.

Bộ Công an được giao chủ trì, phối hợp với Hội Người cao tuổi Việt Nam và các cơ quan liên quan hoàn thiện cơ sở dữ liệu này trong tháng 11/2026.

Cùng với xây dựng dữ liệu, các cơ quan phải tăng cường bảo vệ người cao tuổi trên không gian mạng khi nhóm này ngày càng tham gia nhiều hơn vào môi trường số.

Theo Phó Thủ tướng, cách tiếp cận không nên chỉ tập trung vào phòng ngừa rủi ro mà cần giúp người cao tuổi nâng kỹ năng công nghệ, tham gia chuyển đổi số, kinh tế số và kinh tế tri thức.

Bộ Khoa học và Công nghệ được giao hỗ trợ người cao tuổi tiếp cận công nghệ, trước hết thông qua phong trào "bình dân học vụ số".

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: Chinhphu.vn

Một vấn đề khác đang được nghiên cứu là hạ độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. Theo Thứ trưởng Nội vụ Vũ Chiến Thắng, nếu giảm tuổi hưởng trợ cấp từ 75 xuống 70, kinh phí thực hiện dự kiến tăng thêm khoảng 11.680 tỷ đồng mỗi năm.

Phó Thủ tướng yêu cầu việc mở rộng diện hưởng trợ cấp phải được đánh giá cùng khả năng cân đối ngân sách và tương quan với các chính sách bảo hiểm xã hội khác, nhằm bảo đảm an sinh lâu dài trong bối cảnh số người cao tuổi tiếp tục tăng.

Minh Thi