Việt Nam tham gia Hiệp ước Biển cả, thể hiện trách nhiệm đối với bảo tồn đa dạng sinh học biển

Việc trở thành một trong những quốc gia thành viên từ sớm cho thấy cam kết mạnh mẽ và trách nhiệm của Việt Nam đối với bảo vệ biển và đại dương

Hiệp định thực thi Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển về bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học tại vùng biển ngoài quyền tài phán quốc gia (Hiệp ước Biển cả) là khuôn khổ pháp lí toàn diện đầu tiên điều chỉnh các hoạt động liên quan đến đa dạng sinh học biển tại những khu vực nằm ngoài quyền tài phán quốc gia. Không gian này chiếm khoảng 61% diện tích đại dương toàn cầu và tương đương 43% bề mặt Trái Đất.

Theo Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ, Hiệp định có ý nghĩa đặc biệt khi lần đầu tiên khẳng định việc áp dụng nguyên tắc “di sản chung của nhân loại” đối với tài nguyên đa dạng sinh học ở các vùng biển này, qua đó hình thành cơ chế chia sẻ lợi ích công bằng giữa các quốc gia.

Hiệp định cũng mở ra điều kiện để các nước đang phát triển có thể tham gia thực chất hơn vào các hoạt động nghiên cứu, bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học biển.

Thực tế cho thấy, phần lớn các quốc gia đang phát triển còn hạn chế về năng lực khoa học, kĩ thuật cũng như nguồn lực tài chính, khiến việc tham gia các hoạt động như đánh giá tác động môi trường biển, nghiên cứu khoa học biển hay tiếp cận và chia sẻ lợi ích từ nguồn gen biển... gặp nhiều khó khăn.

Vì vậy, việc tăng cường hỗ trợ trực tiếp, xây dựng năng lực và triển khai các mô hình tài chính mới được xem là yêu cầu cấp thiết.

Tính đến nay, Hiệp định đã được 145 quốc gia kí kết và có 81 quốc gia trở thành thành viên. Tuy nhiên, việc thu hút thêm sự tham gia, đặc biệt từ các nước phát triển và những quốc gia có nhiều hoạt động tại vùng biển quốc tế, vẫn là yếu tố then chốt để các quy định về bảo tồn, xây dựng năng lực và chuyển giao công nghệ có thể phát huy hiệu quả thực chất.

Đối với Việt Nam, việc Hiệp định có hiệu lực mở ra không gian và cơ hội hợp tác rộng lớn, chưa từng có trong lĩnh vực bảo tồn đa dạng sinh học biển gắn với phát triển bền vững kinh tế biển.

Việt Nam đã kí Hiệp định ngay từ ngày đầu mở kí, hoàn tất thủ tục phê duyệt và nộp lưu chiểu văn kiện phê duyệt vào ngày 9.6.2025.

Việc trở thành một trong những quốc gia thành viên từ sớm cho thấy cam kết mạnh mẽ và trách nhiệm của Việt Nam đối với bảo vệ biển và đại dương, cũng như bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học biển.

Hiệp định tạo điều kiện thuận lợi để Việt Nam tăng cường hợp tác quốc tế, tiếp cận tri thức, dữ liệu và công nghệ tiên tiến, qua đó nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học biển, quản lí và bảo vệ môi trường biển.

Đây cũng là cơ hội quan trọng để các nhà khoa học Việt Nam tham gia sâu hơn vào các hoạt động nghiên cứu, tiếp cận và chia sẻ lợi ích từ nguồn gen biển ở vùng biển quốc tế và đáy biển sâu, góp phần thúc đẩy mô hình kinh tế biển hiện đại dựa trên khoa học và đổi mới sáng tạo.

Là một quốc gia đang phát triển, Việt Nam cũng sẽ tiếp tục phản ánh tiếng nói và bảo vệ lợi ích chính đáng của các nước có năng lực hạn chế cũng như các quốc gia chịu tác động lớn từ biến đổi khí hậu, bảo đảm phù hợp với các nguyên tắc của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển.

Song song với đó, Việt Nam sẽ rà soát và hoàn thiện khuôn khổ pháp luật, tăng cường phối hợp liên ngành, huy động sự tham gia của giới khoa học, doanh nghiệp và người dân, nhằm triển khai Hiệp định một cách hiệu quả, thực chất và phục vụ thiết thực cho mục tiêu phát triển bền vững kinh tế biển.

NHƯ PHÚC