Việt Nam cụ thể hóa lộ trình Net Zero: Chuyển dịch năng lượng tạo động lực cho tăng trưởng bền vững

Diễn đàn có sự tham dự và chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Chủ tịch Hội đồng Quốc gia về Phát triển bền vững; cùng gần 500 đại biểu là lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, địa phương; đại diện các tổ chức quốc tế, cơ quan ngoại giao, hiệp hội doanh nghiệp, các định chế tài chính, các tổ chức xã hội, cơ quan truyền thông, cùng đông đảo doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đến tham dự Diễn đàn.

Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh Việt Nam bước vào năm đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 với mục tiêu tăng trưởng GDP ở mức hai con số, đồng thời tiếp tục hiện thực hóa cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 (Net Zero 2050).

Trong khi đó, bức tranh quốc tế cho thấy những biến động địa chính trị, áp lực bảo đảm an ninh năng lượng, các yêu cầu ngày càng cao về giảm phát thải và tiêu chuẩn xanh từ thị trường quốc tế đang đặt ra cho mỗi quốc gia, trong đó có Việt Nam, yêu cầu cấp thiết phải xây dựng một hệ thống năng lượng hiện đại, an toàn, có khả năng chống chịu và đủ sức đáp ứng yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững của nền kinh tế.

Với chủ đề “Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero”, Diễn đàn không chỉ là diễn đàn đối thoại chính sách mà còn tạo không gian kết nối giữa Nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức tài chính, các đối tác phát triển và giới chuyên gia nhằm tìm kiếm các giải pháp thực chất để hài hòa ba mục tiêu chiến lược: duy trì tăng trưởng kinh tế cao, bảo đảm an ninh năng lượng và thực hiện cam kết phát triển bền vững.

Ông Hồ Sỹ Hùng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch VCCI phát biểu tại Diễn đàn.

Khai mạc Diễn đàn, Ông Hồ Sỹ Hùng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch VCCI cho rằng, Net Zero đang trở thành tiêu chuẩn mới của năng lực cạnh tranh quốc gia và doanh nghiệp, định hình lại dòng vốn đầu tư, chuỗi cung ứng và thương mại toàn cầu. Đối với Việt Nam, hiện thực hóa mục tiêu Net Zero không chỉ là thực hiện cam kết quốc tế mà còn là lựa chọn chiến lược nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng, củng cố an ninh năng lượng và tăng sức chống chịu của nền kinh tế.

Chủ tịch VCCI khẳng định doanh nghiệp chính là lực lượng tiên phong chuyển hóa các mục tiêu phát triển bền vững thành hành động cụ thể, đồng thời nhấn mạnh quá trình chuyển đổi xanh chỉ có thể thành công khi có sự đồng hành của Nhà nước, doanh nghiệp, các tổ chức tài chính và đối tác quốc tế.

Phát biểu tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long cho biết, thế giới đang đồng thời đối mặt với hai cuộc khủng hoảng có chung nguồn gốc từ việc phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch, gồm khủng hoảng khí hậu và khủng hoảng năng lượng. Theo đó, chuyển đổi nhanh chóng, công bằng sang năng lượng sạch là con đường tất yếu nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo đảm công bằng cho những cộng đồng chịu tác động nặng nề nhất. Đối với Việt Nam, chuyển dịch năng lượng công bằng không chỉ là trách nhiệm trong thực hiện các cam kết quốc tế mà còn là giải pháp chiến lược để hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ công bố tại Hội nghị COP26.

"Chúng tôi mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành của cộng đồng quốc tế, các tổ chức tài chính, doanh nghiệp và các đối tác phát triển nhằm cùng Việt Nam bảo đảm an ninh năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050", Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long phát biểu tại Diễn đàn.

Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đánh giá cao sáng kiến của VCCI và các đơn vị phối hợp trong việc tổ chức một diễn đàn có ý nghĩa thiết thực, đúng vào thời điểm Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó yêu cầu đảm bảo an ninh năng lượng, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia đặt ra ngày càng cấp thiết. Phó Thủ tướng nhấn mạnh chuyển dịch năng lượng là trọng tâm, là động lực chính của lộ trình Net Zero, và Việt Nam cần thực hiện chuyển dịch năng lượng theo lộ trình phù hợp, đảm bảo hiệu quả, công bằng và bền vững.

Phó Thủ tướng khẳng định, Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế pháp luật, cải cách hành chính mạnh mẽ, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong tiếp cận nguồn lực, tài nguyên, vốn vay, công nghệ và thị trường.

Phó Thủ tướng yêu cầu VCCI tích cực phối hợp với các bộ ngành, địa phương, đối tác liên quan để xây dựng các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh; đồng thời chủ động tổng hợp, phản ánh kịp thời các khó khăn của doanh nghiệp và thúc đẩy hình thành mạng lưới doanh nghiệp tiên phong về Net Zero; cũng như định kỳ báo cáo Chính phủ, Hội đồng quốc gia về Phát triển bền vững những kết quả, kiến nghị và các sáng kiến của cộng đồng doanh nghiệp.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng phát biểu tại Diễn đàn.

Tại phiên toàn thể, đại diện các Ban, bộ, ngành đã chia sẻ những định hướng lớn về thể chế và chính sách nhằm hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng "0", từ lộ trình Net Zero của Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu, chuyển dịch năng lượng công bằng, phát triển tài chính xanh đến tăng cường hợp tác đối ngoại phục vụ mục tiêu phát triển bền vững. Các tham luận đều thống nhất rằng bảo đảm an ninh năng lượng và chuyển dịch xanh không phải là hai mục tiêu đối lập mà cần được triển khai đồng thời, trên cơ sở xây dựng hệ thống năng lượng hiện đại, đa dạng nguồn cung, sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát huy mạnh mẽ vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và khu vực kinh tế tư nhân.

Diễn đàn có sự tham gia của các lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, địa phương; đại diện các tổ chức quốc tế, cơ quan ngoại giao, hiệp hội doanh nghiệp, các định chế tài chính, các tổ chức xã hội, cơ quan truyền thông, cùng đông đảo doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Một điểm nhấn của Diễn đàn là sự tham gia của các tổ chức quốc tế, định chế tài chính và cộng đồng doanh nghiệp trong nước, quốc tế. Đại diện Cơ quan Năng lượng Tái tạo Quốc tế (IRENA) đã chia sẻ những xu hướng mới của chuyển dịch năng lượng toàn cầu, đồng thời khẳng định cam kết tiếp tục đồng hành, thúc đẩy hợp tác và đầu tư vào lĩnh vực năng lượng tái tạo tại Việt Nam. Đại diện các doanh nghiệp tiêu biểu và tổ chức tài chính cũng chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong xây dựng chiến lược phát triển xanh, huy động tài chính bền vững, phát triển chuỗi giá trị phát thải thấp và ứng dụng các mô hình quản trị ESG, góp phần mở rộng cơ hội hợp tác giữa doanh nghiệp Việt Nam với các nhà đầu tư quốc tế.

Sau Phiên toàn thể diễn ra buổi sáng, Phiên thảo luận chuyên đề của Diễn đàn vào buổi chiều tiếp tục mở rộng đối thoại về chuyển dịch năng lượng và an ninh năng lượng trong kỷ nguyên Net Zero và hành trình ESG & Net Zero của doanh nghiệp. Các tọa đàm thảo luận tập trung nhận diện những nút thắt về thể chế, công nghệ, tài chính và nguồn nhân lực; đồng thời đề xuất các giải pháp thúc đẩy đầu tư vào năng lượng sạch, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, mở rộng tiếp cận tài chính xanh và hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững của thị trường quốc tế. Đây cũng là dịp để các địa phương, hiệp hội doanh nghiệp và đối tác quốc tế chia sẻ những mô hình thực tiễn, góp phần xây dựng hệ sinh thái chuyển đổi xanh có tính kết nối và khả năng nhân rộng.

Bên cạnh các phiên tham luận và đối thoại, Ban Tổ chức đã biểu dương các doanh nghiệp tiêu biểu trong thực hiện kinh tế xanh nhằm ghi nhận những nỗ lực đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm phát thải và phát triển mô hình sản xuất kinh doanh bền vững. Các doanh nghiệp được biểu dương trên căn cứ đề cử từ địa phương; tham chiếu Bộ công cụ, tài liệu của Hội đồng Năng lượng Thế giới; và đánh giá hồ sơ bởi chuyên gia độc lập.

Ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI, Chủ tịch VBCSD phát biểu tại Diễn đàn.

Phát biểu bế mạc Diễn đàn, Ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI, Chủ tịch VBCSD khẳng định Diễn đàn đã tạo dựng một không gian đối thoại cởi mở giữa các cơ quan hoạch định chính sách, cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức tài chính và đối tác quốc tế, qua đó góp phần kết nối tri thức, nguồn lực và các sáng kiến hợp tác phục vụ quá trình chuyển dịch năng lượng của Việt Nam. Ông cho biết VCCI sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương và các đối tác quốc tế nhằm chuyển hóa những khuyến nghị được đề xuất tại Diễn đàn thành các chương trình hợp tác, hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp và sáng kiến chính sách cụ thể.

Cùng với chương trình Diễn đàn chính là hoạt động bên lề “Triển lãm Con đường xanh - NetZero Việt Nam” với hơn 50 gian hàng từ các địa phương, doanh nghiệp nhằm giới thiệu trực quan các mô hình, dự án, công nghệ sản phẩm, dịch vụ và sáng kiến xanh tiêu biểu; đồng thời mở ra một không gian kết nối giữa địa phương - doanh nghiệp - tổ chức quốc tế - nhà đầu tư - cộng đồng, nhằm thúc đẩy hợp tác, chuyển giao công nghệ, tài trợ, đầu tư cho chuyển đổi xanh./.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng và các đại biểu tham quan các gian hàng được trưng bày trong khuôn khổ Diễn đàn.

Các gian hàng từ các địa phương, doanh nghiệp nhằm giới thiệu trực quan các mô hình, dự án, công nghệ sản phẩm, dịch vụ và sáng kiến xanh tiêu biểu.

Lan Anh