Việt Nam chính thức thí điểm cấp phép lĩnh vực tài sản mã hóa

Triển khai Nghị quyết số 05 của Chính phủ về thí điểm thị trường tài sản mã hóa, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 96 của Bộ trưởng, công bố các thủ tục hành chính mới thuộc phạm vi quản lý của bộ.

Theo đó, ba thủ tục hành chính được áp dụng thí điểm gồm: cấp phép, điều chỉnh và thu hồi giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa. Việc tiếp nhận hồ sơ được triển khai ngay từ ngày 20/1.

Động thái này cho thấy Việt Nam đang chủ động thiết lập khuôn khổ quản lý nhà nước đối với tài sản mã hóa theo lộ trình thận trọng, có kiểm soát, thay vì để hoạt động này tồn tại ngoài hành lang pháp lý như trước. Đây được xem là bước đi cần thiết trong bối cảnh tài sản số ngày càng phát triển mạnh và có tác động lớn đến thị trường tài chính.

Ảnh minh họa

Tài sản mã hóa là các loại tài sản tồn tại trên môi trường số, được tạo lập, xác nhận và ghi nhận bằng công nghệ mã hóa. Nhóm tài sản này bao gồm tiền mã hóa như Bitcoin, Ethereum; các loại token đại diện cho giá trị, quyền lợi tài chính hoặc quyền sử dụng dịch vụ, thậm chí gắn với tài sản cơ sở như vàng, bất động sản; cùng với NFT - tài sản số độc nhất dùng để xác lập quyền sở hữu trong không gian số.

Theo báo cáo của Chainalysis, giá trị giao dịch tiền mã hóa tại Việt Nam ước đạt khoảng 220 - 230 tỷ USD trong giai đoạn từ tháng 7/2024 đến tháng 6/2025, tương đương bình quân hơn 600 triệu USD mỗi ngày. Quy mô này đưa Việt Nam trở thành một trong những thị trường tiền mã hóa lớn nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương, chỉ sau Ấn Độ và Hàn Quốc, đồng thời chiếm gần 10% tổng giá trị giao dịch toàn khu vực.

Thực tế cho thấy, tiền mã hóa ngày càng được sử dụng phổ biến trong các hoạt động chuyển tiền, trò chơi trực tuyến và tích lũy tài sản. Tuy nhiên, trong thời gian dài, các giao dịch liên quan đến tài sản số tại Việt Nam chưa có cơ sở pháp lý rõ ràng, tiềm ẩn rủi ro cho nhà đầu tư và gây khó khăn cho công tác quản lý, giám sát và thu thuế.

Bước ngoặt quan trọng về mặt pháp lý được xác lập khi Quốc hội thông qua Luật Công nghiệp công nghệ số, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Lần đầu tiên, tài sản số được đưa vào phạm vi điều chỉnh của pháp luật, tạo nền tảng để các cơ quan quản lý xây dựng chính sách quản lý, giám sát và khai thác nguồn thu phù hợp với thực tiễn thị trường.

Song song với đó, Nghị quyết số 05 của Chính phủ cho phép thí điểm trong thời hạn 5 năm đối với hoạt động phát hành và giao dịch tài sản mã hóa. Cơ chế thí điểm này được kỳ vọng vừa tạo không gian thử nghiệm chính sách, vừa hạn chế rủi ro đầu cơ, kiểm soát các nền tảng giao dịch chưa được quản lý, đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền lợi của nhà đầu tư.

Theo bà Đặng Nguyệt Minh, Giám đốc khối nghiên cứu của Dragon Capital, việc thí điểm cấp phép thị trường tài sản mã hóa là bước đi quan trọng và kịp thời trong bối cảnh Việt Nam đang xếp thứ 5 thế giới về mức độ phổ cập tiền mã hóa, với quy mô nắm giữ ước khoảng 100 tỷ USD. Khung pháp lý thử nghiệm sẽ giúp thị trường phát triển theo hướng minh bạch, lành mạnh hơn, đồng thời giảm thiểu rủi ro cho hệ thống tài chính.

Về dài hạn, việc đưa hoạt động tài sản mã hóa vào khuôn khổ quản lý nhà nước không chỉ góp phần “đưa tiền số rời khỏi chợ đen”, mà còn tạo tiền đề để Việt Nam từng bước định vị mình là một trung tâm tài sản mã hóa có quản lý tại châu Á, phù hợp với xu hướng phát triển của tài chính số và kinh tế số toàn cầu.

Nguyễn Hùng