Việt Nam - Bồ Đào Nha: Bước phát triển mới, nối dài lương duyên

Sapo1: Chuyến thăm chính thức Việt Nam (từ ngày 27/2-1/3) của Bộ trưởng Quốc vụ, Bộ trưởng Ngoại giao Bồ Đào Nha Paulo Rangel những ngày đầu Xuân Bính Ngọ mở ra kỳ vọng về khởi đầu thuận lợi, tiếp nối mối gắn kết giữa hai dân tộc và tạo thêm động lực cho quan hệ Việt Nam - Bồ Đào Nha trong bối cảnh mới.

Sapo2: Gắn với dấu mốc khai trương Đại sứ quán Bồ Đào Nha tại Việt Nam, chuyến thăm của Bộ trưởng Paulo Rangel không chỉ khai mở một chặng đường đầy hứa hẹn trong quan hệ giữa hai nước mà còn nối dài mối lương duyên từ 500 năm, cùng hướng tới chặng đường hợp tác rộng mở phía trước.

Đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của Bộ trưởng một quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) kể từ sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam và chuyến thăm của Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. Trong khuôn khổ chuyến thăm, Bộ trưởng Paulo Rangel đã hội kiến Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, hội đàm với Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung và dự lễ khai trương Đại sứ quán Bồ Đào Nha tại Hà Nội.

Nâng tầm quan hệ trong bối cảnh mới

Trong các trao đổi cấp cao giữa Thủ tướng Phạm Minh Chính, Bộ trưởng Lê Hoài Trung với Bộ trưởng Paulo Rangel, hai bên đều gợi nhớ mối lương duyên giữa hai dân tộc đã hình thành từ hơn 500 năm trước khi các thương nhân Bồ Đào Nha cập bến Hội An, mở ra những trang đầu của giao thương và giao lưu văn hóa giữa hai dân tộc.

Đặc biệt, sự hiện diện của các giáo sĩ Bồ Đào Nha trong thế kỷ XVII đã để lại dấu ấn quan trọng trong quá trình hình thành chữ quốc ngữ - di sản văn hóa có ý nghĩa sâu sắc đối với đời sống tinh thần và trí tuệ của người Việt. Việt Nam cũng giữ vị trí đặc biệt trong lịch sử và tâm thức người Bồ Đào Nha. Thi hào Lúis de Camoẽs, tác giả trường ca dân tộc Os Lusíadas, từng có khoảng thời gian gắn bó với vùng đất này. Ngày mất của thi hào được chọn là Quốc khánh Bồ Đào Nha, một lựa chọn thể hiện sự tôn vinh các giá trị văn hóa và tinh thần dân tộc.

Trên nền tảng hữu nghị bền chặt và hành trình 50 năm đồng hành (1975-2025), cùng dấu mốc mỗi nước mở Đại sứ quán tại thủ đô của nhau, quan hệ hợp tác giữa hai nước đang hội tụ thêm những động lực để bứt phá lên một tầm mức mới thực chất, hiệu quả hơn.

Động lực đó đến từ bối cảnh Việt Nam vừa tổ chức thành công Đại hội XIV của Đảng với các định hướng lớn về phát triển đất nước và đường lối đối ngoại; Việt Nam cũng vừa nâng cấp quan hệ với EU lên Đối tác chiến lược toàn diện, qua đó tăng cường hơn nữa hợp tác với các nước thành viên EU trong đó có Bồ Đào Nha. “Thiên thời, địa lợi, nhân hòa”, hai bên nhất trí cùng định ra các phương hướng lớn để khai thác tối đa dư địa hợp tác.

Cụ thể, hai bên nhấn mạnh việc thúc đẩy trao đổi đoàn các cấp, trên tất cả các kênh Đảng, Nhà nước, Quốc hội và giao lưu nhân dân; sớm thành lập các kênh, cơ chế định hướng và hỗ trợ doanh nghiệp hai nước kết nối, triển khai hợp tác, đầu tư trong các lĩnh vực phù hợp với thế mạnh và nhu cầu của mỗi nước. Hai bên nhất trí tiếp tục phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn đa phương, ủng hộ chủ nghĩa đa phương, tôn trọng luật pháp quốc tế. Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh phương châm đoàn kết thì có sức mạnh, hợp tác thì có lợi ích, đối thoại thì có lòng tin.

Trụ cột hợp tác chính

Những trang đầu của giao thương bắt nguồn từ hàng trăm năm trước ở bến Hội An là nguồn cảm hứng to lớn để hai nước viết tiếp trang hợp tác về kinh tế, nhất là kinh tế biển đầy tiềm năng như hàng hải, cảng biển, đóng tàu, logistics… phù hợp chiến lược phát triển biển ngày nay của mỗi nước.

Trong các trao đổi cấp cao dịp này, hai bên đã nhấn mạnh đưa kinh tế, thương mại, đầu tư trở thành trụ cột chính trong hợp tác song phương. Bộ trưởng Paulo Rangel khẳng định các doanh nghiệp Bồ Đào Nha mong muốn tham gia nhiều hơn vào thị trường của Việt Nam trong các lĩnh vực năng lượng tái tạo, đồng thời bày tỏ quan tâm tham gia các dự án cụ thể tại đất nước hình chữ S.

Nhiều định hướng cụ thể đã được hai bên đưa ra với những “đầu việc” và con số cụ thể. Bồ Đào Nha khẳng định việc tăng cường kết nối doanh nghiệp nhằm sớm đạt mục tiêu trao đổi thương mại 1 tỷ USD như Lãnh đạo cấp cao hai nước đã nhất trí, sớm triển khai cơ chế hợp tác giữa hai nước. Trong khi đó, Việt Nam đề nghị phía Bồ Đào Nha tích cực hỗ trợ, thúc đẩy các nước thành viên EU còn lại sớm phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư EU-Việt Nam (EVIPA), tận dụng hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và EU.

Trong trao đổi, Bộ trưởng Paulo Rangel nhấn mạnh “kinh nghiệm” và “công nghệ” là những thế mạnh nổi bật của Bồ Đào Nha, đồng thời cũng là những yếu tố Việt Nam cần trong chặng đường phát triển mới. Dù có diện tích và dân số khiêm tốn ở châu Âu, Bồ Đào Nha vẫn thuộc nhóm quốc gia đi đầu trong EU về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và năng lượng tái tạo, những lĩnh vực hai nước cùng quan tâm và có nhu cầu hợp tác.

Hơn hai thập kỷ qua, nhiều doanh nghiệp tư nhân Bồ Đào Nha đã vươn lên mạnh mẽ, hình thành các “kỳ lân” công nghệ trong các lĩnh vực này. Đây là nền tảng thuận lợi để Việt Nam và Bồ Đào Nha thúc đẩy hợp tác, tạo bước phát triển mới trên tinh thần “chia sẻ rủi ro, hài hòa lợi ích”, bảo đảm hiệu quả và bền vững như Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh.

Bước đi đồng điệu

Ngày 27/2, Bộ trưởng Paulo Rangel và Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cùng gỡ băng khánh thành Đại sứ quán Bồ Đào Nha tại Hà Nội, thành phố mà theo Bộ trưởng từng được ví như điểm đến quan trọng trong các ghi chép lịch sử của người Bồ Đào Nha.

Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh sự kiện này là một “dấu mốc lịch sử” trong khi Bộ trưởng Paulo Rangel xem đây là niềm tự hào lớn và là bước đi hướng tới tương lai chung được xây dựng trên nền tảng lịch sử bền chặt. "Việc mở Đại sứ quán Việt Nam tại Lisbon và nay là Đại sứ quán Bồ Đào Nha tại Hà Nội là những dấu mốc cụ thể, thể hiện quyết tâm tăng cường và làm sâu sắc hơn quan hệ song phương", Bộ trưởng Paulo Rangel nhấn mạnh tại lễ khai trương Đại sứ quán.

Trước đó, Đại sứ quán Việt Nam tại Lisbon đã được khai trương vào tháng 11/2025. Khi Đại sứ quán Bồ Đào Nha tại Hà Nội chính thức đi vào hoạt động, hai cơ quan đại diện được kỳ vọng trở thành cầu nối hiệu quả, thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục và những tiềm năng khác.

Đây là bước đi cụ thể nhất, minh chứng sống động cho quyết tâm rõ ràng của hai bên, nhằm thúc đẩy và nâng tầm hợp tác song phương, mở ra giai đoạn hợp tác sôi động hơn, với nhiều chuyến thăm và trao đổi đoàn cấp cao, đưa quan hệ Việt Nam - Bồ Đào Nha lên tầm cao mới.

Như vậy, chuyến thăm của Bộ trưởng Paulo Rangel, vị khách đầu Xuân với sự kiện khai trương Đại sứ quán Bồ Đào Nha tại Hà Nội mang theo niềm hy vọng về một khởi đầu mới đầy may mắn và thành công. Sự kiện không chỉ đánh dấu bước phát triển về mặt ngoại giao, mà còn gửi gắm kỳ vọng về một chặng đường hợp tác thuận lợi, bền vững hơn giữa hai nước trong bối cảnh mới.

Tiếp Bộ trưởng Paulo Rangel, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị phát huy tối đa lợi thế của mỗi bên để thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư trở thành trụ cột quan trọng của quan hệ song phương; hai bên sớm nghiên cứu, tiến tới thiết lập các cơ chế hợp tác giữa hai nước tạo điều kiện thúc đẩy các cơ hội hợp tác lâu dài, ổn định.

Hà Phương