Việt Nam, Australia tăng cường hợp tác nghiên cứu nông nghiệp giai đoạn 2026-2035

Ngày 13-8, Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệp Quốc tế Australia (ACIAR) và Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam công bố Chiến lược Hợp tác Nghiên cứu Nông nghiệp giai đoạn 2026-2035, xác định các hướng hợp tác về sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, chuyển đổi số và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thứ trưởng Bộ NN&MT Đặng Ngọc Điệp (phải) và TS Nick Austin, Quyền Tổng Giám đốc Điều hành ACIAR (trái), trao đổi bản Chiến lược Hợp tác Nghiên cứu Nông nghiệp 2026 - 2035 tại Canberra ngày 11-8. Ảnh: ACIAR

Chiến lược hợp tác nhằm hỗ trợ Việt Nam phát triển nền kinh tế nông nghiệp hiệu quả, có trách nhiệm và chất lượng cao, góp phần thực hiện các cam kết về phát thải ròng bằng 0 và các mục tiêu phát triển bền vững. Các lĩnh vực trọng tâm gồm sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường, chuyển đổi số và tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tại cuộc họp với ACIAR ở Canberra ngày 11-8, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp đánh giá cao quan hệ hợp tác với ACIAR, đồng thời nhấn mạnh hợp tác trong 10 năm tới sẽ tiếp tục phát huy nền tảng hơn ba thập kỷ hợp tác, hướng tới những kết quả nghiên cứu có tính thực tiễn, hiệu quả và bền vững.

Tiến sĩ Nick Austin, Quyền Tổng Giám đốc ACIAR, cho biết Australia và Việt Nam có chung tầm nhìn đến năm 2035, hướng tới tăng cường hợp tác nghiên cứu và đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp, thúc đẩy phát triển bền vững, chuyển đổi xanh, trung hòa carbon và khả năng chống chịu trước các thách thức toàn cầu.

Hai dự án mới trong khuôn khổ hợp tác

Tại cuộc họp, hai bên đã thống nhất về nguyên tắc khoản đầu tư 3,3 triệu AUD (2,3 triệu USD), cùng các đóng góp hiện vật, cho hai dự án nghiên cứu mới tại tiểu vùng sông Mekong và tỉnh Khánh Hòa. Các dự án tập trung vào phát triển thủy sản bền vững, cải thiện sinh kế và tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Dự án “Fish Tech Plus: Xây dựng năng lực cho các nước tiểu vùng sông Mekong thực hiện các giải pháp kỹ thuật thủy sản trong các chương trình phát triển sông” dành 480.000 AUD cho Việt Nam, bắt đầu trong tháng 8-2026.

Dự án tập trung nghiên cứu, đào tạo và trình diễn cơ sở hạ tầng thân thiện với cá, hỗ trợ phát triển sông bền vững, nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo vệ sinh kế dựa vào sông. Dự án cũng thúc đẩy bình đẳng giới và hòa nhập xã hội.

Dự án hợp tác nghiên cứu tiếp theo giữa ACIAR và Việt Nam về phát triển ngành nuôi trai bán cầu sẽ giúp nông dân sản xuất nhỏ cải thiện sinh kế. Ảnh: ACIAR

Dự án thứ hai “Hỗ trợ phát triển ngành ngọc trai mabé tại tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam” có ngân sách 2,8 triệu AUD, dự kiến bắt đầu vào tháng 1-2027.

Dự án hỗ trợ nghiên cứu, đào tạo và phát triển thị trường, giúp hộ sản xuất nhỏ tham gia vào chuỗi giá trị nuôi trồng thủy sản mới nổi. Nội dung gồm cải thiện hệ thống sản xuất giống, ương và nuôi thương phẩm; nâng cao kỹ năng chế biến sau thu hoạch; phát triển sản phẩm giá trị gia tăng từ ngọc trai và vỏ trai; nâng cao khả năng tiếp cận thị trường cho người sản xuất.

Yếu tố môi trường và rủi ro khí hậu cũng được xem xét để định hướng mở rộng ngành ngọc trai theo hướng bền vững. Kết quả thử nghiệm công nghệ và thị trường sẽ tạo cơ sở để phát triển các mô hình sinh kế từ ngọc trai mabé tại những vùng ven biển khác của Việt Nam.

Hai dự án kế thừa kết quả từ các chương trình nghiên cứu trước đây của ACIAR tại Việt Nam và Đông Nam Á, tiếp tục kết nối các nhà khoa học, cơ quan quản lý, trường đại học, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương.

ACIAR bắt đầu hợp tác nghiên cứu với Việt Nam từ năm 1993. Trong hơn ba thập kỷ, Australia đã đầu tư hơn 194 triệu AUD cho khoảng 280 dự án nghiên cứu tập trung vào hoặc có liên quan đến Việt Nam, đồng thời cấp 130 suất học bổng cho các nhà khoa học và cán bộ quản lý nghiên cứu Việt Nam theo học sau đại học và tham gia những chương trình đào tạo lãnh đạo tại Australia.

Theo ACIAR, quan hệ hợp tác nghiên cứu giữa hai nước đã chuyển từ mô hình tài trợ - tiếp nhận viện trợ sang quan hệ đối tác bình đẳng, dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau, mục tiêu chung và cơ chế cùng đầu tư dự án.

Chiến lược hợp tác giai đoạn 2026-2035 tiếp tục tập trung vào nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, phục vụ chuyển đổi xanh, phát triển bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu của nông nghiệp Việt Nam.

Kiều Thoan Thu