Vì sao vị đắng được trân trọng trong ẩm thực ở đất nước của nữ trọng tài Lào?

Khi nhắc tới ẩm thực Lào, nhiều du khách phương Tây thường ngạc nhiên bởi những hương vị mạnh mẽ, trong đó vị đắng không chỉ tồn tại mà còn được tôn vinh trong các món ăn truyền thống. Đất nước của Phutsavan Chanthavong - nữ trợ lý trọng tài FIFA từng gây tiếng vang khu vực khi xuất hiện tại SEA Games 33 gần đây, không chỉ đang được biết đến ở Đông Nam Á vì bóng đá, mà còn bởi một nền ẩm thực bí ẩn bậc nhất khu vực.

Phutsavan Chanthavong — nữ trợ lý trọng tài người Lào. Ảnh: Anh Đồng

Bitter – yếu tố hương vị không thể thiếu

Trong khẩu vị Lào, vị đắng không được xem là “khó nuốt” như nhiều nơi khác, mà là một phần của sự cân bằng hương vị, cùng với cay, chua và mặn để tạo nên tấm bản đồ vị giác trọn vẹn. Một số món truyền thống sử dụng các loại rau rừng, thảo mộc bản địa, hay cả quả đắng để tạo chiều sâu và sự phong phú cho món ăn. Điều này phản ánh một triết lý ẩm thực “cân bằng tự nhiên”, không chỉ thỏa mãn vị giác mà còn gắn với sức khỏe và đời sống nông thôn.

Laab (Laap) – món salad thịt băm với thảo mộc tươi, trái ớt và sticky rice.

Không giống nhiều nền ẩm thực khác chỉ ưu tiên ngọt hay mặn, Lào chấp nhận và trân trọng những vị đắng từ thiên nhiên như rau rừng đắng, quả đắng hoặc thảo mộc đắng, coi đó là cách kết nối với đất đai và nông nghiệp bản địa, là hương vị của mùa màng và lối sống gắn bó với thiên nhiên.

Ở các vùng nông thôn Lào, nơi phần lớn thực phẩm đến từ ruộng vườn hoặc rừng núi, các loại rau hoang dã, măng rừng và thảo mộc có vị đắng chính là nguồn dinh dưỡng quan trọng. Người dân không chỉ ăn chúng vì sẵn có, mà còn vì niềm tin rằng vị đắng mang lại lợi ích cho sức khỏe, như giúp kích thích tiêu hóa và cân bằng các hương vị khác trong bữa ăn.

Tam Mak Hoong (gỏi đu đủ kiểu Lào) với hương vị vị mặn, cay và chút đắng đặc trưng của pa-daek — một trong những nguyên liệu linh hồn của ẩm thực Lào.

Đặc biệt, ở miền Bắc và vùng núi, việc sử dụng các loại rau đắng và thảo mộc trong stew như or lam hay trong các món salad laab (trộn thịt băm với thảo mộc) tạo ra một trải nghiệm ẩm thực độc đáo mà nhiều du khách lần đầu đến Lào nhớ mãi. Những món này thường mang vị đắng nhẹ, xen lẫn cay nồng và hương thơm đặc trưng, tạo nên sự khác biệt rõ rệt so với các bếp ăn Thái Lan hay Việt Nam láng giềng.

Ẩm thực Lào – gắn với du lịch trải nghiệm

Chính sự trân trọng vị đắng ấy đã khiến ẩm thực Lào trở thành một điểm hút khách lạ lùng đối với du khách thích khám phá. Những ai đến Lào không chỉ vì cảnh đẹp, làng cổ Luang Prabang hay dòng Mekong yên bình, mà còn vì những trải nghiệm ăn uống “không giống ai”: từ padaek (nước mắm lên men đậm đà), món rau rừng đắng, đến các món nấu với thảo mộc bản địa. Sự khác biệt này khiến ẩm thực Lào không chỉ là nhu cầu sinh hoạt, mà còn là hành trình khám phá văn hóa sâu sắc mỗi khi bạn ngồi vào bàn ăn.

Or Lam — món hầm thảo mộc của Luang Prabang, nơi các vị đắng từ rau rừng và thảo dược thể hiện rõ sự kết nối với thiên nhiên.

Với nhịp sống chậm và phong cách ẩm thực chân phương ấy, Lào tiếp tục thu hút những du khách muốn “rời xa sự ồn ào” và trải nghiệm những điều giản dị nhưng sâu sắc, trong đó, vị đắng được tôn trọng như một dấu ấn riêng không thể lẫn.

Yến Nguyễn