Vì sao quay đầu xe ở đầu cầu vượt lại đặc biệt nguy hiểm?

Xử phạt đối với lái xe ô tô quay đầu xe tại đầu cầu vượt.

Mới đây, từ thông tin và hình ảnh do người dân phản ánh tới Fanpage Cục Cảnh sát giao thông (CSGT), Đội CSGT đường bộ số 3, Phòng CSGT Công an tỉnh Bắc Ninh đã xác minh, xử lý trường hợp lái xe ô tô con có hành vi quay đầu xe ngay tại khu vực đầu cầu vượt.

Qua xác minh, lực lượng chức năng xác định người điều khiển phương tiện là ông N.V.C. (sinh năm 1964, trú tại xã Lạng Giang, tỉnh Bắc Ninh), điều khiển xe ô tô mang biển kiểm soát 98A-108.xx. Tại buổi làm việc với cơ quan chức năng, tài xế thừa nhận hành vi vi phạm và chấp hành việc xử lý theo quy định.

Căn cứ quy định hiện hành, người điều khiển phương tiện bị lập biên bản với lỗi "quay đầu xe ở đầu cầu", hành vi được quy định tại điểm i khoản 4 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Mức phạt áp dụng đối với lỗi này từ 2 - 3 triệu đồng.

Nơi tầm nhìn và khả năng quan sát bị hạn chế

Trong tổ chức giao thông đường bộ, khu vực cầu và đầu cầu luôn được xem là những vị trí đặc biệt cần hạn chế các thao tác chuyển hướng phức tạp của phương tiện.

Khác với các đoạn đường bằng phẳng thông thường, khu vực đầu cầu vượt thường tồn tại các yếu tố làm giảm khả năng quan sát của người điều khiển phương tiện. Độ dốc của cầu, kết cấu công trình và sự thay đổi cao độ mặt đường có thể tạo ra những điểm khuất tầm nhìn nhất định đối với cả xe đang lưu thông lẫn xe chuẩn bị quay đầu.

Đối với tài xế muốn quay đầu xe, việc đánh giá chính xác khoảng cách và tốc độ của các phương tiện đang di chuyển tới thường khó khăn hơn. Trong khi đó, người điều khiển phương tiện đang lưu thông trên tuyến cũng có thể không kịp nhận biết từ xa việc một chiếc xe phía trước đang giảm tốc hoặc chuẩn bị thực hiện thao tác quay đầu.

Chính những hạn chế về khả năng quan sát này làm gia tăng nguy cơ xảy ra va chạm bất ngờ, đặc biệt trong điều kiện lưu lượng phương tiện lớn hoặc vào thời điểm thời tiết xấu, tầm nhìn bị ảnh hưởng. Và khoản 4 Điều 15 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 đã quy định rõ người điều khiển không được quay đầu xe trên cầu, đầu cầu, gầm cầu vượt và nhiều vị trí nguy hiểm khác.

Đầu cầu vượt nằm trong danh sách những vị trí cấm quay đầu xe theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024.

Hành vi làm gián đoạn dòng lưu thông trên tuyến

Quay đầu xe tại khu vực đầu cầu vượt không chỉ tiềm ẩn nguy cơ va chạm trực tiếp mà còn làm ảnh hưởng đến khả năng lưu thông của toàn bộ dòng phương tiện trên tuyến.

Để thực hiện việc quay đầu, phương tiện thường phải giảm tốc hoặc dừng chờ quan sát khoảng trống giao thông phù hợp trước khi chuyển hướng. Trong khi đó, các phương tiện phía sau vẫn đang di chuyển theo tốc độ khai thác của tuyến đường. Sự chênh lệch tốc độ đột ngột này làm tăng nguy cơ xảy ra va chạm từ phía sau nếu người điều khiển không kịp xử lý.

Khi bắt đầu quay đầu, xe vi phạm phải cắt ngang hướng di chuyển của các phương tiện khác. Điều này buộc các phương tiện đang lưu thông phải giảm tốc, chuyển làn hoặc thay đổi hướng di chuyển để tránh xung đột. Tại những tuyến có mật độ phương tiện lớn, hiện tượng này có thể tạo ra hiệu ứng giảm tốc lan truyền, ảnh hưởng đến năng lực thông hành của cả đoạn đường.

Trong tổ chức giao thông, các công trình cầu vượt được xây dựng nhằm tách các luồng xe và hạn chế các điểm giao cắt cùng mức. Việc quay đầu xe tại đầu cầu vượt làm phát sinh thêm điểm xung đột giữa các dòng phương tiện, đi ngược mục tiêu bảo đảm lưu thông liên tục và an toàn của loại hình hạ tầng này.

Tốc độ lưu thông cao khiến rủi ro tăng lên nhiều lần

Một yếu tố khác khiến hành vi quay đầu xe ở đầu cầu vượt trở nên đặc biệt nguy hiểm là tốc độ lưu thông của các phương tiện.

Trên thực tế, nhiều phương tiện thường duy trì tốc độ tương đối cao khi lên hoặc xuống cầu vượt. Người điều khiển xe thường tập trung vào việc giữ ổn định hướng di chuyển và quan sát dòng xe phía trước, thay vì dự liệu khả năng xuất hiện một phương tiện quay đầu ngay tại khu vực này.

Khi một chiếc xe bất ngờ giảm tốc hoặc chuyển hướng để quay đầu, khoảng thời gian phản ứng của các phương tiện phía sau sẽ bị rút ngắn đáng kể. Nếu phát hiện muộn, tài xế có thể không còn đủ quãng đường để xử lý an toàn.

Nguy cơ càng tăng đối với xe tải, xe khách hoặc các phương tiện có khối lượng lớn do quãng đường phanh thường dài hơn so với xe con. Trong trường hợp xảy ra va chạm ở tốc độ cao, hậu quả có thể nghiêm trọng hơn nhiều so với các vụ va chạm trên những đoạn đường đô thị thông thường.

Chính vì vậy, các vị trí như đầu cầu, đường cong bị che khuất tầm nhìn, đường dốc hay khu vực giao cắt đường sắt đều được pháp luật xác định là những nơi không được phép quay đầu xe nhằm giảm thiểu nguy cơ tai nạn.

Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, người điều khiển phương tiện không được quay đầu xe tại phần đường dành cho người đi bộ qua đường; trên cầu, đầu cầu, gầm cầu vượt, ngầm; nơi đường bộ giao nhau cùng mức với đường sắt; đường hẹp, đường dốc, đoạn đường cong có tầm nhìn bị che khuất; trên đường cao tốc, trong hầm đường bộ và trên đường một chiều. Những quy định này được xây dựng trên cơ sở bảo đảm an toàn giao thông, không phụ thuộc vào việc tại vị trí đó có đặt biển cấm hay không.

Vụ việc nêu trên một lần nữa cho thấy việc tuân thủ quy định về quay đầu xe không chỉ giúp tránh bị xử phạt mà quan trọng hơn là góp phần phòng ngừa những vụ tai nạn đáng tiếc có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Vũ Đậu