Vì sao người Nhật Bản ít khi đeo kính râm dù trời nắng gắt?

Đến Nhật Bản vào những ngày hè rực nắng, nhiều du khách không khỏi ngạc nhiên trước một hiện tượng thú vị. Trong khi nhiều người dân nước khác xem kính râm là vật bất ly thân vào mùa hè, đại đa số người Nhật Bản lại bỏ qua phụ kiện này.

Vì sao người Nhật Bản không thích đeo kính râm?

Dù là quốc gia dẫn đầu về công nghệ và thời trang, tỷ lệ người dân đeo kính mát tại đây lại thấp đến kinh ngạc. Sự e dè này không đơn thuần là sở thích cá nhân, mà nó bắt nguồn sâu xa từ những rào cản văn hóa, tâm lý xã hội và cả yếu tố sinh học đặc trưng.

Dù mùa hè nắng nóng, nhiều người Nhật Bản vẫn không có thói quen đeo kính. (Ảnh: SCMP)

Văn hóa giao tiếp

Trong văn hóa giao tiếp của người Nhật, ánh mắt đóng vai trò cực kỳ quan trọng để xây dựng lòng tin. Người Nhật có câu ngạn ngữ nổi tiếng: "Đôi mắt biết nói nhiều như cái miệng" (Me wa kuchi hodo ni mono o iu). Khi trò chuyện, việc che giấu đôi mắt sau lớp tròng kính tối màu bị xem là hành vi thiếu tôn trọng, bất lịch sự hoặc đang cố tình che giấu cảm xúc thật.

Để tạo sự minh bạch và thể hiện sự thành khẩn, người Nhật luôn muốn đối phương nhìn rõ ánh mắt của mình. Việc đeo kính râm vô tình tạo ra một bức tường ngăn cách vô hình, làm giảm đi tính kết nối và sự hòa hợp cần có trong các mối quan hệ xã hội.

Định kiến xã hội đen

Một nguyên nhân tâm lý xã hội sâu sắc khiến người Nhật ngại đeo kính râm là những định kiến lịch sử từ truyền thông và điện ảnh. Trong nhiều thập kỷ, hình ảnh những gã gangster, thành viên băng đảng Yakuza xã hội đen hay các nhân vật phản diện thường xuyên gắn liền với cặp kính đen hầm hố.

Do đó, trong tiềm thức của nhiều người dân bản địa, đặc biệt là thế hệ lớn tuổi, kính râm mang lại cảm giác nguy hiểm, không đáng tin cậy hoặc có xu hướng nổi loạn. Để tránh bị hiểu lầm là người thiếu đàng hoàng hoặc gây cảm giác đe dọa cho những người xung quanh ở nơi công cộng, người Nhật thường chủ động chọn giải pháp không đeo kính.

Trong văn hóa Nhật Bản, kính râm được coi là phụ kiện của xã hội đen. (Ảnh: TasteCinema)

Ngại nổi bật

Xã hội Nhật Bản vận hành mạnh mẽ dựa trên tính đồng nhất và tâm lý cộng đồng. Có một câu thành ngữ phản ánh rất rõ điều này: "Cái đinh nào trồi lên sẽ bị đóng xuống" (Deru kuji wa打tatareru). Người Nhật có xu hướng không muốn bản thân trở nên quá khác biệt hoặc thu hút sự chú ý không cần thiết ở nơi công cộng.

Khi bước ra đường và thấy hầu như không ai xung quanh đeo kính râm, một cá nhân sẽ tự khắc cất kính vào hộp để tránh cảm giác lạc lõng hoặc bị dòm ngó. Việc tuân theo chuẩn mực chung của số đông mang lại cho họ cảm giác an toàn và thoải mái hơn về mặt tâm lý.

Kính cận chống UV

Một lý do thực tế khác khiến tỷ lệ người đeo kính râm thuần túy tại Nhật Bản không cao là do sự lên ngôi của các giải pháp công nghệ thị lực tích hợp. Nhật Bản là một trong những quốc gia có tỷ lệ người mắc các tật khúc xạ về mắt (đặc biệt là cận thị) thuộc nhóm cao nhất thế giới.

Thay vì phải sở hữu hai chiếc kính riêng biệt và thay đổi liên tục khi ra vào lớp học hay văn phòng, người Nhật ưu tiên lựa chọn loại tròng kính thông minh "2 trong 1". Các thương hiệu mắt kính quốc dân tại Nhật Bản đã phổ cập dòng sản phẩm kính cận có sẵn lớp màng bảo vệ, ngăn chặn tuyệt đối tia UV.

Tiện ích này giúp người dân vừa bảo vệ được thị lực tối đa, vừa duy trì được vẻ ngoài tự nhiên, không gây cảm giác xa cách hay che giấu ánh mắt khi giao tiếp với những người xung quanh.

Người Nhật Bản coi việc đeo kính râm khi trò chuyện là thiếu kết nối qua ánh mắt. (Ảnh: Asashi)

Biện pháp chống nắng thay thế

Người Nhật cực kỳ quan tâm đến việc bảo vệ làn da và sức khỏe trước tác hại của tia UV, nhưng họ lại ưu tiên những phương pháp mang tính "hiền hòa" và ít gây chú ý hơn kính râm. Thay vì đeo một cặp kính đen nổi bật, họ chọn sử dụng những chiếc mũ rộng vành, ô chống tia UV chuyên dụng, áo khoác nắng hay khẩu trang vải che kín mặt.

Đặc biệt, những chiếc ô che nắng (higasa) là vật dụng quốc dân xuất hiện khắp các con phố Nhật Bản vào mùa hè, được cả phụ nữ lẫn nam giới sử dụng. Các biện pháp này vừa giúp bảo vệ toàn diện từ đỉnh đầu đến gương mặt, vừa giúp họ hòa nhập hoàn toàn vào đám đông mà không sợ trở nên lạc lõng hay khác biệt.

Người Nhật Bản không thích đeo kính râm là sự tổng hòa giữa những quy chuẩn khắt khe trong giao tiếp, định kiến xã hội cũ và đặc điểm thể chất tự nhiên. Dù ngày nay, thế hệ trẻ Nhật Bản đang dần cởi mở hơn với kính mát như một phụ kiện thời trang, nhưng để món đồ này trở nên phổ biến thì vẫn cần một chặng đường dài thay đổi nhận thức.

Hoàng Hà