Vì sao Mexico là thử thách cực lớn của tuyển Anh?

Đánh bại Mexico trên sân Azteca chưa bao giờ là nhiệm vụ dễ dàng với bất kỳ đội bóng nào. Nhưng tại World Cup 2026, thử thách dành cho tuyển Anh còn lớn hơn khi họ phải thi đấu ở độ cao 2.240 m so với mực nước biển, điều được các chuyên gia thể thao đánh giá có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thể lực, kỹ thuật, chiến thuật và thậm chí là kết quả trận đấu.

Theo James Barber, chuyên gia hiệu suất của The Altitude Centre, người từng hỗ trợ đội tuyển Anh chuẩn bị cho World Cup 2010 tại Nam Phi, việc thi đấu ở độ cao như Mexico City là một trong những thách thức khắc nghiệt nhất mà các cầu thủ chuyên nghiệp có thể gặp phải.

Chủ nhà Mexico có lợi thế sân nhà trước tuyển Anh. Ảnh: FIFA

"Không khí trên cao loãng hơn rất nhiều, đồng nghĩa mỗi nhịp thở cung cấp ít oxy hơn. Bóng đá là môn thể thao đòi hỏi những pha bứt tốc liên tục trong suốt 90 phút và điều khó khăn nhất là cơ thể không thể hồi phục nhanh giữa các pha tăng tốc", Barber phân tích.

Theo ông, trong khoảng 10 đến 15 phút đầu tiên, các cầu thủ có thể chưa cảm nhận rõ sự khác biệt. Tuy nhiên, càng về cuối trận, quá trình hồi phục giữa những pha nước rút sẽ ngày càng chậm lại, khiến thể lực suy giảm đáng kể.

"Nghiên cứu cho thấy càng thi đấu ở độ cao lớn, quãng đường di chuyển của cầu thủ càng giảm. Điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến cách vận hành chiến thuật của cả đội."

Sân Azteca nằm ở độ cao 2.240 m, cao hơn đáng kể so với nhiều địa điểm tổ chức World Cup trước đây. Đây cũng là nơi từng chứng kiến nhiều đội khách gặp khó khăn vì điều kiện thi đấu đặc biệt.

Không chỉ cơ thể, trái bóng cũng thay đổi hành vi khi thi đấu ở độ cao. Barber cho biết không khí loãng làm giảm lực cản, khiến bóng bay nhanh hơn, xa hơn và quỹ đạo cũng khác so với điều kiện thông thường. "Trong bóng bầu dục, các cú đá có thể đi xa hơn từ 10 đến 15 m khi thi đấu ở độ cao. Trong bóng đá cũng vậy, bóng có thể bay nhanh hơn và độ xoáy thay đổi đáng kể."

Điều này đồng nghĩa các cầu thủ phải điều chỉnh lại cảm giác chuyền bóng, sút bóng và xử lý trong tích tắc. Chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể dẫn đến những pha khống chế hỏng hoặc dứt điểm thiếu chính xác. Đó cũng là lý do Mexico được đánh giá có lợi thế rất lớn.

Không chỉ quen thuộc với điều kiện thi đấu, các cầu thủ Mexico còn sinh ra và lớn lên ở môi trường có độ cao tương tự. "Những người sinh sống ở vùng cao thường thích nghi tốt hơn. Đây cũng là lý do các vận động viên Đông Phi thống trị các cự ly chạy dài."

Tuyển Anh được dự đoán phải đối mặt thử thách khắc nghiệt ở Azteca của chủ nhà Mexico. Ảnh: England Football Team

Ngoài yếu tố bẩm sinh, Barber cho biết khả năng thích nghi còn có thể được cải thiện nếu tập luyện ở độ cao trong khoảng hai tuần.

Tại World Cup 2010, tuyển Anh từng có kế hoạch chuẩn bị riêng cho điều này. Tuy nhiên, ở World Cup 2026, lịch trình di chuyển dày đặc khiến đoàn quân của HLV Thomas Tuchel gần như không có đủ thời gian.

"Ít nhất bạn cần khoảng một tuần để vượt qua giai đoạn thích nghi ban đầu. Tuyển Anh chỉ có rất ít thời gian tại Mexico City nên rất khó tạo ra khác biệt."

Theo chuyên gia này, việc Anh lựa chọn tập trung chuẩn bị cho điều kiện nắng nóng thay vì độ cao cũng là quyết định mang tính đánh đổi.

"Lịch thi đấu buộc họ phải chọn ưu tiên. Họ đã chuẩn bị nhiều hơn cho thời tiết nóng tại Bồ Đào Nha và Kansas City."

Một điểm đáng chú ý khác là thể lực sung mãn không đồng nghĩa sẽ chống chịu tốt với độ cao. "Những cầu thủ này đều cực kỳ khỏe, nhưng điều đó không bảo vệ họ trước tác động của độ cao. Mỗi người phản ứng theo cách khác nhau."

Điều đó có thể buộc HLV Tuchel phải điều chỉnh đội hình nếu một số cầu thủ gặp vấn đề về hô hấp hoặc khả năng vận động khi đặt chân tới Mexico City. Barber cũng khuyến nghị tuyển Anh cần đặc biệt chú ý đến chế độ dinh dưỡng trong những ngày trước trận. "Khi ở độ cao, cơ thể tiêu hao nhiều năng lượng hơn và cũng mất nước nhanh hơn. Vì vậy, các cầu thủ phải bổ sung đủ calo và duy trì lượng nước nhiều hơn bình thường."

Tất nhiên, độ cao không quyết định tất cả. Chất lượng đội hình, bản lĩnh và khả năng thích ứng trên sân vẫn là yếu tố then chốt. Tuy nhiên, với một trận đấu loại trực tiếp trước đội chủ nhà Mexico tại "chảo lửa" Azteca, những yếu tố tưởng như nhỏ nhất cũng có thể tạo nên khác biệt.

Nếu không nhanh chóng thích nghi với môi trường đặc biệt này, tuyển Anh hoàn toàn có thể phải trả giá bằng tấm vé vào tứ kết World Cup 2026.

Bá Hổ