Vì sao lãi suất huy động tăng cao?

Lãi suất được điều chỉnh tăng khá mạnh thu hút tiền gửi từ người dân. Ảnh: M.P

Mức lãi suất huy động cao nhất tại Ngân hàng TMCP Quốc Dân lên đến 9,2%/năm, theo sản phẩm tiết kiệm mới vừa được công bố: Tiết kiệm siêu đặc quyền (NCB Signature Saving).

Theo biểu lãi suất huy động mới nhất của NCB với sản phẩm này, lãi suất kỳ hạn 6 tháng được niêm yết lên đến 8,6%/năm, kỳ hạn 9 tháng là 8,7%/năm, kỳ hạn 12 tháng là 8,8%/năm và kỳ hạn 13 tháng là 8,9%/năm.

Mức lãi suất tiền gửi lên đến 9%/năm được niêm yết cho kỳ hạn 15 tháng, trong khi lãi suất kỳ hạn 24 tháng là 9,1%/năm.

Lãi suất huy động cao nhất được niêm yết là 9,2%/năm, áp dụng cho tiền gửi kỳ hạn 36 tháng.

Với sản phẩm tiền gửi vừa công bố, NCB là một trong số ít ngân hàng công khai niêm yết lãi suất huy động ở mức trên 9%/năm. Đây cũng là mức lãi suất mà không ít ngân hàng áp dụng cho một số khách hàng theo các chương trình riêng, thay vì niêm yết công khai.

Cũng trong thời gian này, lãi suất huy động niêm yết được một số ngân hàng điều chỉnh.

Ngân hàng VIB công bố lãi suất huy động mới nhất lên đến 8%/năm cho tiền gửi trực tuyến kỳ hạn 6-11 tháng. Mức lãi suất ưu đãi này được áp dụng cho khoản tiền gửi chỉ từ 2 triệu đồng. Ngoài mức ưu đãi lên đến 8%/năm đối với kỳ hạn 6-11 tháng, VIB còn áp dụng mức lãi suất tới 8,3%/năm với kỳ hạn 36 tháng.

Tại Ngân hàng số Cake, lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 10-24 tháng lên đến 8,9%/năm sau khi được cộng thêm lãi suất 1,5%/năm cho khoản tiền gửi từ 200 triệu đồng. Ngoài ra, Cake công bố lãi suất tiết kiệm cộng thêm 1%/năm cho khoản tiền gửi chỉ từ 5 triệu đồng, cộng thêm 1,3%/năm cho khoản tiền gửi từ 50 triệu đồng.

Còn tại PVcomBank, với số tiền gửi từ 100 triệu đồng, lãi suất kỳ hạn 6 tháng đã lên tới 9%/năm, kỳ hạn 12-15 tháng là 9,2%/năm. Sacombank cũng chào mời mức lãi suất 9%/năm cho kỳ hạn 6 tháng đối với khoản gửi trên 1 tỷ đồng, kèm theo quà tặng. Ngay cả nhóm ngân hàng quốc doanh (Big4), lãi suất huy động cũng nhích tăng, đạt mức 8%/năm cho kỳ hạn 6 tháng với số tiền gửi từ 1 tỷ đồng – mức cao hơn hẳn so với đầu năm.

Đặc biệt, các chương trình khuyến mãi đã đẩy lợi tức thực tế lên mức không tưởng. Standard Chartered Việt Nam tung ưu đãi cho phụ huynh học sinh quốc tế với 1 tỷ đồng tiền gửi, khách hàng nhận thêm 20 triệu đồng trong 3 tháng, nâng tổng lợi tức có thể lên tới 12%/năm.

Ông Phạm Chí Quang - Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước) cho biết bình quân 5 năm gần đây, tăng trưởng tín dụng luôn cao hơn tăng trưởng huy động khoảng 3-4%. Tính đến ngày 15/6 năm nay, tín dụng đã tăng 6,38%, trong khi huy động vốn mới tăng khoảng 4,3%, chênh lệch vẫn ở mức khoảng 2 điểm phần trăm.

Lãi suất huy động tăng cao tác động khá rõ nét đến tâm lý người dân. Chị Nguyễn Thanh Phương (Long Biên, Hà Nội) chia sẻ, chị đang rao bán mảnh đất ở Nha Trang để lấy tiền gửi tiết kiệm vì lãi suất ngân hàng đang khá hấp dẫn.

Bà Hoàng Thu Minh (phường Cửa Nam, Hà Nội) cũng cho biết, bà lựa chọn kênh tiền gửi cho an toàn, nhất là thời điểm này, mức lãi suất đang lên cao, trong khi đầu tư vào những lĩnh vực khác chịu nhiều rủi ro”.

Câu hỏi được đặt ra: Tại sao lãi suất huy động tăng vọt? Giới chuyên gia lý giải: Thứ nhất, mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số đòi hỏi nhu cầu vốn rất lớn. Trong điều kiện hiện nay, nền kinh tế cần khoảng 2-2,5 đồng tín dụng mới tạo ra được 1 đồng tăng trưởng GDP. Do đó, áp lực sẽ dồn lên các kênh huy động vốn.

Cùng với đó, chi phí vốn trên thị trường liên ngân hàng và thị trường trái phiếu cũng tăng lên đáng kể. Khi thanh khoản hệ thống không còn quá dồi dào, vì tăng trưởng tín dụng tăng đến vượt 6% nhưng huy động tiền gửi mới hơn 4%, các ngân hàng không thể phụ thuộc vào nguồn vốn giá rẻ từ thị trường liên ngân hàng mà phải quay trở lại cạnh tranh huy động từ dân cư và doanh nghiệp.

Ngoài ra, yếu tố khác đến từ áp lực lạm phát. Khi giá cả hàng hóa và dịch vụ tăng lên, người gửi tiền sẽ so sánh lợi tức tiền gửi với mức tăng chi phí sinh hoạt thực tế. Nếu lãi suất tiết kiệm quá thấp, tiền đồng sẽ giảm sức hấp dẫn so với vàng, ngoại tệ hay các loại tài sản khác. Do đó, để duy trì dòng vốn trong hệ thống, lãi suất huy động cần đảm bảo sinh lời thực dương ở mức hợp lý.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Văn Phương - Giảng viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học quốc gia Hà Nội đưa ra khuyến cáo, để tránh cuộc đua lãi suất vượt khỏi tầm kiểm soát, cần minh bạch hóa lãi suất huy động thực tế, cơ quan quản lý không chỉ theo dõi biểu lãi suất niêm yết mà cần nắm được toàn bộ các khoản ưu đãi, quà tặng hay thỏa thuận ngoài để đánh giá đúng mặt bằng lãi suất trên thị trường.

Bên cạnh đó, cần tăng cường kỷ luật thị trường. Những ngân hàng huy động vốn với mức lãi suất bất thường, cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung cần được giám sát chặt chẽ hơn.

H.Hương