Vì sao Israel 'án binh bất động' khi Mỹ nối lại không kích Iran?

Khi Mỹ nối lại các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào Iran, Israel bất ngờ lựa chọn đứng ngoài cuộc, trái ngược với giai đoạn đầu của cuộc xung đột khi hai đồng minh phối hợp tiến hành nhiều đợt tập kích nhằm vào lãnh thổ Iran.

Bộ trưởng Tài chính Israel Bezalel Smotrich ngày 21/7 khẳng định Tel Aviv không muốn tham gia vào cuộc đối đầu hiện nay giữa Mỹ và Iran khi căng thẳng vẫn được duy trì ở mức có kiểm soát.

Theo ông, mục tiêu lâu dài của Israel vẫn là làm suy yếu chính quyền Iran, thay vì mở thêm một mặt trận quân sự.

Theo Wall Street Journal (WSJ), kể từ khi Tổng thống Donald Trump ra lệnh nối lại chiến dịch không kích hôm 8/7, các quốc gia Arab vùng Vịnh đã tích cực vận động Washington không để Israel tham chiến.

Họ lo ngại sự xuất hiện của Tel Aviv sẽ khiến Tehran đáp trả mạnh hơn, thậm chí nhằm vào các cơ sở năng lượng trọng yếu trong khu vực.

Nhiều nhà phân tích cho rằng đây là giai đoạn leo thang có kiểm soát, khi cả Mỹ và Iran vẫn để ngỏ khả năng quay lại bàn đàm phán.

Nếu Israel tham gia, xung đột có nguy cơ vượt khỏi giới hạn hiện nay, khiến các nỗ lực ngoại giao sụp đổ.

Một nguyên nhân khác khiến Israel chưa can dự là sự khác biệt về mục tiêu chiến sự. Chiến dịch hiện tại của Mỹ chủ yếu xoay quanh vấn đề an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz sau các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại, trong khi ưu tiên chiến lược của Israel vẫn là chương trình hạt nhân và năng lực quân sự của Iran.

Do không có lợi ích trực tiếp tại Hormuz, Tel Aviv chưa cần điều chuyển nguồn lực để tham gia chiến dịch của Washington.

Ở chiều ngược lại, Iran cũng được cho là muốn tránh mở thêm mặt trận với Israel.

Cho đến nay, các đòn đáp trả của Tehran chủ yếu nhằm vào các căn cứ và lợi ích của Mỹ cùng đồng minh trong khu vực, trong khi chưa tiến hành bất kỳ cuộc tấn công trực tiếp nào nhằm vào lãnh thổ Israel.

Dù vậy, nguy cơ Israel bị kéo vào cuộc chiến vẫn hiện hữu. Lực lượng Houthi tại Yemen đã tuyên bố phong tỏa Biển Đỏ nhằm cản trở hoạt động xuất khẩu dầu của Arab Saudi.

Nếu tình hình tiếp tục xấu đi hoặc Mỹ mở rộng quy mô chiến dịch quân sự, Washington hoàn toàn có thể đề nghị Israel tham gia nhằm gia tăng sức ép lên Iran.

Theo CNN, giới lãnh đạo Israel đã thảo luận nhiều kịch bản, bao gồm tham chiến theo đề nghị của Mỹ, đáp trả nếu Iran tấn công trước hoặc tiến hành hành động phủ đầu nếu xuất hiện mối đe dọa được đánh giá là cận kề.

Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) Eyal Zamir khẳng định quân đội nước này luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu và sẽ đáp trả mạnh mẽ trước mọi hành động đe dọa an ninh quốc gia.

Tuy nhiên, theo WSJ, Tổng thống Donald Trump vẫn ưu tiên duy trì sức ép quân sự kết hợp với ngoại giao.

Nhà lãnh đạo Mỹ được cho là nhiều lần bày tỏ lo ngại việc Israel có xu hướng mở rộng xung đột có thể làm phức tạp các nỗ lực chấm dứt giao tranh tại Gaza, Lebanon cũng như với Iran.

Giới quan sát nhận định việc Israel tạm thời đứng ngoài không đồng nghĩa nước này sẽ tiếp tục giữ vai trò quan sát nếu xung đột kéo dài.

Trong trường hợp Mỹ quyết định mở rộng chiến dịch hoặc Iran thay đổi cách thức đáp trả, Tel Aviv nhiều khả năng sẽ nhanh chóng quay trở lại chiến trường.

Việt Hùng