Vì sao Iran có thể đánh trúng loạt radar cảnh báo sớm rất hiện đại của Mỹ tại Trung Đông?

Trong những diễn biến gần đây tại Trung Đông, nhiều hệ thống radar cảnh báo sớm do Mỹ triển khai trong khu vực đã trở thành mục tiêu của các đợt tấn công từ Iran.

Sự việc khiến giới phân tích quân sự chú ý bởi các radar này vốn được xem là thành phần quan trọng trong mạng lưới phòng thủ tên lửa của Mỹ và đồng minh.

Theo các nguồn tin truyền thông quốc tế cho biết, Iran đã tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào những cơ sở quân sự có đặt radar chiến lược tại Trung Đông.

Một trong những mục tiêu được nhắc đến là căn cứ không quân Muwaffaq Salti ở Jordan, nơi Mỹ triển khai radar cảnh báo sớm phục vụ hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối THAAD.

Radar AN/TPY-2 là loại radar mảng pha băng tần X có nhiệm vụ phát hiện và theo dõi tên lửa đạn đạo từ khoảng cách rất xa.

Hệ thống này có thể theo dõi mục tiêu ở cự ly lên tới khoảng 1.000 km và cung cấp dữ liệu dẫn bắn cho các tên lửa đánh chặn của tổ hợp THAAD.

Một radar AN/TPY-2 có giá khoảng 500 triệu USD và được coi là một trong những thiết bị cảm biến quan trọng nhất trong mạng lưới phòng thủ tên lửa của Mỹ.

Ngoài ra, trong khu vực còn có các radar cảnh báo sớm tầm xa như radar AN/FPS-132. Đây là radar mảng pha công suất lớn có khả năng theo dõi mục tiêu ở khoảng cách lên tới khoảng 4.800 km.

Hệ thống này thường được dùng để phát hiện sớm các vụ phóng tên lửa đạn đạo từ khoảng cách liên lục địa.

Việc những mục tiêu có giá trị chiến lược như vậy bị tấn công khiến nhiều chuyên gia đặt câu hỏi về cách Iran xác định chính xác vị trí của chúng.

Một trong những giả thuyết được nhắc đến là Iran có thể nhận được dữ liệu trinh sát từ bên ngoài, bao gồm thông tin vệ tinh giúp xác định vị trí các cơ sở quân sự trong khu vực.

Ngoài yếu tố trinh sát, cách thức tấn công cũng đóng vai trò quan trọng. Iran được cho là sử dụng kết hợp nhiều loại vũ khí khác nhau trong các đợt tập kích, bao gồm máy bay không người lái tự sát và tên lửa.

Các đợt tấn công theo kiểu dồn dập với số lượng lớn có thể khiến hệ thống phòng không bị quá tải.

Máy bay không người lái tự sát do Iran phát triển thường có kích thước nhỏ, tốc độ không quá cao nhưng có khả năng bay thấp. Điều này khiến chúng khó bị radar phát hiện hơn so với tên lửa đạn đạo bay ở độ cao lớn.

Khi được phóng theo từng nhóm lớn, các thiết bị bay này có thể làm bão hòa hệ thống phòng thủ của đối phương.

Một yếu tố khác là bản thân các radar chiến lược thường là mục tiêu cố định. Khi vị trí của chúng đã bị lộ, đối phương có thể lập kế hoạch tấn công với độ chính xác cao.

Dù các căn cứ quân sự thường được bảo vệ bởi nhiều lớp phòng không, việc đối mặt với số lượng mục tiêu lớn trong cùng thời điểm vẫn tạo ra rủi ro.

Trong chiến tranh hiện đại, radar được xem là “đôi mắt” của hệ thống phòng thủ. Các cảm biến này có nhiệm vụ phát hiện sớm các mối đe dọa trên không, từ máy bay cho tới tên lửa đạn đạo.

Khi radar bị phá hủy hoặc vô hiệu hóa, khả năng phát hiện và đánh chặn mục tiêu của hệ thống phòng thủ sẽ suy giảm đáng kể.

Chính vì vậy, nhiều chiến lược quân sự hiện đại thường ưu tiên tấn công các hệ thống cảm biến trước khi thực hiện những đòn đánh lớn hơn. Nếu radar cảnh báo sớm bị làm tê liệt, các hệ thống phòng thủ tên lửa phía sau sẽ mất đi nguồn dữ liệu quan trọng để phản ứng kịp thời.

Sự kiện các radar chiến lược của Mỹ tại Trung Đông trở thành mục tiêu tấn công cho thấy một xu hướng đáng chú ý trong chiến tranh hiện đại.

Không chỉ các căn cứ quân sự hay lực lượng chiến đấu, mà cả hệ thống cảm biến và chỉ huy cũng đang trở thành mục tiêu ưu tiên trong các cuộc đối đầu công nghệ cao.

Việt Hủng