Vì sao cầu thủ Thái chơi thành công tại Nhật hơn cầu thủ Việt?

Supachok vừa ghi bàn tại Nhật.

Trong khi đó, những Lê Công Vinh, Nguyễn Công Phượng, Nguyễn Tuấn Anh hay Đặng Văn Lâm đều chưa để lại nhiều dấu ấn khi sang Nhật. Nghịch lý này cho thấy vấn đề có thể không nằm ở năng lực cá nhân, mà ở môi trường bóng đá cấp CLB nơi cầu thủ được các nhà tuyển trạch Nhật Bản đánh giá.

Người Nhật nhìn vào CLB, không chỉ nhìn đội tuyển

Nếu chỉ nhìn thành tích gần đây, bóng đá Việt Nam có lý do để tự tin. Đội tuyển Việt Nam từng hai lần đánh bại Thái Lan tại AFF Cup, trong khi các đội tuyển trẻ liên tục tạo dấu ấn ở SEA Games và U23 châu Á hơn hẳn bóng đá trẻ Thái Lan. Nhưng thành tích ở những sân chơi ấy không phải thước đo quan trọng nhất đối với các nhà tuyển trạch của CLB chuyên nghiệp Nhật Bản.

Một cầu thủ có thể chơi xuất sắc tại SEA Games hay U23 châu Á, nhưng điều đó chưa chứng minh anh có khả năng thi đấu ổn định trong môi trường bóng đá chuyên nghiệp đỉnh cao. Tương tự, một vài trận đấu ấn tượng tại AFF Cup cũng khó thay thế cho quá trình thi đấu thường xuyên ở cấp CLB.

Các nhà tuyển trạch Nhật Bản quan tâm nhiều hơn đến những gì cầu thủ thể hiện trong các giải đấu CLB chất lượng cao. Ở đó, họ có thể theo dõi khả năng duy trì phong độ, thích nghi chiến thuật, thi đấu với cường độ cao và xử lý trước những đối thủ mạnh. Đây là điểm bóng đá Việt Nam còn thiếu.

Trong nhiều năm, các CLB Việt Nam chưa coi trọng đúng mức những giải đấu cấp châu lục. Không ít đội bóng bước vào sân chơi này với tâm lý đó là đấu trường quá tầm, thay vì xem nó như cơ hội để nâng trình độ CLB và quảng bá cầu thủ. Hệ quả là cầu thủ Việt Nam thiếu những trận đấu có chất lượng đủ cao để lọt vào tầm quan sát thường xuyên của các nhà tuyển trạch Nhật Bản.

Thậm chí, những thất bại nặng nề của CLB Việt Nam tại đấu trường châu Á từng khiến hình ảnh bóng đá Việt Nam chịu định kiến. Trận Đà Nẵng thua Gamba Osaka 0-15 là ví dụ điển hình về khoảng cách chuyên môn từng tồn tại. Liệu HLV Nhật nào còn có ý định tìm hiểu một cầu thủ từ đội vừa thua họ đến 15 bàn.

SHB Đà Nẵng có trận đấu để đời với Gamba Osaka.

Thai League tạo bệ phóng cho cầu thủ Thái

Bóng đá Thái Lan có lợi thế rất rõ ở khía cạnh này. Thai League hiện đứng thứ ba khu vực Đông Á, chỉ sau Nhật Bản và Hàn Quốc, đồng thời thường xuyên có các CLB tham dự những giải đấu hàng đầu châu lục. Mùa này, Thái Lan có 3 CLB góp mặt tại AFC Champions League Elite còn Việt Nam chỉ có 1 đại diện và năm sau thì lại vắng bóng.

Nhờ liên tục hiện diện tại Champions League với thái độ nghiêm tục, các CLB Thái Lan thường xuyên đối đầu với những CLB Nhật Bản. Khi một đội bóng Thái Lan gặp một đại diện Nhật Bản tại sân chơi châu lục, cầu thủ Thái có cơ hội được chính những nhà tuyển trạch Nhật quan sát trong môi trường cạnh tranh mà họ hiểu rõ. Từ đó, họ tìm được người mà họ cảm thấy cần thiết và phù hợp với toan tính chiến thuật.

Theerathon Bunmathan, Chanathip Songkrasin và Teerasil Dangda đều từng tạo dựng tên tuổi ở Thai League trước khi sang Nhật Bản. Họ không đến J.League chỉ nhờ danh tiếng ở đội tuyển, mà còn có nền tảng thi đấu chuyên nghiệp đủ để các CLB Nhật đánh giá năng lực. Suphanat Mueanta và Supachok Sarachat hiện tiếp tục con đường ấy, cho thấy hệ thống bóng đá Thái Lan vẫn đang tạo ra những cầu thủ có khả năng được thị trường Nhật Bản chú ý.

Ngược lại, những chuyến xuất ngoại của các cầu thủ Việt Nam mang hơi hướng truyền thông hay hợp tác thương mại hơn là xuất phát từ nhu cầu chuyên môn tại CLB. Do vậy, nếu có được đưa về CLB thì họ cũng chịu định kiến trong đầu từ các HLV và đồng đội nên không có nhiều đất dụng võ.

Vì thế, câu chuyện không đơn giản là cầu thủ Thái Langiỏi hơn cầu thủ Việt Nam. Khác biệt nằm ở chỗ cầu thủ Thái có nhiều cơ hội được chứng minh năng lực trong môi trường mà các CLB Nhật thực sự quan tâm.

Muốn cầu thủ Việt Nam được nhìn nhận khác và tăng giá trị trên thị trường quốc tế, bóng đá Việt Nam cần bắt đầu từ cấp CLB. Các đội bóng phải coi sân chơi châu lục là nơi nâng cao chuyên môn, đồng thời biến mỗi trận đấu với CLB Nhật Bản, Hàn Quốc thành một cơ hội để cầu thủ được thể hiện mình tốt nhất.

Khi các CLB Việt Nam có thể cạnh tranh thường xuyên ở châu lục, cầu thủ Việt Nam mới có cơ hội bước ra khỏi phạm vi thành tích đội tuyển và được đánh giá bằng chính năng lực chuyên môn. Muốn cầu thủ Việt sang Nhật được tôn trọng và tỏa sáng, trước hết bóng đá Việt Nam phải tạo ra những sân khấu đủ lớn để họ chứng minh mình xứng đáng.

Tú Anh