Vì sao các 'đại gia' Google và Tesla bắt đầu đuối sức bất chấp giai đoạn AI nhảy vọt?

Cả Google và Tesla đang bị cho là đầu tư quá mức vào AI, chi tiêu vượt quá số tiền kiếm được. Ảnh: Sohu.

Hai gã khổng lồ cùng rơi vào cảnh dòng tiền âm

Rạng sáng 23/7, hai "ông lớn" công nghệ Mỹ là Alphabet (công ty mẹ của Google) và Tesla gần như đồng thời công bố báo cáo tài chính quý II/2026.

Nếu chỉ nhìn vào doanh thu, cả hai đều có một quý kinh doanh rất ấn tượng. Alphabet đạt doanh thu 119,8 tỷ USD, tăng 24% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu quý thứ 12 liên tiếp tăng trưởng hai chữ số. Đặc biệt, Google Cloud tăng trưởng tới 82%, đạt 24,8 tỷ USD, trở thành động lực tăng trưởng nổi bật.

Tesla cũng lập kỷ lục với doanh thu 28,24 tỷ USD, tăng 26%, mức tăng nhanh nhất trong ba năm qua.

Tuy nhiên, thị trường chứng khoán lại trái ngược. Sau khi báo cáo tài chính được công bố, cổ phiếu Google có lúc giảm gần 5% sau giờ giao dịch, còn Tesla mất hơn 4%.

Điều khiến giới đầu tư lo ngại không chỉ là lợi nhuận của Google phụ thuộc nhiều vào các khoản lãi đầu tư, hay biên lợi nhuận xe điện của Tesla tiếp tục bị bào mòn bởi cuộc chiến giá bán.

Điều đáng chú ý hơn là cả Google và Tesla đều đang "đốt tiền" cho AI với tốc độ chưa từng có, khiến dòng tiền tự do (free cash flow) lần đầu tiên chuyển sang âm.

Nếu như trước đây, thị trường sẵn sàng chấp nhận các khoản đầu tư lớn cho AI, thì nay giới đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi: bao giờ hàng trăm tỷ USD chi cho AI mới thực sự mang lại lợi nhuận?

Nói cách khác, cuộc đua AI đang bước sang giai đoạn mới, khi ngay cả những tập đoàn công nghệ kiếm tiền giỏi nhất thế giới cũng bắt đầu chịu áp lực tài chính.

Hai doanh nghiệp đều công bố doanh thu rất đẹp, nhưng phía sau lại là những dấu hiệu đáng lo ngại.

Các lĩnh vực đầu tư của Tesla. Ảnh: Sohu.

Google: lợi nhuận tăng mạnh nhưng dòng tiền chuyển âm

Trong quý II, Alphabet đạt doanh thu gần 120 tỷ USD. Lợi nhuận ròng lên tới 112,1 tỷ USD, tăng gần 300%.

Tuy nhiên, nếu bóc tách kỹ, phần lớn mức tăng này đến từ khoảng 99 tỷ USD lợi nhuận ghi nhận từ các khoản đầu tư tài chính, chủ yếu nhờ giá trị cổ phần tại Anthropic, SpaceX và một số công ty khác tăng mạnh.

Nếu loại bỏ khoản lợi nhuận "trên giấy" này, Lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS điều chỉnh) chỉ đạt 2,85 USD/cổ phiếu, thấp hơn dự báo của Phố Wall là 2,89 USD.

Điều khiến thị trường thực sự lo lắng là dòng tiền. Trong quý II, chi tiêu vốn (CapEx) lên tới 44,92 tỷ USD, gần gấp đôi cùng kỳ; dòng tiền tự do (Free Cash Flow) âm 5,9 tỷ USD. Đây là lần đầu tiên kể từ khi Google niêm yết, dòng tiền tự do của hãng chuyển sang âm trong một quý.

Nói đơn giản, Google đã chi nhiều tiền hơn số tiền thực thu được. Điều đáng chú ý là Giám đốc tài chính Anat Ashkenazi không hề trấn an nhà đầu tư. Trái lại, bà còn cho biết Google nâng dự báo chi tiêu vốn năm 2026 lên 195–205 tỷ USD, đồng thời cảnh báo năm 2027 sẽ còn tăng mạnh hơn nữa.

Theo nhà phân tích Thomas Monteiro của Investing.com: "Doanh nghiệp tạo ra dòng tiền ổn định nhất thị trường giờ đây lại đang chi tiêu vượt quá số tiền kiếm được".

Để có thêm nguồn vốn, Google gần đây còn phát hành thêm 49,6 tỷ USD cổ phiếu; đồng thời huy động 20,3 tỷ USD trái phiếu.

Tesla: bán xe nhiều hơn nhưng kiếm tiền ít hơn

Tình cảnh của Tesla còn khó xử hơn. Quý II hãng giao được 480.000 xe, tăng 25%, mức cao kỷ lục; nhưng lợi nhuận ròng chỉ đạt 1,114 tỷ USD, giảm 5%. EPS điều chỉnh chỉ còn 0,33 USD, thấp hơn tới 35% so với dự báo.

Vậy tiền đã đi đâu? Một phần lớn bị "nuốt" bởi chi phí vận hành. Trong quý II, chi phí vận hành tăng 47%, lên 4,35 tỷ USD; biên lợi nhuận hoạt động giảm từ 4,1% xuống còn 1,4%.

Cuộc đua "đốt tiền" cho AI của Google và Tesla từ 2023-2026. Nguồn: Alphabet&Tesla.

Giám đốc tài chính Vaibhav Taneja cho biết chi phí còn tiếp tục tăng trong những quý tới. Song song đó, chi tiêu vốn cũng tăng vọt, đạt 5,789 tỷ USD, tăng 142%. Khoản tiền này chủ yếu được dùng để mở rộng siêu máy tính Dojo tại Texas, xây dựng dây chuyền pin ở Giga Texas, thử nghiệm Robotaxi tại nhiều thành phố Mỹ và tiếp tục hoàn thiện dây chuyền sản xuất robot hình người Optimus.

Trong cuộc họp với nhà đầu tư, Elon Musk thừa nhận: "Optimus là sản phẩm khó sản xuất hàng loạt nhất trong lịch sử Tesla. Xe hơi còn có thể mua bánh xe hay gương chiếu hậu từ nhà cung cấp, còn robot thì gần như mọi thứ đều phải tự phát triển từ đầu".

Kết quả là, dòng tiền tự do của Tesla chuyển từ dương 1,44 tỷ USD quý trước sang âm 1,09 tỷ USD. Đây cũng là lần đầu sau hơn hai năm Tesla rơi vào tình trạng này.

Cuộc đua AI đang ngốn tiền khủng khiếp

Nguyên nhân sâu xa khiến cả Google lẫn Tesla cùng chịu áp lực tài chính là bởi AI đang trở thành "hố đen" hút vốn đầu tư.

Google tăng tốc xây dựng hạ tầng AI. Nếu nhìn lại: năm 2023, Google chi 32,3 tỷ USD, năm 2024 tăng lên 52,5 tỷ USD, năm 2025 vọt lên 91,45 tỷ USD. Nhưng vẫn chưa là gì so với năm 2026. Đầu năm, Google dự kiến đầu tư khoảng 175–185 tỷ USD. Đến quý II, con số này tiếp tục được nâng lên 195–205 tỷ USD. Riêng trong quý II, khoảng 60% chi cho máy chủ, 40% còn lại dành cho trung tâm dữ liệu và hạ tầng mạng.

Google đang mở rộng trung tâm dữ liệu trên toàn cầu, mua thêm TPU và GPU Nvidia, xây dựng cụm huấn luyện Gemini và mở rộng siêu máy tính Virgo.

Hiện nay, API Gemini xử lý 22 tỷ token mỗi phút, ứng dụng Gemini có 950 triệu người dùng hoạt động hàng tháng, đơn hàng dịch vụ đám mây tồn đọng vượt 514 tỷ USD.

Tuy nhiên, CEO Google Sundar Pichai cũng thừa nhận: "Lợi nhuận từ AI vẫn còn ở giai đoạn rất sớm". Tesla đặt cược tất cả vào AI. Nếu Google đầu tư trên nhiều mặt trận AI, thì Tesla gần như đặt cược toàn bộ tương lai vào AI vật lý. Sau khi doanh số xe điện tăng chậm lại, Elon Musk tuyên bố Tesla sẽ chuyển trọng tâm sang Robotaxi, robot hình người Optimus và AI.

Chi tiêu cho AI của Tesla năm 2024: khoảng 10 tỷ USD, năm 2025: khoảng 8,5 tỷ USD, năm 2026: tăng lên hơn 25 tỷ USD. Trong đó gần 20 tỷ USD được dành riêng cho Dojo, trung tâm dữ liệu, Robotaxi, Optimus.

Để có đủ nguồn lực, Tesla còn chuẩn bị thiết lập hạn mức vay tới 30 tỷ USD. Vấn đề là doanh thu từ AI hiện vẫn rất nhỏ. Robotaxi mới chỉ hoạt động thử nghiệm tại Austin, Dallas, Houston; đội xe còn kém rất xa quy mô của Waymo.

Robot Optimus vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện dây chuyền sản xuất. Trong khi đó, dù FSD (hệ thống hỗ trợ lái xe hoàn toàn) có khoảng 1,5 triệu thuê bao, mức tăng này vẫn quá nhỏ so với hàng chục tỷ USD mà Tesla đang đầu tư.

Theo Morgan Stanley, điều giới đầu tư quan tâm nhất hiện nay là: "Liệu khoản đầu tư khổng lồ này có thực sự tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững cho Tesla hay không?".

Các nhà đầu tư đang mất dần kiên nhẫn với việc đốt tiền cho AI. Ảnh: Sohu.

Cuộc chơi "đốt tiền": ai sẽ thắng?

Không chỉ Google và Tesla, nhiều tập đoàn công nghệ khác cũng đang lao vào cuộc đua AI.

ByteDance cân nhắc nâng vốn đầu tư AI năm 2026 lên 70 tỷ USD, đồng thời đàm phán vay thêm khoảng 20 tỷ USD ở nước ngoài.

Alibaba cho biết đầu tư AI trong 5 năm tới sẽ vượt xa kế hoạch trước đây, dù hiện dòng tiền tự do đã chuyển âm.

Tencent cũng tăng mạnh chi tiêu cho AI, với dự báo cả năm lên tới 90–100 tỷ NDT, thậm chí một số tổ chức dự báo có thể lên tới 185 tỷ NDT.

Trong khi đó, nhà sáng lập DeepSeek Lương Văn Phong lại đưa ra triết lý hoàn toàn khác. Ông cho rằng: "Sự tiết chế cũng là một chiến lược”. Theo ông, thay vì mở quá nhiều mặt trận và đốt tiền để giành thị phần, DeepSeek lựa chọn tập trung toàn bộ nguồn lực vào mục tiêu phát triển AGI, đồng thời tránh các cuộc chiến tiêu hao về vốn.

Tóm lại, ngành AI đang đứng trước hai con đường khác nhau. Một bên là các tập đoàn công nghệ khổng lồ như Google, Tesla, Alibaba hay ByteDance, sẵn sàng chi hàng trăm tỷ USD để giành lợi thế trong cuộc đua AI.

Bên còn lại là những công ty như DeepSeek, theo đuổi chiến lược tập trung, đầu tư có chọn lọc và tránh mở rộng quá mức.

Câu hỏi lớn hiện nay là: AI sẽ được quyết định bởi sức mạnh tài chính khổng lồ hay bởi khả năng tập trung vào những đột phá công nghệ cốt lõi?

Điều chắc chắn là AI vẫn được xem là tương lai của ngành công nghệ. Tuy nhiên, nếu cuộc đua này tiếp tục biến thành một cuộc "đốt tiền" không có điểm dừng, thì không chỉ Google và Tesla, mà nhiều tập đoàn công nghệ khác cũng sẽ phải đối mặt với áp lực tài chính ngày càng lớn.

Theo Sohu

Thu Thủy