Vẻ đẹp người phụ nữ vùng cao qua góc nhìn nghệ thuật

Họa sĩ Trần Hằng đang hoàn thiện bức tranh về phụ nữ dân tộc Dao.

Với họa sĩ Trần Hằng, hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam, hội viên Liên hiệp Hội Văn học nghệ thuật Thái Nguyên, phụ nữ vùng cao là nguồn cảm hứng được chị trở lại qua nhiều tác phẩm chân dung. Những gương mặt thuộc các dân tộc khác nhau đi vào tranh với sắc thái riêng, từ trang phục, đường nét đến thần thái. Có nét mộc mạc của cuộc sống miền núi, có vẻ dịu dàng, đằm thắm, cũng có sự tự tin, đĩnh đạc toát lên từ ánh mắt và dáng người.

Vẽ chân dung phụ nữ vùng cao, theo họa sĩ Trần Hằng, khó nhất là nắm bắt được thần thái riêng của nhân vật. Cuộc sống lao động có thể để lại trên gương mặt những dấu vết của nhọc nhằn, nhưng nếu chỉ dừng ở việc tái hiện sự vất vả thì chưa thể diễn tả hết vẻ đẹp của họ. Người họa sĩ phải tìm được nét riêng phía sau những đường nét bên ngoài, để nhân vật hiện lên có chiều sâu và sức gợi.

Họa sĩ Trần Hằng chia sẻ: Cái sự vất vả của người phụ nữ vùng cao khiến tôi trăn trở khi thể hiện thần thái, sự thô mộc trong tranh. Tôi không hoàn toàn lấy một hình ảnh thực tế để vẽ lại, mà từ cơ sở thực tế, tôi diễn tả bằng ngôn ngữ màu sắc và cảm nhận của mình. Tôi muốn thể hiện nét đẹp, nét sang trọng ẩn sâu bên trong người phụ nữ ấy.

Vì thế, những người phụ nữ trong tranh của họa sĩ Trần Hằng không đơn thuần là hình ảnh của một dân tộc hay một vùng đất. Mỗi gương mặt mang một sắc thái, một câu chuyện riêng. Qua cách lựa chọn màu sắc và đường nét, chị tìm cách thể hiện vẻ đẹp không dễ nhận ra ngay từ cái nhìn đầu tiên, vẻ đẹp cần được cảm nhận từ bên trong mỗi con người.

Nếu hội họa cho phép người nghệ sĩ chắt lọc hình ảnh qua đường nét và màu sắc, nhiếp ảnh lại đòi hỏi người cầm máy tìm đúng khoảnh khắc. Với những nghệ sĩ nhiếp ảnh Thái Nguyên, phụ nữ vùng cao là đề tài có nhiều điều để khám phá, từ vẻ đẹp của trang phục truyền thống đến những biểu cảm tự nhiên trong lao động và sinh hoạt.

Tác phẩm "Chăm chút" của tác giả Ngô Đức Mích.

Tác giả Ngô Đức Mích, hội viên Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam, được biết đến qua nhiều tác phẩm phong cảnh và ảnh chân dung, trong đó có những bức ảnh về phụ nữ dân tộc thiểu số. Ở các khuôn hình của anh, nhân vật có khi hiện lên trong lúc chăm chú làm việc, khi để lộ nụ cười duyên dáng, lúc ánh mắt còn chút ngại ngùng. Những khoảnh khắc ấy không cần sắp đặt cầu kỳ, bởi nét cuốn hút nằm ngay trong biểu cảm tự nhiên của mỗi người.

Tác giả Ngô Đức Mích cho biết: Mỗi khi đi thực tế sáng tác, tôi thường chụp nhiều ảnh với các khung cảnh khác nhau. Với người nghệ sĩ, chớp được khoảnh khắc đẹp còn là cái duyên. Tôi thấy mình khá may mắn khi bắt được nhiều khoảnh khắc đẹp của các bà, các mẹ và thiếu nữ dân tộc thiểu số...

Từ tranh vẽ đến ảnh chụp, hình ảnh người phụ nữ vùng cao tiếp tục gợi mở nhiều hướng sáng tác cho văn nghệ sĩ. Mỗi tác phẩm lưu giữ một gương mặt, một khoảnh khắc, đồng thời giúp người xem nhận ra những giá trị văn hóa hiện diện trong đời sống thường ngày. Và khi người phụ nữ được nhìn bằng sự trân trọng, những nét đẹp riêng của họ cũng có thêm cơ hội được gìn giữ, lan tỏa đến nhiều người hơn.

Bích Phượng