VDSC: Thông tư 25 chưa gỡ được nút thắt thanh khoản

Thông tư 25/2026/TT-NHNN sửa đổi Thông tư 22/2019/TT-NHNN sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, được ban hành trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao đòi hỏi hệ thống tài chính phải tăng khả năng cung ứng vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Tỷ lệ LDR ở một số ngân hàng quy mô lớn và trung bình tới cuối quý I/2026.

Theo phân tích của CTCK Rồng Việt (VDSC), việc nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn (SMLR) lên 40% sẽ giúp các ngân hàng linh hoạt hơn trong cơ cấu nguồn vốn. Các ngân hàng sẽ giảm áp lực phải huy động tiền gửi kỳ hạn từ 12 tháng trở lên - vốn có chi phí cao hơn trong khi vẫn duy trì hoặc mở rộng dư nợ cho vay trung và dài hạn với biên lãi tốt hơn.

Nhờ đó, áp lực lên biên lãi ròng (NIM) trong ngắn hạn có thể giảm bớt, đặc biệt đối với nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân đang có tỷ lệ SMLR tiệm cận mức trần 30%, như MB, Techcombank, VPBank và Sacombank những ngân hàng đang chịu áp lực gia tăng chi phí vốn do phải đẩy mạnh huy động kỳ hạn dài. Tuy nhiên, VDSC cho rằng dư địa cải thiện NIM trong trung hạn sẽ không đáng kể do áp lực huy động vốn vẫn rất lớn.

Theo VDSC, nguyên nhân là tỷ lệ LDR vẫn đang là rào cản quan trọng nhất đối với khả năng mở rộng tín dụng trung và dài hạn.

Dữ liệu đến cuối quý I/2026 cho thấy phần lớn các ngân hàng quy mô lớn và trung bình đều có tỷ lệ LDR tiệm cận hoặc sát mức trần quy định 85%. Mặc dù từ ngày 15/5/2026, 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính trở lại vào mẫu số của công thức LDR, giúp giảm áp lực tuân thủ đối với nhóm ngân hàng quốc doanh, nhưng mức cải thiện chỉ khoảng 100-150 điểm cơ bản.

Do đó, theo VDSC, khả năng đẩy mạnh tín dụng dài hạn sẽ chủ yếu tập trung ở các ngân hàng vẫn còn dư địa LDR như HDBank, MSB và OCB, thay vì lan tỏa trên toàn hệ thống như kỳ vọng của chính sách.

Đáng chú ý, VDSC cũng cảnh báo việc mở rộng cho vay dài hạn trên nền nguồn vốn ngắn hạn hiện có, trong khi không tạo thêm nguồn vốn huy động mới, có thể khiến tình trạng thanh khoản trở nên căng thẳng hơn và kéo dài áp lực tăng lãi suất huy động. Nếu mặt bằng lãi suất thiếu ổn định, mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng kinh tế của chính sách sẽ khó đạt được hiệu quả như kỳ vọng.

Theo đánh giá của VDSC, tác động của Thông tư 25 sẽ không đồng đều giữa các nhóm ngành.

Ngành ngân hàng là nhóm hưởng lợi trực tiếp nhờ giảm áp lực huy động vốn kỳ hạn dài và có thêm dư địa cho vay trung, dài hạn. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào tỷ lệ LDR của từng ngân hàng. Những ngân hàng có LDR cao sẽ khó chuyển hóa phần dư địa SMLR mới thành tăng trưởng tín dụng thực chất.

Đối với lĩnh vực hạ tầng như giao thông, năng lượng và viễn thông, chính sách được đánh giá mang lại tác động tích cực trực tiếp khi các dự án có quy mô vốn lớn và thời gian thu hồi dài sẽ thuận lợi hơn trong việc tiếp cận tín dụng trung và dài hạn. Tuy nhiên, tiến độ giải ngân, năng lực triển khai dự án và cơ chế chia sẻ rủi ro vẫn là những yếu tố quyết định hiệu quả thực tế.

Trong khi đó, các doanh nghiệp công nghiệp chế biến và xuất khẩu có nhu cầu mở rộng công suất, đầu tư máy móc, nhà xưởng và chuỗi cung ứng cũng có cơ hội tiếp cận vốn dài hạn thuận lợi hơn. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi vẫn phụ thuộc vào triển vọng đơn hàng xuất khẩu, biên lợi nhuận cũng như diễn biến tỷ giá và lãi suất.

Đối với bất động sản, VDSC cho rằng chính sách sẽ hỗ trợ khả năng tài trợ các dự án có pháp lý rõ ràng và dòng tiền tốt. Tuy nhiên, công ty chứng khoán lưu ý không nên đồng nhất tác động của Thông tư 25 với sự phục hồi của toàn bộ thị trường bất động sản, bởi các vấn đề về pháp lý, thanh khoản thị trường và sức mua vẫn là những điểm nghẽn lớn.

Nhóm xây dựng, vật liệu xây dựng và khu công nghiệp cũng được kỳ vọng hưởng lợi gián tiếp nếu tín dụng dài hạn thúc đẩy giải ngân đầu tư công và các dự án hạ tầng. Tuy nhiên, tác động sẽ có độ trễ và phụ thuộc nhiều vào tiến độ triển khai các dự án thực tế.

Thanh Hoa