'Vang vỉa' thành trào lưu nhưng dễ uống sai từ đầu

Khoảng nửa năm trở lại đây, thị trường rượu vang tại Hà Nội chuyển mình nhanh chóng với sự xuất hiện của hàng loạt wine bar (quán bar/nhà hàng chuyên phục vụ rượu vang) cùng trào lưu “vang vỉa” được giới trẻ hưởng ứng.

“Vang vỉa” là cách gọi rút gọn của việc uống vang vỉa hè, khi khách hàng ngồi trên ghế gỗ, đặt bàn nhỏ sát lề đường và trò chuyện trong không gian phố. Sự nở rộ của các mô hình phục vụ linh hoạt kéo theo mức giá dễ tiếp cận hơn, khoảng 170.000-250.000 đồng/ly. Hình ảnh ly vang đặt trên bàn, dùng kèm đĩa cold cut (món khai vị Âu - Mỹ đặc trưng), giữa nhịp sống đô thị nhanh chóng được chia sẻ rộng rãi trên các nền tảng video ngắn và mạng xã hội.

Từ chỗ gắn với không gian fine dining, vang dần bước ra “đời sống”, trở thành lựa chọn quen thuộc trong các buổi hẹn hò, gặp gỡ. Tuy nhiên, sự phổ biến này cũng đặt ra một câu hỏi: liệu trải nghiệm vang có đang bị giản lược, hay vấn đề nằm ở cách người uống tiếp cận.

Không có vang ‘khó uống’

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, Triết Nguyễn, một chuyên gia rượu vang (sommelier), đồng thời là founder của Màu Gastro Wine Bar (Hà Nội), cho biết cách nhìn về rượu vang cần bắt đầu từ một nguyên tắc đơn giản: không có loại rượu nào “khó uống” theo nghĩa tuyệt đối.

Vang là sản phẩm của vùng miền, khí hậu và phong cách làm rượu; mỗi chai đều mang một cá tính riêng, và việc “hợp hay không” phụ thuộc vào khẩu vị người uống. Trong thực tế vận hành, anh chỉ ra rằng những khách hàng mới thường được khuyến khích bắt đầu bằng việc thử (tasting) thay vì chọn ngay một chai cụ thể.

Sommelier Triết Nguyễn cho rằng không có vang “khó uống”, vấn đề nằm ở cách người uống lựa chọn và trải nghiệm.

“Thông thường, chúng tôi sẽ cho khách thử 3-4 loại trước khi quyết định, có thể bắt đầu với những dòng nhẹ, dễ tiếp cận như Sauvignon Blanc của Australia, vốn nổi bật với hương trái cây, hoặc những dòng trắng tươi như Vinho Verde. Một số khách có thể thử thêm các dòng rượu vang Tây Ban Nha như El Jamon để cảm nhận sự khác biệt”, anh chia sẻ.

Cách tiếp cận này không chỉ giúp khách tránh trải nghiệm thất vọng, mà còn giúp họ tự định hình khẩu vị - yếu tố cốt lõi khi bước vào thế giới rượu vang.

Theo Triết Nguyễn, sommelier không phải là người “dẫn dắt khẩu vị”, mà là người “đọc vị” khách hàng. “Khi khách hàng thích một loại rượu, đó là khẩu vị cá nhân. Tôi không thể thuyết phục họ uống một loại khác chỉ vì sản phẩm đó được đánh giá cao”, anh nói.

Xu hướng tiêu dùng hiện nay tại Hà Nội cũng cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt. Khách hàng không còn chỉ tìm đến các dòng vang truyền thống như Bordeaux hay những chai mang tính biểu tượng đắt tiền, mà còn cởi mở hơn với các dòng vang trẻ, vị trái cây, dễ uống. Những chai vang trắng Australia, vang Tây Ban Nha hay các dòng có hương hoa quả đang dần trở thành lựa chọn phổ biến.

Tuy nhiên, không phải trào lưu nào cũng phù hợp. Với natural wine (vang tự nhiên), dù được nhắc đến nhiều, nhưng đặc trưng mùi men, đất, cỏ vẫn là “rào cản” với không ít người mới.

“Vang vỉa” trở thành trào lưu mới tại Hà Nội, thu hút nhiều người trẻ check-in.

Người uống đang quyết định trải nghiệm

Nếu ở góc độ sản phẩm, rượu vang không có khái niệm “khó uống”, thì ở góc độ trải nghiệm, việc uống vang lại dễ sai ngay từ những bước đầu tiên. Triết Nguyễn cho biết phần lớn những ấn tượng không tốt của người mới không đến từ chất lượng rượu, mà đến từ cách họ lựa chọn và thưởng thức.

Sai lầm phổ biến nhất là việc tự chọn rượu trong trạng thái “mơ hồ” về khẩu vị nhưng lại ngại trao đổi với nhân viên. Điều này dẫn đến việc chọn phải những chai không phù hợp, từ đó hình thành định kiến sai lệch về vang.

Trong khi đó, tại các wine bar, việc tư vấn luôn bắt đầu từ những câu hỏi cơ bản như khách thích vị chua, ngọt hay hương trái cây, và hoàn toàn có thể thử trước một lượng nhỏ để đưa ra quyết định. Việc lựa chọn rượu cũng cần gắn với món ăn đi kèm, bởi kết hợp đúng có thể làm thay đổi đáng kể cảm nhận về một ly vang, khiến trải nghiệm trở nên cân bằng và dễ tiếp cận hơn.

Một hiểu lầm khác nằm ở việc đánh đồng giá tiền với chất lượng trải nghiệm. Thực tế, phần lớn các nhà hàng và wine bar hiện nay đều làm việc với nguồn cung uy tín, giúp các dòng vang ở nhiều mức giá khác nhau vẫn đảm bảo chất lượng. Tuy nhiên, việc một chai rượu có “ngon” hay không lại phụ thuộc vào người uống.

Có những chai cao cấp nhưng không hợp khẩu vị, trong khi những chai đơn giản, dễ uống lại được ưa chuộng hơn. Với nhiều khách hàng, đặc biệt là người trẻ, một không gian thoải mái và cảm giác dễ chịu đôi khi quan trọng hơn việc lựa chọn một chai rượu đắt tiền.

Không gian mở, giá dễ tiếp cận giúp vang gần gũi hơn, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về cách thưởng thức đúng.

Bên cạnh đó, xu hướng tiếp cận rượu vang như một trào lưu, điển hình là “vang vỉa”, cũng khiến trải nghiệm bị giản lược. Khi người uống tập trung vào không gian hay tính “trend”, họ dễ bỏ qua những yếu tố kỹ thuật quan trọng như nhiệt độ phục vụ hay điều kiện bảo quản.

“Dù uống trong nhà hay ngoài trời, chất lượng ly vang vẫn phụ thuộc vào việc rượu có được giữ ở nhiệt độ phù hợp và phục vụ đúng cách hay không. Đặc biệt trong điều kiện thời tiết Hà Nội, nhiệt độ cao có thể làm biến đổi hương vị rượu, khiến trải nghiệm không còn chính xác như ban đầu”, Triết Nguyễn nói.

Ở góc nhìn rộng hơn, sự phát triển của thị trường vang đại chúng không đồng nghĩa với việc trải nghiệm bị “hạ thấp”, mà đặt ra yêu cầu cao hơn về hiểu biết của người uống. Khi khẩu vị ngày càng đa dạng và lựa chọn ngày càng nhiều, việc hiểu mình thích gì, sẵn sàng thử, và tiếp cận vang một cách cởi mở sẽ quyết định chất lượng của mỗi ly rượu, thay vì bản thân chai rượu đó.

Thư Vũ - Trần Hiền