Vàng da nặng sau sinh, bé trai người Ghana rơi vào nguy cấp

Thông tin từ Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, các bác sĩ đơn vị này vừa chạy đua tìm nguồn máu tương thích cứu sống bé trai sơ sinh mang kháng thể Anti Fy3 hiếm gặp.

Theo đó, ngay sau khi chào đời, bé trai người Ghana đã xuất hiện tình trạng vàng da và diễn tiến tăng nhanh chỉ sau 20 giờ tuổi. Tại bệnh viện địa phương, trẻ được xác định vàng da nặng.

Bệnh nhi được điều trị tại bệnh viện. Ảnh: BVCC.

Dù đã thực hiện các xét nghiệm và chiếu đèn tích cực, tuy nhiên nguyên nhân vẫn chưa được làm rõ và tình trạng không cải thiện. Ngày 27/5, trẻ được chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương.

Tại Trung tâm Sơ sinh, trẻ được ghi nhận tình trạng vàng da toàn thân. Các xét nghiệm cận lâm sàng cho thấy nồng độ bilirubin tăng nhanh, huyết sắc tố giảm còn 98 g/L. Đáng chú ý, dù mẹ và trẻ đều có nhóm máu O, Rh+, trẻ vẫn xuất hiện tình trạng tan máu nặng.

Trước diễn biến nguy cấp, trẻ được chỉ định thay máu cấp cứu nhằm kiểm soát tình trạng vàng da và thiếu máu.

Ngay trong đêm, các bác sĩ khẩn trương tiến hành xét nghiệm đối chiếu giữa nhóm máu O, Rh+ của trẻ với các đơn vị máu nhóm O hiện có tại Bệnh viện nhưng không tìm được mẫu máu phù hợp.

Sau khi hội chẩn, mẫu máu của trẻ được chuyển đến Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương để xét nghiệm chuyên sâu. Tại đây, xác định trẻ mang kháng thể Anti Fy3 – kháng thể cực hiếm thuộc nhóm máu Duffy-null.

Trong thời gian chờ đợi, trẻ đã được chiếu đèn tích cực và sử dụng thuốc hỗ trợ làm chậm quá trình tan máu cũng như tăng sức bền của tế bào máu – tế bào hồng cầu.

Sau khi xác định trẻ mang kháng thể thuộc nhóm máu hiếm gặp, các bác sĩ quyết định huy động người thân của bệnh nhi tham gia xét nghiệm chuyên sâu để tìm nguồn máu phù hợp.

Thời điểm đó, trẻ chỉ có bố và mẹ đang sinh sống, làm việc tại Việt Nam. Kết quả xét nghiệm cho thấy nhóm máu của bố không tương thích. Các bác sĩ buộc phải cân nhắc phương án sử dụng máu từ người mẹ. Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm cho thấy sản phụ bị thiếu máu với huyết sắc tố chỉ còn 88 g/L và vừa trải qua sinh mổ nên không đủ điều kiện hiến máu.

Trong bối cảnh tình trạng thiếu máu của trẻ ngày càng trầm trọng nhưng chưa có đơn vị máu phù hợp, trẻ có nguy cơ tiến triển thành suy tim, suy hô hấp, ngừng thở và suy đa cơ quan.

Ngay lập tức, Trung tâm Sơ sinh đã hội chẩn liên chuyên khoa, đồng thời xin ý kiến chỉ đạo từ lãnh đạo Bệnh viện. Một quyết định đặc biệt được đưa ra: tìm kiếm người hiến máu nhóm O trong cộng đồng, đặc biệt là cộng đồng người châu Phi đang sinh sống tại Việt Nam – nhóm người có thể có tỷ lệ tương thích cao nhất.

Trẻ được xuất viện sau 7 ngày điều trị tại bệnh viện. Ảnh: BVCC.

Sau 2 ngày chạy đua cùng thời gian, trong số 25 người hiến máu (3 người Việt Nam, 22 người châu Phi), các bác sĩ đã xác định được 2 người Châu Phi có nhóm máu phù hợp.

Trong quá trình lấy máu, các bác sĩ theo dõi chặt chẽ, đảm bảo an toàn tối đa cho người hiến máu. Sau đó, máu được xử lý, tách thành phần hồng cầu và sàng lọc theo quy trình nghiêm ngặt nhằm hạn chế nguy cơ phản ứng miễn dịch cho trẻ.

Bệnh nhi được truyền máu vào ngày thứ 3 sau nhập viện, tình trạng cải thiện rõ rệt: giảm vàng da, hồng hào, tỉnh táo, bú tốt và được xuất viện sau 7 ngày điều trị.

Không chủ quan với vàng da sau sinh ở trẻ

Theo BS Vũ Thị Huê – Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Nhi Trung ương, đây là trường hợp đặc biệt bởi nguyên nhân gây tan máu không thuộc nhóm căn nguyên thường gặp. Bệnh có thể được phát hiện trước sinh thông qua xét nghiệm sàng lọc kháng thể bất thường trong máu mẹ. Khác với bất đồng nhóm máu mẹ con do hệ Rh, hiện nay chưa có thuốc dự phòng vàng da tan máu do bất đồng hệ Duffy trong thai kỳ. Vì vậy, việc phát hiện sớm và xử trí kịp thời sau sinh đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

BS Huê cho biết thêm, hàng năm, tại Trung tâm Sơ sinh tiếp nhận hàng trăm trẻ đến khám và nhập viện vì vàng da, chủ yếu do bất đồng nhóm máu ABO hoặc Rh (khoảng 28,7% năm 2025).

Do đó, các bác sĩ khuyến cáo, bố mẹ không chủ quan với vàng da sơ sinh. Vàng da có thể xuất hiện với nhiều mức độ và nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc phát hiện sớm, đưa trẻ đến cơ sở y tế để được điều trị kịp thời là vô cùng quan trọng.