Vận động viên chuyển giới nữ không được thi đấu ở nội dung nữ tại Olympic

Biểu tượng Olympic tại khu vực sân vận động Olympic ở Tokyo, Nhật Bản. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo tờ The Guardian, Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) vừa đưa ra quyết định mang tính bước ngoặt khi cấm các vận động viên chuyển giới nữ và những người có sự khác biệt về phát triển giới tính (DSD) tham gia thi đấu ở hạng mục nữ tại Olympic Los Angeles 2028 và các kỳ Thế vận hội trong tương lai. Chính sách mới được cho là nhằm bảo đảm tính công bằng và an toàn trong thể thao đỉnh cao.

Chủ tịch IOC, Kirsty Coventry, nhấn mạnh rằng việc cho phép nam giới sinh học thi đấu ở nội dung nữ là không công bằng. Theo bà, quyết định này dựa trên các bằng chứng khoa học và được xây dựng với sự tư vấn của các chuyên gia y tế.

IOC đồng thời yêu cầu tất cả vận động viên muốn thi đấu ở hạng mục nữ trong tương lai phải trải qua xét nghiệm gen SRY - một phương pháp xác định giới tính sinh học thông qua mẫu nước bọt hoặc tế bào niêm mạc miệng. Đây là xét nghiệm chỉ cần thực hiện một lần trong đời và được đánh giá là không xâm lấn.

Theo IOC, quy định áp dụng cho cả môn thi đấu cá nhân lẫn đồng đội, với mục tiêu duy trì tính toàn vẹn và sự an toàn trong môi trường cạnh tranh thể thao.

Vấn đề vận động viên chuyển giới và DSD tham gia thi đấu ở nội dung nữ đã gây tranh cãi trong giới thể thao quốc tế suốt hơn 10 năm qua. Trường hợp của lực sĩ cử tạ Laurel Hubbard tại Olympic Tokyo 2021 đã đưa chủ đề này ra tâm điểm khi cô trở thành vận động viên chuyển giới nữ đầu tiên thi đấu tại Thế vận hội.

Bên cạnh đó, một số vận động viên DSD, những người được xác định là nữ khi sinh nhưng có nhiễm sắc thể và mức testosterone tương tự nam giới, cũng giành thành tích cao tại Olympic. Tiêu biểu là VĐV điền kinh Caster Semenya với hai HCV nội dung 800m, hay võ sĩ Imane Khelif tại Olympic Paris 2024.

Trong tài liệu dài 10 trang công bố chính sách mới, IOC cho rằng các vận động viên chuyển giới nữ và DSD vẫn giữ lợi thế đáng kể sau khi trải qua tuổi dậy thì nam. Cụ thể, lợi thế về thành tích của nam giới dao động từ 10 - 12% ở các môn chạy và bơi, hơn 20% ở các môn ném và nhảy, thậm chí vượt 100% ở các môn đòi hỏi sức mạnh bùng nổ như đối kháng hay cử tạ.

IOC cũng nhấn mạnh rằng đa số các vận động viên có nhiễm sắc thể XY đều có mức testosterone trong ngưỡng nam giới và cơ thể có khả năng hấp thụ hormone này, qua đó duy trì lợi thế thể chất trong suốt sự nghiệp.

Tài liệu kết luận rằng, xét trên đồng thuận khoa học, việc duy trì một hạng mục nữ dựa trên giới tính sinh học là cần thiết để bảo đảm công bằng, an toàn và tính toàn vẹn của thể thao đỉnh cao. Đồng thời, xét nghiệm gen SRY được xem là phương pháp chính xác và ít xâm lấn nhất để xác định giới tính sinh học.

Chính sách mới sẽ được áp dụng cho toàn bộ các liên đoàn thể thao quốc tế tham gia hệ thống thi đấu Olympic, bao gồm cả Thế vận hội mùa hè và mùa đông. Tuy nhiên, quy định này chỉ áp dụng ở cấp độ thể thao chuyên nghiệp, không ảnh hưởng đến các hoạt động thể thao phong trào.

Đây là một trong những thay đổi chính sách đáng chú ý nhất của IOC trong những năm gần đây, và có thể tiếp tục làm dấy lên tranh luận trong cộng đồng thể thao toàn cầu.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc