Ủy ban Pháp luật và Tư pháp thẩm tra dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi)

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Thị Thủy chủ trì phiên họp.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Thị Thủy chủ trì phiên họp

Tham dự có: Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Duy Giảng; các thành viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp; đại diện Thường trực Hội đồng Dân tộc và một số Ủy ban của Quốc hội; đại diện lãnh đạo các bộ, ngành liên quan.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Thị Thủy phát biểu tại phiên họp

Theo Tờ trình dự án Bộ luật do Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Duy Giảng trình bày, dự thảo Bộ luật quy định các nguyên tắc, trình tự, thủ tục tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và một số thủ tục thi hành án hình sự; nhiệm vụ, quyền hạn và mối quan hệ giữa các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng; nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của người có thẩm quyền tiến hành tố tụng; quyền và nghĩa vụ của người tham gia tố tụng, cơ quan, tổ chức, cá nhân; khiếu nại, tố cáo và hợp tác quốc tế trong tố tụng hình sự.

Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Duy Giảng phát biểu tại phiên họp

Để thực hiện mục đích và quán triệt các quan điểm chỉ đạo nêu trên, phạm vi sửa đổi Bộ luật lần này được xác định là sửa đổi toàn diện. Trên cơ sở đó, dự thảo Bộ luật có tổng số 503 điều (tăng 11 điều); trong đó, bổ sung 16 điều mới, sửa đổi, bổ sung 103 điều, giữ nguyên nội dung 384 điều và bãi bỏ 5 điều.

Toàn cảnh phiên họp

Dự thảo Bộ luật được bố cục thành 9 phần, 36 chương; có nhiều nội dung mới và tiến bộ, dựa trên các nguyên tắc nền tảng của pháp luật hiện đại: công bằng, công khai, minh bạch, hiệu quả, nhân văn.

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Quỳnh Liên phát biểu tại phiên họp

Cụ thể, dự thảo Bộ luật đổi mới thủ tục tố tụng theo hướng tinh gọn, hiệu quả; đổi mới thủ tục tố tụng bảo đảm phân hóa và khoan hồng trong xử lý tội phạm; Hoàn thiện chế định thẩm quyền tố tụng, tăng cường kiểm soát quyền lực, bảo đảm tốt hơn quyền con người; đổi mới phương thức hoạt động tố tụng hình sự theo hướng thực hiện tố tụng điện tử, tố tụng trực tuyến; Luật hóa các chế định đã triển khai thí điểm và sửa đổi, bổ sung thủ tục tố tụng hình sự để khắc phục vướng mắc, bất cập qua tổng kết thực tiễn; đổi mới thủ tục tố tụng hình sự đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) phát biểu

Thẩm tra nội dung này, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành sự cần thiết ban hành Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); cơ bản nhất trí với phạm vi điều chỉnh và phạm vi sửa đổi toàn diện của dự thảo Bộ luật.

Tán thành với nhiều nội dung liên quan đến phân quyền, phân cấp trong dự thảo Bộ luật, tuy nhiên, Ủy ban cũng đề nghị rà soát kỹ lưỡng việc phân định thẩm quyền để bảo đảm rõ phạm vi hoạt động tương xứng, không chồng chéo, mâu thuẫn trong hoạt động tố tụng (nhất là phân định thẩm quyền giữa Thủ trưởng các cơ quan tiến hành tố tụng với người trực tiếp tiến hành tố tụng là Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán).

Các đại biểu dự phiên họp

Dự thảo Bộ luật sửa đổi 5 nguyên tắc, bổ sung 3 nguyên tắc mới vào hệ thống các nguyên tắc cơ bản của tố tụng hình sự. Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy, đây là vấn đề quan trọng, có tính xuyên suốt, chi phối toàn bộ quy định của Bộ luật, do đó việc sửa đổi, bổ sung bất cứ nguyên tắc nào cần phải được nghiên cứu kỹ lưỡng nhằm bảo đảm quy định các nguyên tắc cơ bản đúng nghĩa là những tư tưởng chỉ đạo cho việc xây dựng các quy định cụ thể của Bộ luật cũng như có giá trị chỉ đạo trong thực tiễn điều tra, truy tố, xét xử; bảo đảm thực hiện đúng yêu cầu tại Kết luận số 09-KL/TW của Bộ Chính trị.

Các đại biểu dự phiên họp

Bên cạnh đó, Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát toàn bộ Chương XXXI để bảo đảm sự thống nhất giữa các quy định về điều kiện áp dụng, thẩm quyền quyết định, trình tự, thủ tục, thời hạn tố tụng và hậu quả pháp lý của việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ thủ tục rút gọn; làm rõ cơ chế chuyển tiếp giữa các giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử và giữa thủ tục rút gọn với thủ tục thông thường.

Đồng thời, rà soát sự thống nhất với các quy định chung của dự thảo Bộ luật về chứng cứ, chứng minh, biện pháp ngăn chặn, thời hạn tố tụng, xét xử sơ thẩm, xét xử phúc thẩm, bảo đảm tính thống nhất của dự thảo Bộ luật và cơ chế kiểm soát quyền lực trong tố tụng hình sự.

Minh Trang; Ảnh: Hồ Long