Ủy ban Pháp luật và Tư pháp họp phiên toàn thể lần thứ 5

Tham dự có: Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp; đại diện Thường trực Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội; đại diện lãnh đạo Tòa án nhân dân (TAND) tối cao và các cơ quan liên quan.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Thị Thủy phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Tại phiên họp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp thẩm tra 2 nội dung: dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại TAND và dự án Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 ngày 27/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về thành lập TAND cấp tỉnh, TAND khu vực; quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của TAND cấp tỉnh, TAND khu vực.

Phó Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Nguyễn Văn Tiến phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Theo Tờ trình dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại TAND, dự thảo Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số quy định về: ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình Tòa án xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính; đơn giản hóa một số trình tự, thủ tục, phiên họp xem xét áp dụng biện pháp xử lý hành chính; rút ngắn một số thời hạn giải quyết bảo đảm tiến hành nhanh chóng, kịp thời, đáp ứng yêu cầu thực tiễn; rà soát, sửa đổi một số quy định cụ thể nhằm bảo đảm phù hợp với Luật Phòng, chống ma túy.

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Danh Tú phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Dự thảo Pháp lệnh gồm 2 Điều. Theo đó, bổ sung Điều 6a quy định về gửi, giao, nhận văn bản, quyết định, hồ sơ, tài liệu bằng phương tiện điện tử nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Bên cạnh đó, rút ngắn một số thời hạn trong quá trình xem xét, quyết định áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc nhằm giải quyết vụ việc nhanh chóng, kịp thời, giảm áp lực cho công tác quản lý, tạm giữ người nghiện ma túy. Rút ngắn thời hạn xem xét, quyết định áp dụng biện pháp đưa đi cai nghiện bắt buộc từ 15 ngày xuống còn 10 ngày, trường hợp vụ việc phức tạp thời hạn rút ngắn từ 30 ngày xuống còn 20 ngày.

Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Dự thảo Pháp lệnh cũng quy định không hoãn phiên họp xem xét, quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc đối với trường hợp Viện kiểm sát vắng mặt nhằm đề cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong thực hiện nhiệm vụ được giao, bảo đảm giải quyết vụ việc đúng thời hạn.

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Công Long phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Theo Tờ trình dự án Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự thảo Nghị quyết gồm 2 điều. Trong đó, bổ sung phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của TAND khu vực đối với vụ việc phục hồi vào khoản 2 Điều 4 Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15.

Đồng thời, dự thảo Nghị quyết thay cụm từ “tỉnh Đồng Nai” thành “thành phố Đồng Nai” tại điểm c khoản 2 Điều 2, điểm c khoản 2 và điểm b khoản 3 Điều 4 Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15. Nội dung sửa đổi nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 với Luật Phục hồi, phá sản và Nghị quyết số 30/2026/QH16.

Đại diện Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Tại phiên họp, các ý kiến tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh số 03 và Nghị quyết số 81 với cơ sở chính trị, pháp lý, thực tiễn đã được nêu trong các Tờ trình của TAND tối cao; đánh giá nội dung các dự thảo phù hợp với quy định của Hiến pháp, bảo đảm tính hợp pháp và tính thống nhất với hệ thống pháp luật.

Các ý kiến cũng tán thành việc sửa đổi "tỉnh Đồng Nai" thành "thành phố Đồng Nai" để bảo đảm phù hợp với Nghị quyết số 30/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai. Tuy nhiên, đề nghị sửa đổi Nghị quyết số 81 theo hướng quy định chung các tỉnh và thành phố, mà không liệt kê các tỉnh riêng và các thành phố riêng như hiện hành để bảo đảm tính ổn định.

Ngoài ra, có ý kiến đề nghị bổ sung quy định trường hợp tỉnh, thành phố có thay đổi về loại hình đơn vị hành chính thì tên gọi của TAND cấp tỉnh được thay đổi tương ứng và nghiên cứu ban hành Nghị quyết mới quy định về thẩm quyền theo lãnh thổ của các Tòa án, không quy định chung với nội dung thành lập TAND cấp tỉnh, TAND khu vực.

Toàn cảnh phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Về phiên họp xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính, dự thảo Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại TAND đã sửa đổi, bổ sung nội dung này theo hướng quy định khái quát, giao quyền chủ động cho Thẩm phán điều hành phiên họp.

Đa số ý kiến tán thành với dự thảo Pháp lệnh và nhận thấy, quy định như trên giúp Thẩm phán chủ động, linh hoạt trong việc điều hành, phù hợp với đặc điểm, tính chất của từng phiên họp.

Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị giữ quy định hiện hành để bảo đảm rõ ràng, minh bạch về trình tự, thủ tục tổ chức phiên họp; xác định rõ chủ thể, phạm vi trách nhiệm tham gia của mỗi bên.

Minh Trang; Ảnh: Phạm Thắng