Ưu tiên cao nhất cho các dự án giao thông trọng điểm

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 343/TB-VPCP ngày 1/7/2026, truyền đạt kết luận của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 của Ban Chỉ đạo các công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia, chuyên đề về giao thông vận tải.

Thủ tướng yêu cầu ưu tiên cao nhất cho các dự án giao thông trọng điểm. Ảnh minh họa: VGP

Theo kết luận, Thủ tướng giao Văn phòng Chính phủ, Bộ Xây dựng, các địa phương và cơ quan liên quan cập nhật tiến độ mới nhất, kết quả giải ngân các dự án để công khai trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và Bộ Xây dựng. Số liệu này cũng được cập nhật trong báo cáo của Chính phủ tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương dự kiến tổ chức ngày 4/7/2026.

Thủ tướng khẳng định, việc hoàn thành các dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia trong lĩnh vực giao thông có ý nghĩa rất quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, hoàn thành mục tiêu phát triển “2 con số” trong năm 2026 và các năm tiếp theo. Kết quả triển khai các dự án cũng là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá, sắp xếp cán bộ theo quy định của Đảng; đồng thời là cơ sở ưu tiên phân bổ vốn đầu tư, giao nhiệm vụ quản lý dự án cho các cơ quan, đơn vị trong những năm tiếp theo.

Bên cạnh kết quả đạt được, một số dự án vẫn chậm trong công tác chuẩn bị đầu tư; thiếu vật liệu phục vụ thi công; tiến độ giải phóng mặt bằng, thi công còn chậm so với kế hoạch. Một số dự án đã hoàn thành thủ tục đầu tư, không còn vướng mắc lớn nhưng tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công 6 tháng đầu năm thấp hơn mức bình quân chung cả nước là 25,7%, nhiều dự án dưới 10%.

Để bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền; không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, không trông chờ, ỷ lại.

Trong đó, các dự án phải bảo đảm tiến độ theo yêu cầu của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các cam kết của cơ quan chủ quản, chủ đầu tư. Việc lùi, kéo dài hoặc điều chỉnh tiến độ chỉ được xem xét khi có lý do khách quan, chính đáng.

Thủ tướng yêu cầu các công trình phải tuân thủ quy trình, thủ tục, quy định pháp luật; bảo đảm chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn trong cả vòng đời dự án. Không vì tiến độ mà bỏ qua quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật làm ảnh hưởng đến chất lượng công trình. Các chủ đầu tư cần tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Chi phí đầu tư phải được kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm tính đúng, tính đủ theo định mức, đơn giá, suất đầu tư; tuyệt đối không để xảy ra tiêu cực, tham nhũng, thất thoát, lãng phí tài sản, nguồn lực của Nhà nước và xã hội. Việc chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư phải đánh giá tổng thể hiệu quả tài chính, hiệu quả kinh tế - xã hội, đồng thời bảo đảm mục tiêu quốc phòng, an ninh.

Đối với công tác giải phóng mặt bằng, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải trực tiếp chỉ đạo, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, bảo đảm bàn giao mặt bằng đúng tiến độ. Quá trình thực hiện phải quan tâm đời sống, tinh thần, sinh kế của người dân bị ảnh hưởng; nơi ở, nơi sinh hoạt mới phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở hiện tại.

Thủ tướng cũng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân các dự án trong quý III/2026, phấn đấu tỷ lệ giải ngân của các công trình trọng điểm cao hơn mức trung bình của cả nước.

Với các dự án đường bộ cao tốc, Bộ Xây dựng và các địa phương được giao hoàn thiện thủ tục chuẩn bị đầu tư các dự án trong kế hoạch trung hạn giai đoạn 2026-2030; đẩy nhanh lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu đối với các dự án đã phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi, tạo tiền đề hoàn thành mục tiêu đến năm 2030 cả nước có 5.000 km đường bộ cao tốc.

Về vật liệu xây dựng, Bộ Xây dựng tiếp tục theo dõi, đôn đốc địa phương quản lý giá vật liệu. Các địa phương có mỏ vật liệu phải rà soát, quy hoạch, đẩy nhanh thủ tục cấp phép, gia hạn mỏ, kiểm soát mặt bằng giá. Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao rà soát trữ lượng mỏ, điều phối nguồn vật liệu, ưu tiên cho các dự án trọng điểm, hoàn thành trước ngày 20/7/2026.

Thanh tra Chính phủ được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công an, Bộ Xây dựng tổ chức thanh tra, kiểm tra chuyên đề về vật liệu xây dựng tại một số địa phương đang thiếu nguồn cung cho các dự án. Trường hợp cần thiết, xử lý thu hồi giấy phép đã cấp nếu không thực hiện đúng quy định về khai thác vật liệu phục vụ công trình quan trọng quốc gia, báo cáo Thủ tướng trước ngày 31/7/2026.

Đối với các dự án cảng hàng không, Thủ tướng yêu cầu Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng, tiến độ dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Bộ Tài chính chỉ đạo ACV, VEC và các đơn vị liên quan tập trung nguồn lực, đẩy nhanh thi công, bảo đảm hoàn thành sân bay Long Thành và các tuyến đường kết nối trong năm 2026.

Với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và tuyến đường kết nối, UBND TP Hà Nội và UBND tỉnh Bắc Ninh được yêu cầu chỉ đạo nhà đầu tư huy động tối đa nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm hoàn thành đúng kế hoạch, kịp thời phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027.

Đối với lĩnh vực đường sắt, Bộ Xây dựng khẩn trương lựa chọn tổ hợp nhà thầu tư vấn quốc tế có năng lực, kinh nghiệm để lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam. Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng và Hội đồng thẩm định nhà nước sớm thẩm định hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, trình Chính phủ trước ngày 5/7/2026 và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 10/7/2026.

Thủ tướng cũng yêu cầu Hà Nội và TP.HCM tập trung triển khai nghị quyết của Quốc hội về phát triển hệ thống đường sắt đô thị; đẩy nhanh chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, thi công các tuyến đang thực hiện, bảo đảm hoàn thành mạng lưới đường sắt đô thị theo kế hoạch.

Nhật Minh