Ưu đãi thuế cho doanh nghiệp khoa học công nghệ

Chính sách ưu đãi thuế đều ở mức vượt trội

Theo Bộ Tài chính, hiện các chính sách ưu đãi về thuế cho các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo đều ở mức bằng hoặc cao hơn so với các nước trong khu vực. Trong đó, có những quy định ưu đãi về thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) mang tính đặc thù, vượt ra ngoài khuôn khổ pháp luật thuế trước đây.

Cụ thể, Luật thuế TNDN số 67/2025/QH15, có hiệu lực ngày 1/10/2025, áp dụng từ kỳ tính thuế TNDN năm 2025 đã bổ sung quy định: Cho phép doanh nghiệp được tính các khoản chi cho hoạt động nghiên cứu và phát triển được phép tính tối đa gấp hai lần chi phí thực tế; doanh nghiệp được trích tối đa 20% lợi nhuận trước thuế để trích lập quỹ phát triển khoa học, công nghệ (nâng gấp đôi so với mức theo quy định trước đây là 10%); áp dụng mức ưu đãi đặc biệt cao cho lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ chiến lược (thuế suất 10% trong 15 năm, miễn thuế 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo).

Theo Bộ Tài chính, hiện các chính sách ưu đãi về thuế cho các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo đều ở mức bằng hoặc cao hơn so với các nước trong khu vực. Ảnh: SHUTTERSTOCK

Về thuế TNCN, tại Luật thuế TNCN số 109/2025/QH15, có hiệu lực từ 1/7/2026 đã bổ sung: Miễn thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công từ thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; miễn thuế trong thời hạn 5 năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân là nhân lực công nghệ cao và cá nhân là nhân lực công nghệ số chất lượng cao...

Về thuế nhập khẩu, đã mở rộng chính sách miễn thuế cho máy móc thiết bị nguyên liệu và linh kiện phục vụ trực tiếp cho khoa học, công nghệ và công nghiệp công nghệ số, áp dụng cho cả dự án đầu tư mới và mở rộng; miễn thuế nhập khẩu trong thời hạn 5 năm, kể từ khi bắt đầu nghiên cứu, sản xuất đối với nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu để sản xuất, nghiên cứu của tổ chức khoa học và công nghệ, doanh nghiệp công nghệ cao và doanh nghiệp thành lập mới từ dự án đầu tư sản xuất sản phẩm công nghệ cao.

Đánh giá về các chính sách thuế trên, PGS.TS Lý Phương Duyên - Khoa Thuế và Hải quan (Học viện Tài chính) cho rằng, Luật Thuế TNCN bổ sung quy định miễn thuế theo các Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.

“Có thể nói, chính sách ưu đãi thuế là một trong những công cụ quan trọng để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D). Khi chi phí đầu tư công nghệ được giảm thông qua các ưu đãi thuế, doanh nghiệp sẽ mạnh dạn hơn trong việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu và nâng cao năng lực cạnh tranh” - PGS.TS Lý Phương Duyên nhấn mạnh.

Tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp công nghệ

Còn theo ông Nguyễn Văn Được - Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, việc miễn, giảm thuế TNCN đối với chuyên gia và người lao động trong lĩnh vực khoa học công nghệ có cơ sở pháp lý rõ ràng, xuất phát từ các định hướng lớn của Đảng và được cụ thể hóa trong hệ thống pháp luật. Đây là một “mảnh ghép” quan trọng trong tổng thể chính sách nhằm phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, trong đó yếu tố con người đóng vai trò then chốt.

Ông Được cho rằng, việc ưu đãi thuế giúp cải thiện trực tiếp thu nhập thực tế của người lao động, qua đó, hỗ trợ doanh nghiệp trong việc thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao, mà còn mở ra khả năng thu hút chuyên gia nước ngoài, đồng thời góp phần hạn chế tình trạng chảy máu chất xám. Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, cần xác định rõ đối tượng thụ hưởng và có hướng dẫn cụ thể, tránh tình trạng áp dụng không đồng đều hoặc bị lợi dụng.

Dưới góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Cao Giáp - CEO GHT Group cũng cho rằng, đối với doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ, ưu đãi thuế giúp doanh nghiệp có thêm dư địa tài chính để tái đầu tư cho nghiên cứu phát triển, hoàn thiện sản phẩm và mở rộng thị trường. Đây là yếu tố rất quan trọng đối với các startup công nghệ trong những năm đầu hình thành và phát triển, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Các chính sách ưu đãi thuế được kỳ vọng sẽ khuyến khích hình thành thêm nhiều doanh nghiệp mới, thúc đẩy các mô hình kinh doanh dựa trên công nghệ và đổi mới sáng tạo, từ đó nâng cao chất lượng tăng trưởng của khu vực kinh tế tư nhân.

Theo ông Nguyễn Văn Dũng - Tổng Giám đốc Công ty CP Lancom, những quy định ưu đãi thuế TNDN sẽ thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào khoa học công nghệ. Điều này giúp doanh nghiệp giảm nghĩa vụ thuế, đồng thời khuyến khích đầu tư mạnh hơn cho R&D, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đặc biệt, những startup giai đoạn đầu khó khăn về dòng tiền tự tin để duy trì hoạt động, qua đó thúc đẩy hệ sinh thái công nghệ Việt Nam cạnh tranh với các nước trong khu vực.

Ông Dũng cho rằng, chính sách ưu đãi thuế còn góp phần thu hút và giữ chân đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước. Cùng với đó, tác động tích cực để tăng nguồn lực tái đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp công nghệ Việt Nam trong các lĩnh vực như AI, bán dẫn, phần mềm, công nghệ sinh học...

Đức Việt