Uống thuốc Paracetamol giảm đau, hạ sốt tùy tiện có thể gây ngộ độc gan

Thuốc quen thuộc, nhưng hiểm họa không ngờ

Điển hình, bệnh nhân N.V.T (73 tuổi, Thái Nguyên) được đưa đến Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng có nhiều vấn đề sức khỏe, đặc biệt cần theo dõi tổn thương gan do thuốc.

Khai thác bệnh sử, khoảng hai tuần trước khi vào viện, người bệnh xuất hiện đau nhức các khớp bàn tay, bàn chân và ho đờm. Thay vì đi khám để xác định nguyên nhân, bệnh nhân sử dụng một loại thuốc giảm đau không rõ loại, được người quen mua hộ và đã nghiền sẵn, chia thành từng gói.

Sau một thời gian sử dụng, người bệnh bắt đầu mệt mỏi, chán ăn, ho nhiều đờm đục, chóng mặt và phải đến bệnh viện.

Bác sĩ thăm khám cho người bệnh. Ảnh: BVCC

Thêm trường hợp nam người bệnh (46 tuổi, Hà Nội) nhập viện điều trị ngộ độc paracetamol liều lặp lại, viêm gan cấp, sỏi mật, kèm viêm dạ dày - trào ngược, tăng huyết áp. Trước khi nhập viện, người bệnh đã sử dụng nhiều loại thuốc có chứa paracetamol trong những thời điểm khác nhau.

Đặc biệt, khi người bệnh xuất hiện đau đầu, đau họng, sốt nhẹ, mệt mỏi vã mồ hôi đã tự uống nhiều viên thuốc Taisho Pabron Gold A là thuốc trị cảm cúm của Nhật Bản (viên thuốc có nhiều thành phần thuốc khác nhau, trong đó hàm lượng paracetamol là 300mg/viên). Sau đó, người bệnh vẫn thấy mệt, đau đầu, đau họng và sốt, người nhà không biết, lại cho uống tiếp paracetamol 500mg mua ở trong nước, dẫn đến bị viêm gan và nhập viện.

Paracetamol không phải thuốc có thể uống tùy ý

Bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai cho biết, paracetamol là thuốc giảm đau, hạ sốt rất phổ biến và có mặt trong nhiều gia đình. Chính sự quen thuộc và khả năng mua thuốc tương đối dễ dàng khiến nhiều người hình thành tâm lý đây là thuốc “lành”, có thể tự sử dụng mỗi khi đau hoặc sốt.

Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, vấn đề đáng lo không chỉ nằm ở trường hợp uống một lượng lớn paracetamol cùng lúc mà trong thực tế, ngộ độc lại rất dễ xảy ra khi có hàng trăm sản phẩm thuốc với tên gọi khác nhau nhưng có chung thành phần paracetamol. Thuốc rất sẵn có, dễ tìm mua không cần kê đơn. Người bệnh khi bị sốt hoặc đau kéo dài thường dùng paracetamol để giảm đau, hạ sốt. Khi thấy chưa đỡ lại tiếp tục dùng mà không biết là đã vượt quá liều quy định.

Một số khác, người bệnh tự ý dùng hết thuốc giảm đau, hạ sốt này đến thuốc giảm đau hạ sốt khác mà không biết tất cả các thuốc đó đều cùng có thành phần paracetamol, dẫn tới trùng lặp thuốc, quá liều và ngộ độc. Hơn nữa, paracetamol cũng là thuốc có nhiều tương tác với các thuốc khác, chất khác dẫn tới dễ gây ngộ độc, nhất ở người nghiện rượu, người dùng một số thuốc chống động kinh, chống lao.

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên thông tin, có nhiều trường hợp khi dùng paracetamol cũng dễ bị ngộ độc như thể trạng suy kiệt, gầy yếu, bị bệnh nhiều ngày, sau phẫu thuật, bệnh gan do nguyên nhân khác. Ngay cả tại các bệnh viện các bác sĩ cũng bị nhầm lẫn khi sử dụng các chai thuốc paracetamol với hàm lượng lớn tới 1 gam cho các bệnh nhân bị sốt, đau nhiều và dai dẳng dẫn tới quá liều, viêm gan nhiễm độc.

Ảnh: BVCC

Bác sĩ Trung tâm Chống độc khuyến cáo, người dân không nên coi thuốc giảm đau, hạ sốt là những thuốc có thể sử dụng tùy tiện.

Trước khi uống bất kỳ loại thuốc nào, cần đọc kỹ tên thuốc, thành phần và hàm lượng. Nếu đang sử dụng nhiều thuốc cùng lúc, đặc biệt là các thuốc trị cảm cúm, đau đầu, hạ sốt, cần kiểm tra xem các thuốc có cùng chứa paracetamol hay không để tránh vô tình dùng trùng hoạt chất.

Người dân cũng không nên uống thuốc do người khác mách bảo; không sử dụng thuốc được chia nhỏ, bóc khỏi bao bì hoặc nghiền thành gói khi không biết rõ tên thuốc, thành phần và liều lượng. Thuốc từng được kê cho người khác cũng không có nghĩa phù hợp với mình.

Đối với người cao tuổi, người có bệnh gan, người đang sử dụng thuốc khác, nghiện rượu, thể trạng suy kiệt hoặc có các bệnh lý mạn tính, bệnh gan, sau phẫu thuật việc dùng thuốc càng cần được bác sĩ đánh giá và hướng dẫn cụ thể.

Lưu ý, trường hợp khi đau, sốt kéo dài hoặc phải sử dụng thuốc giảm đau, hạ sốt, điều cần làm không phải là tăng thêm hoặc tiếp tục dùng thuốc mà là cần chuyển sang hỏi bác sĩ, hoặc tốt hơn hãy đi khám bệnh để tìm nguyên nhân.

Xuân Quý