Ung thư vú đang 'trẻ hóa': Ai cần đặc biệt lưu tâm?

Theo thống kê, mỗi năm Việt Nam ghi nhận hơn 24.000 ca mắc mới ung thư vú. Mặc dù tỷ lệ tử vong có xu hướng giảm nhờ những tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị, nhưng số ca mắc mới vẫn tiếp tục gia tăng, đặc biệt ở nhóm phụ nữ trẻ.

1. Ung thư vú không còn là bệnh của riêng người lớn tuổi

Nhiều người trẻ thường cho rằng ung thư là căn bệnh của tuổi già và bản thân còn khỏe mạnh nên không cần lo lắng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít trường hợp ung thư vú được phát hiện ở phụ nữ dưới 40 tuổi.

Điều đáng lưu ý là đa số bệnh nhân trẻ tuổi được chẩn đoán ung thư vú ở giai đoạn sớm hoàn toàn không có triệu chứng bất thường. Họ đến bệnh viện đơn giản vì có ý thức khám sức khỏe định kỳ hoặc thực hiện các chương trình tầm soát ung thư. Nếu chờ đến khi xuất hiện đau vú, sờ thấy khối u hoặc có dấu hiệu xâm lấn mới đi khám thì bệnh có thể đã tiến triển sang giai đoạn muộn, làm giảm hiệu quả điều trị và cơ hội khỏi bệnh.

Nhờ sự phát triển của các kỹ thuật hiện đại như siêu âm vú, chụp nhũ ảnh, cộng hưởng từ tuyến vú (MRI), nhiều tổn thương ung thư hiện nay có thể được phát hiện ngay từ giai đoạn rất sớm, khi khối u còn nhỏ và chưa gây triệu chứng.

Ung thư vú từ lâu đã được biết đến là bệnh ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ.

2. Dấu hiệu cảnh báo ung thư vú không nên bỏ qua

Ung thư vú là bệnh lý có quá trình hình thành và phát triển kéo dài. Trong giai đoạn đầu, khối u có thể tồn tại mà không gây bất kỳ biểu hiện nào. Tuy nhiên, phụ nữ cần đặc biệt lưu ý một số dấu hiệu bất thường sau:

Đau vú kéo dài: Đau vú không phải là triệu chứng điển hình của ung thư vú, nhưng nếu tình trạng đau xuất hiện kéo dài, không liên quan đến chu kỳ kinh nguyệt hoặc chỉ khu trú ở một bên vú thì cần được thăm khám.
Thay đổi da vú và núm vú: Những biểu hiện như da vú dày lên, sần sùi, đỏ da, phù nề hoặc xuất hiện hình ảnh giống "da cam" có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý ác tính.

Ngoài ra, hiện tượng núm vú tụt vào trong, thay đổi hình dạng hoặc biến dạng bất thường cũng cần được kiểm tra sớm.

Tiết dịch hoặc chảy máu đầu vú: Dịch tiết bất thường từ núm vú, đặc biệt là dịch máu hoặc dịch trong chỉ xuất hiện ở một bên vú, là dấu hiệu không nên chủ quan.
Xuất hiện khối bất thường ở vú hoặc nách: Người bệnh có thể tự sờ thấy khối cứng ở vú hoặc vùng hố nách. Các khối này có thể đau hoặc không đau, di động hoặc cố định tùy từng trường hợp.

Khi phát hiện bất kỳ khối bất thường nào, phụ nữ nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được đánh giá chính xác.

3. Những ai thuộc nhóm nguy cơ cao mắc ung thư vú?

Mặc dù mọi phụ nữ đều có nguy cơ mắc ung thư vú, nhưng một số đối tượng cần đặc biệt quan tâm đến việc tầm soát sớm.

Có tiền sử gia đình mắc ung thư

Nguy cơ mắc bệnh tăng lên đáng kể nếu mẹ, chị em gái hoặc con gái từng bị ung thư vú hoặc ung thư buồng trứng. Đặc biệt, những trường hợp người thân mắc bệnh trước tuổi 50 hoặc có đột biến gen BRCA1, BRCA2 được xếp vào nhóm nguy cơ rất cao.

Tiền sử bệnh lý tuyến vú

Những phụ nữ từng mắc các bệnh lý tăng sản tuyến vú không điển hình hoặc đã điều trị ung thư vú một bên có nguy cơ cao xuất hiện ung thư ở bên còn lại.

Các yếu tố nội tiết

Một số yếu tố liên quan đến nội tiết có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú như: có kinh nguyệt sớm trước 12 tuổi. Mãn kinh muộn sau 55 tuổi. Không sinh con hoặc sinh con đầu lòng sau 30 tuổi. Sử dụng liệu pháp hormone thay thế kéo dài sau mãn kinh.

Lối sống không lành mạnh

Nhiều nghiên cứu cho thấy thừa cân, béo phì, ít vận động, hút thuốc lá và sử dụng rượu bia thường xuyên đều làm gia tăng nguy cơ mắc ung thư vú.

4. Tầm soát ung thư vú từ độ tuổi nào?

Các khuyến cáo cho thấy phụ nữ nên chủ động tầm soát ung thư vú theo từng độ tuổi.

Từ 20 tuổi trở lên: Tự khám vú mỗi tháng một lần, tốt nhất sau kỳ kinh 2-3 ngày. Làm quen với cấu trúc bình thường của vú để dễ phát hiện những thay đổi bất thường.
Từ 20-39 tuổi: Khám vú lâm sàng bởi bác sĩ chuyên khoa từ 1-3 năm/lần.
Từ 40 tuổi trở lên: Khám vú định kỳ hằng năm. Chụp nhũ ảnh định kỳ mỗi năm hoặc theo chỉ định của bác sĩ.

Những phụ nữ có tiền sử gia đình hoặc mang đột biến gen liên quan đến ung thư vú cần được tư vấn chương trình tầm soát riêng, có thể bắt đầu sớm hơn và kết hợp nhiều phương pháp chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu.

Tóm lại: ung thư vú hiện nay không còn là "án tử" nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm. Với sự phát triển của y học hiện đại, người bệnh có thể được điều trị bằng nhiều phương pháp như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị nội tiết, điều trị đích và liệu pháp miễn dịch.

Tỷ lệ sống thêm sau 5 năm ở những bệnh nhân được chẩn đoán sớm có thể đạt trên 90%. Vì vậy, thay vì lo lắng hoặc chủ quan, phụ nữ cần chủ động theo dõi sức khỏe, duy trì lối sống lành mạnh và thực hiện tầm soát định kỳ theo khuyến cáo của bác sĩ. Đây chính là "lá chắn" hiệu quả nhất giúp phát hiện sớm và chiến thắng căn bệnh ung thư vú.

BS CKI Nguyễn Thị Thu