Ung thư phổi tấn công cả những người không hút thuốc

Ảnh minh họa

Nhiều yếu tố nguy cơ ngoài thuốc lá

Ung thư phổi hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu tại Việt Nam cũng như trên thế giới. Đáng lo ngại, nhiều trường hợp được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, làm giảm cơ hội điều trị hiệu quả.

Theo PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, ngày càng có nhiều bệnh nhân ung thư phổi là phụ nữ, người nội trợ hoặc nhân viên văn phòng chưa từng hút thuốc lá. Điều này cho thấy thuốc lá không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến căn bệnh nguy hiểm này.

Bên cạnh thuốc lá, nhiều yếu tố trong môi trường sống có thể làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh như khói thuốc thụ động, ô nhiễm không khí, bụi mịn PM2.5, khí thải giao thông, hóa chất công nghiệp hay khí radon tích tụ trong không gian kín. Đối với phụ nữ, khói phát sinh từ quá trình chiên rán trong môi trường thiếu thông khí cũng là yếu tố cần lưu ý.

Ngoài ra, người có tiền sử lao phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) hoặc có người thân mắc ung thư phổi thuộc nhóm nguy cơ cao cần được theo dõi sức khỏe định kỳ.

Đừng chờ đến khi xuất hiện cơn đau

Ung thư phổi thường tiến triển âm thầm trong thời gian dài và ít biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi xuất hiện các triệu chứng kéo dài hoặc bất thường.

Một số dấu hiệu cảnh báo cần lưu ý gồm:

- Ho kéo dài trên 3 tuần không rõ nguyên nhân;

- Ho ra máu, dù chỉ với lượng rất ít;

- Đau tức ngực kéo dài hoặc đau lan ra vai, lưng;

- Khó thở, hụt hơi khi vận động;

- Khàn tiếng kéo dài;

- Sụt cân, mệt mỏi không rõ nguyên nhân.

Khi xuất hiện các biểu hiện trên, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và đánh giá chuyên sâu.

Chủ động bảo vệ lá phổi từ những thói quen hằng ngày

Theo PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương, việc phòng ngừa ung thư phổi cần bắt đầu từ việc giảm thiểu các yếu tố nguy cơ trong môi trường sống.

Mỗi người cần tránh xa thuốc lá và khói thuốc thụ động, sử dụng khẩu trang đạt chuẩn khi làm việc hoặc di chuyển trong môi trường nhiều khói bụi.

Không gian sống, đặc biệt là khu vực bếp, cần được thiết kế thông thoáng, có hệ thống hút mùi và lưu thông không khí tốt. Đồng thời, duy trì chế độ dinh dưỡng lành mạnh, tăng cường rau xanh và các thực phẩm giàu chất chống oxy hóa cũng góp phần bảo vệ sức khỏe hô hấp.

Tầm soát sớm giúp tăng cơ hội điều trị

Theo các bác sĩ, chụp X-quang ngực thông thường có thể bỏ sót những tổn thương nhỏ ở phổi. Hiện nay, chụp cắt lớp vi tính (CT) lồng ngực liều thấp được xem là phương pháp hiệu quả trong tầm soát ung thư phổi ở nhóm nguy cơ cao.

Kỹ thuật này có khả năng phát hiện các tổn thương chỉ vài milimet trong nhu mô phổi, giúp phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm, khi cơ hội điều trị thành công còn cao.

PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương khuyến cáo những người có yếu tố nguy cơ nên chủ động khám sức khỏe định kỳ và thực hiện tầm soát theo hướng dẫn của bác sĩ. Phát hiện sớm vẫn là yếu tố quan trọng nhất giúp nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện tiên lượng cho người bệnh.

AN KHANH