Ứng phó khẩn cấp với bệnh lở mồm long móng do virus serotype SAT1

Cán bộ thú y thực hiện phun tiêu độc, khử trùng chuồng trại chăn nuôi. Ảnh: bqlckcn.tuyenquang.gov.vn

Theo UBND tỉnh Tuyên Quang, bệnh lở mồm long móng do virus serotype SAT1 là chủng vi rút mới có nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam, ảnh hưởng trực tiếp đến đàn gia súc như: trâu, bò, lợn, dê…, có thể gây thiệt hại lớn về kinh tế nếu không được kiểm soát hiệu quả.

Với nguyên tắc ứng phó “phát hiện sớm, xét nghiệm nhanh, khoanh vùng sớm, xử lý kịp thời”, tỉnh đặt ra mục tiêu giảm thiểu thấp nhất nguy cơ chủng virus serotype SAT1 xâm nhập vào địa bàn; bảo đảm phát hiện sớm bằng các biện pháp xét nghiệm, giải trình tự gen khi xuất hiện trường hợp nghi ngờ. Đồng thời, triển khai tiêm phòng khẩn cấp và tiêm phòng bao vây ngay khi phát hiện ổ dịch đầu tiên; chuẩn bị đầy đủ nguồn vaccine phù hợp để tổ chức tiêm phòng diện rộng tại các khu vực có nguy cơ và vùng có dịch; bảo đảm đầy đủ vật tư, hóa chất, trang thiết bị, nhân lực và nguồn kinh phí phục vụ công tác giám sát, chẩn đoán, xét nghiệm và phòng, chống dịch bệnh…

Đáng chú ý, tỉnh còn xác định rõ hai tình huống để triển khai một cách hiệu quả. Đó là trong giai đoạn chưa phát hiện bệnh lở mồm long móng do virus serotype SAT1 tại Việt Nam, tỉnh chú trọng giám sát dịch bệnh, kiểm soát chặt chẽ hoạt động nhập khẩu, vận chuyển động vật và sản phẩm động vật qua biên giới; ngăn chặn việc vận chuyển trái phép gia súc từ các quốc gia, vùng lãnh thổ có nguy cơ mang mầm bệnh. Các địa phương thành lập tổ giám sát dịch bệnh tại cơ sở, theo dõi sát tình hình chăn nuôi, kịp thời phát hiện gia súc ốm, chết bất thường để báo cáo cơ quan chuyên môn xử lý.

Ngoài ra, rà soát, chuẩn bị đầy đủ vật tư, hóa chất sát trùng, phương tiện, nhân lực, địa điểm tiêu hủy và vị trí chốt kiểm dịch động vật tạm thời; xây dựng phương án ứng phó cụ thể tại các khu vực trọng điểm như: chợ gia súc, cơ sở thu gom, giết mổ, các tuyến vận chuyển chính, những địa bàn có nguy cơ cao…

Bên cạnh đó, việc tuyên truyền được đẩy mạnh để nâng cao nhận thức của người dân về nguy cơ dịch bệnh, hướng dẫn thực hiện chăn nuôi an toàn sinh học, không mua bán, vận chuyển, giết mổ gia súc mắc bệnh hoặc nghi mắc bệnh, không vứt xác động vật ra môi trường.

Trong trường hợp phát hiện ổ dịch lở mồm long móng do virus serotype SAT1, tỉnh sẽ nhanh chóng kích hoạt ngay cơ chế ứng phó khẩn cấp; thành lập Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh động vật các cấp; xác định rõ vùng dịch, vùng bị dịch uy hiếp và vùng đệm để triển khai đồng bộ các biện pháp cấp bách. Các lực lượng chuyên môn sẽ tổ chức lấy mẫu khẩn cấp để xét nghiệm xác định bệnh, truy xuất nguồn lây, truy vết động vật, sản phẩm động vật và các yếu tố dịch tễ liên quan; thực hiện khoanh vùng, khử trùng tiêu độc, kiểm soát chặt chẽ hoạt động vận chuyển, buôn bán, giết mổ gia súc tại khu vực có dịch.

Đồng thời, tỉnh còn triển khai tiêm phòng khẩn cấp và tiêm phòng bao vây đạt 100% số gia súc thuộc diện tiêm phòng tại vùng dịch, vùng bị dịch uy hiếp, vùng đệm và các địa bàn có nguy cơ cao bằng loại vaccine phù hợp theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn. Sau giai đoạn khẩn cấp, căn cứ diễn biến dịch bệnh và khả năng cung ứng vaccine, tỉnh tổ chức tiêm phòng diện rộng nhằm tạo miễn dịch quần thể, bảo vệ đàn vật nuôi trên địa bàn.

Trước đó, trong tháng 5/2026, trên địa bàn tỉnh xảy ra dịch bệnh lở mồm long móng do virus serotype O tại các xã Mèo Vạc và Lũng Phìn với số bò mắc bệnh 26 con; trong đó có 1 con chết, 23 con đã khỏi triệu chứng lâm sàng và đã ăn uống trở lại, 2 con đang điều trị.

Đến thời điểm này, tình hình bệnh dịch cơ bản được khống chế. Tuy nhiên, để ngăn chặn kịp thời các ổ dịch phát sinh, không để lây lan ra diện rộng, ngành nông nghiệp và môi trường Tuyên Quang khuyến cáo các địa phương tiếp tục tuyên truyền sâu rộng tới người dân các biện pháp phòng, chống bệnh lở mồm long móng; phối hợp với các cơ quan chuyên môn trong kiểm soát, truy xuất nguồn gốc gia súc, đặc biệt là hoạt động mua bán, vận chuyển động vật ra vào địa bàn cũng như xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, đẩy nhanh tiến độ tiêm phòng vaccine; thực hiện nghiêm vệ sinh tiêu độc khử trùng; xây dựng hố khử trùng, khu xử lý chất thải chăn nuôi đảm bảo vệ sinh môi trường; rà soát, bố trí lực lượng cán bộ chuyên môn thú y phù hợp để kịp thời xử lý dứt điểm các ổ dịch phát sinh, không để dịch bệnh lây lan diện rộng…

Hoàng Hải (TTXVN)