Ủng hộ Mỹ tấn công Iran, Ukraine có nguy cơ bị cắt giảm vũ khí

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky là một trong những nhà lãnh đạo đầu tiên lên tiếng ủng hộ chiến dịch quân sự do Mỹ và Israel phát động nhằm vào Iran từ ngày 28/2.

Đối với Kiev, lựa chọn này được xem là phù hợp với lợi ích chiến lược. Iran là đối tác thân cận của Điện Kremlin, từng ủng hộ chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine và cung cấp máy bay không người lái cho Moscow. Việc thể hiện lập trường ủng hộ Washington vì thế được đánh giá là nhất quán với quan điểm của Ukraine trong cuộc xung đột với Nga.

Tổng thống Volodymyr Zelensky. Ảnh: AP

Chiến lược rủi ro của ông Zelensky

Một số nhà phân tích nhận định ông Zelensky cũng đang tìm cách củng cố quan hệ với Tổng thống Mỹ Donald Trump, đồng thời chứng minh Ukraine là một đồng minh đáng tin cậy.

“Chúng tôi ủng hộ Mỹ trong chiến dịch này để thể hiện thiện chí đối tác với Washington và tận dụng những mâu thuẫn khách quan đang nổi lên giữa Mỹ và Nga. “Nga là đồng minh của Iran và Ukraine muốn chứng minh chúng tôi đứng về phía Mỹ”, nhà phân tích chính trị Volodymyr Fesenko nói với Kyiv Independent.

Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của chiến lược này vẫn là dấu hỏi.

Giới quan sát lưu ý rằng lập trường cứng rắn của ông Trump đối với các đồng minh của Nga như Iran hay Venezuela cho đến nay chưa làm thay đổi đáng kể quan hệ giữa Washington và Điện Kremlin. Đồng thời, ông Trump được cho là vẫn thận trọng trong việc gây sức ép trực diện với Moscow và chưa thể hiện quan điểm ủng hộ Ukraine mạnh mẽ hơn trong các nỗ lực hòa đàm.

Bên cạnh đó, xung đột tại Iran có thể tạo ra tác động bất lợi đối với Kiev nếu khiến Washington phân tán nguồn lực và sự chú ý. Một kịch bản được nhắc đến là Mỹ có thể giảm hoặc tạm dừng cung cấp vũ khí cho Ukraine.

“Nếu chính quyền Iran không bị lật đổ và khả năng này hiện không cao, chúng ta có thể đối mặt với một cuộc xung đột kéo dài, làm phân tán nguồn lực khỏi Ukraine. Chiến sự càng kéo dài và gây bất ổn khu vực, tác động tiêu cực đối với Ukraine càng lớn”, Ryhor Nizhnikau, chuyên gia về Nga tại Viện Quan hệ Quốc tế Phần Lan, nhận định.

Theo tuyên bố từ phía Mỹ và Israel, chiến dịch quân sự mà hai bên thực hiện, bước đầu đã đạt được một số mục tiêu, trong đó có việc loại bỏ Lãnh đạo tối cao Ali Khamenei và nhiều quan chức cấp cao khác của Iran. Tổng thống Trump khẳng định mục tiêu của chiến dịch là làm suy giảm năng lực quân sự và tên lửa của Iran, ngăn chặn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân và tiến tới thay đổi chế độ.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia hoài nghi khả năng đạt được các mục tiêu này trong ngắn hạn.

“Tôi không tin chiến dịch có thể lật đổ chính quyền Iran. Họ sẽ tìm cách trụ vững trước áp lực quân sự”, Neil Quilliam, chuyên gia Trung Đông tại Chatham House nhận định. Theo ông, bộ máy cốt lõi của chính quyền Iran vẫn duy trì sức mạnh đáng kể sau hơn 4 thập kỷ xây dựng thể chế.

Aron Lund, nhà phân tích Trung Đông tại Century International, cũng cho rằng chưa có dấu hiệu cho thấy Mỹ và Israel sắp đạt được mục tiêu thay đổi chế độ. “Nếu không có một chiến dịch trên bộ hoặc một cuộc nổi dậy quy mô lớn trong nước, rất khó để lật đổ chính quyền hiện tại”, ông nói. Theo ông Lund, kịch bản khả dĩ hơn có thể là một thỏa thuận với bộ máy cầm quyền hiện tại hoặc người kế nhiệm ông Khamenei, thay vì một sự chuyển giao quyền lực cho phe đối lập.

Trong bối cảnh đó, việc Ukraine công khai ủng hộ chiến dịch quân sự tại Iran có thể mang lại lợi ích ngoại giao ngắn hạn, nhưng cũng tiềm ẩn những hệ quả chiến lược nếu xung đột lan rộng và kéo dài.

Ukraine đối mặt nguy cơ bị cắt giảm vũ khí

Một số người lo ngại chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel chống lại Iran có thể tác động tiêu cực đến Ukraine.

“Điều này chắc chắn sẽ khiến truyền thông quốc tế tập trung nhiều hơn vào Trung Đông và cả vào cách cuộc chiến ảnh hưởng đến xã hội và chính trị Mỹ, do đó sẽ giảm bớt sự chú ý vào cuộc xung đột Nga – Ukraine. Nhiều khả năng sự bất ổn lớn hơn ở Trung Đông cũng buộc Mỹ phải xoay chuyển sự chú ý và nguồn lực trong thời gian dài sắp tới”, ông Mathers lưu ý.

Cuộc chiến tại Trung Đông cũng ảnh hưởng đến các đàm phán hòa bình ba bên giữa Ukraine, Nga và Mỹ. Tổng thống Zelensky hôm 2/3 cho biết các cuộc tấn công của Iran vào Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) khiến vòng đàm phán dự kiến diễn ra trong hai ngày ngày 5 và 6/ 3 tại Abu Dhabi, thủ đô của UAE, có thể bị đình trệ. Một tác động khác đối với Ukraine là xung đột có thể ảnh hưởng đến nguồn cung cấp vũ khí của Mỹ dành cho Kiev.

"Vấn đề này chắc chắn khiến chúng tôi lo ngại, và đó là lý do tại sao chúng tôi liên lạc với các đối tác của mình. Cho đến nay, chưa có tín hiệu nào như vậy, nhưng chúng tôi hiểu rằng một cuộc chiến kéo dài sẽ ảnh hưởng đến lượng hệ thống phòng không mà chúng tôi có”, ông Zelensky nói.

Jamie Shea, một nhà phân tích quốc phòng và an ninh tại Chatham House, cũng cho biết rằng "nếu cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran tiếp diễn trong thời gian dài, nó có thể cản trở khả năng của các nước châu Âu trong việc mua vũ khí từ Mỹ (đặc biệt là hệ thống phòng không) để gửi đến Kiev vì Mỹ phải gửi thêm các hệ thống phòng không để bảo vệ các căn cứ của họ trên khắp Trung Đông”.

Hồng Anh/VOV.VN (Tổng hợp)