Ứng dụng công nghệ, mở hướng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ

Rada siêu âm lòng đất được đưa vào tìm kiếm tại khu vực đèo Rù Rì (tỉnh Khánh Hòa). Ảnh: Xuân Triệu/TTXVN

Những ngày giữa tháng 10, khu vực phía Bắc đến phía Nam Khánh Hòa đều mưa diện rộng. Khi thời tiết thuận lợi, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tỉnh Khánh Hòa tranh thủ đưa máy siêu âm rada xuyên đất dò tìm ở khu vực đèo Rù Rì, nhà bia tưởng niệm chiến dịch Mậu Thân 1968. Trước đó, năm 2012, khi thực hiện mở đường ở vị trí này, tỉnh Khánh Hòa đã phát hiện và khai quật 22 hài cốt liệt sĩ (thuộc hai đơn vị Trung đoàn Sao Vàng, Đại đội Đặc công 90 và lực lượng vũ trang địa phương).

Qua 2 ngày dò tìm tại đây, các kíp vận hành máy tỉnh Khánh Hòa thay nhau thực hiện thao tác quét và đọc dữ liệu. Chiến sĩ Phạm Ngọc Chiến, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tỉnh Khánh Hòa cho biết, trong quá trình làm việc thực tế, máy xác định vị trí chính xác nghi có dị thường trong lòng đất và phát ra tín hiệu để chỉ huy có căn cứ triển khai các phương án đào tìm. Tại khu vực đèo Rù Rì, nhờ các tín hiệu máy báo, đội đã khoanh vùng, tránh tình trạng đào dàn trải, đồng thời giảm thấp nhất ảnh hưởng đến tài sản của người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại vẫn chưa phát hiện hài cốt liệt sĩ và đang tạm dừng để củng cố hồ sơ.

Theo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa, máy radar xuyên đất vốn được sử dụng trong lĩnh vực địa chất, khảo sát công trình ngầm. Việc ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ trong quá trình thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm góp phần mở thêm hướng tiếp cận, nâng cao hiệu quả tìm kiếm tại những khu vực địa hình phức tạp, dấu tích chiến trường đã thay đổi.

Thượng tá Đỗ Quang Hơn, Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa cho rằng, đưa máy rada vào tìm kiếm hài cốt liệt sĩ ở các khu vực nghi có hài cốt liệt sĩ sẽ giảm bớt sức lao động cho lực lượng tham gia tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Các lực lượng làm nhiệm vụ ngay sau khi hoàn thành tập huấn tại Quân khu V đã đưa thiết bị này vào ứng dụng thực địa từ sáng 14/10. Tại các khu vực nghi có hài cốt liệt sĩ theo thông tin từ nhân chứng cung cấp, lực lượng chức năng rà quét để phân tích địa tầng, phát hiện các điểm có sự xáo trộn dưới lòng đất. Qua đó, giúp khoanh vùng chính xác, xác định cụ thể vị trí, độ sâu và giảm tối đa thời gian, công sức khảo sát diện rộng cho cán bộ, chiến sĩ.

Không chỉ sử dụng thiết bị, máy móc tìm kiếm, những ngày này, tranh thủ thời tiết thuận lợi, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tỉnh Khánh Hòa và các địa phương triển khai lực lượng tìm kiếm, quy tập hài cốt ở rừng sâu khu vực Láng Tranh, thôn Là A, xã Phước Hà. Để đến được với các anh, đội phải lội suối, băng qua những ghềnh đá cheo leo, đưa 3 hài cốt liệt sĩ trở về sau nhiều năm nằm lại giữa đại ngàn. Sau khi hoàn thành công tác quy tập, cấp ủy, chính quyền địa phương cùng các lực lượng tham gia đã tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm và đưa về nghĩa trang liệt sĩ Ninh Thuận để quàn, chuẩn bị tổ chức lễ truy điệu, an táng theo quy định.

“Các anh đã hy sinh để đất nước có hòa bình như hôm nay nên thế hệ trẻ càng trân trọng và nỗ lực, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ Chiến dịch 500 ngày đêm”, Binh nhì Trần Ngọc Huy chia sẻ.

Tham gia nhiều nhiệm vụ ngay từ đầu Chiến dịch 500 ngày đêm, Binh nhì Trần Ngọc Huy, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tỉnh Khánh Hòa cho biết, dù công việc có những lúc vất vả, khó khăn nhưng anh em luôn nhắc nhở nhau cùng cố gắng.

Theo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa, công tác lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ tỉnh Khánh Hòa được triển khai tại 7 nghĩa trang liệt sỹ. Lực lượng làm nhiệm vụ đã hoàn thành 100% khối lượng khai quật, sớm gần 4 tháng so với kế hoạch. Hiện nay, Khánh Hòa đã quy tập được 74 hài cốt liệt sĩ. Thời gian tới, đơn vị tiếp tục khai thác các nguồn thông tin từ hồ sơ, tài liệu lịch sử và nhân chứng; đồng thời triển khai đồng bộ các biện pháp khảo sát, xác minh, khoanh vùng những khu vực có khả năng còn mộ chôn tập thể, hố cào để tổ chức tìm kiếm, quy tập.

Bộ đội Công binh rà bom mìn, đảm bảo an toàn trước khi tìm kiếm, cất bốc hài cốt liệt sĩ. Ảnh: Xuân Triệu/TTXVN

Đại tá Võ Văn Viên, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa chia sẻ, mỗi phần hài cốt được tìm thấy là thêm một người đồng đội được trở về, thêm một niềm hy vọng được thắp lên cho những gia đình đã mòn mỏi chờ đợi nhiều năm. Dẫu thời gian đã làm đổi thay địa hình, dấu tích chiến trường xưa dần phai mờ, các lực lượng tham gia làm nhiệm vụ Khánh Hòa vẫn kiên trì tìm kiếm với một mong ước giản dị mà thiêng liêng: Đưa các anh trở về với đồng đội, gia đình và quê hương, trả lại tên cho những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Phan Sáu/TTXVN