Ứng dụng công nghệ 4.0 vào bảo quản hàng dự trữ quốc gia

Đưa công nghệ 4.0 vào bảo quản hàng dự trữ

Theo ông Nguyễn Văn Định - Phó Chi cục trưởng Chi cục Dự trữ nhà nước khu vực III, đơn vị có quy mô kho tàng lớn, chủng loại hàng hóa đa dạng được phân bổ quản lý, bảo quản tại 20 điểm kho trực thuộc. Thực hiện theo các quy định, hướng dẫn của Cục Dự trữ Nhà nước, lãnh đạo Chi cục Dự trữ Nhà nước khu vực III đã yêu cầu các điểm kho trực thuộc triển khai bảo quản hàng hóa, vật tư dự trữ quốc gia một cách nghiêm túc, bài bản và hiệu quả.

Mỗi điểm kho dự trữ phải thường xuyên rà soát, kiểm tra tình trạng kho tàng, hàng hóa trong kho; kịp thời phát hiện các yếu tố bất lợi như độ ẩm, nhiệt độ, chủ động chuẩn bị sắp xếp đồ dùng công cụ dụng cụ phục vụ công tác bảo quản, hệ thống thông gió, phòng chống côn trùng để có biện pháp xử lý ngay, đảm bảo không ảnh hưởng đến chất lượng hàng hóa lưu kho.

Thủ kho của điểm kho ĐK10.KV3 (Kho Cẩm Phúc), Chi cục Dự trữ Nhà nước khu vực III kiểm tra nhiệt độ, độ ẩm, ghi sổ nhật ký bảo quản trên hệ thống bằng mã QR.

Theo ông Định, hiện tại 100% vật tư, hàng dự trữ lưu kho luôn bảo đảm an toàn, chất lượng, đủ điều kiện xuất cấp, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ thường xuyên cũng như các nhiệm vụ đột xuất khi có yêu cầu.

Phó Chi cục trưởng Nguyễn Văn Định cho biết, thời gian qua, công tác bảo quản, quản lý chất lượng hàng dự trữ quốc gia được triển khai theo phương pháp thủ công, thiếu công cụ kiểm soát trực quan, chính xác, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến hiệu quả bảo quản lâu dài các chủng loại, mặt hàng dự trữ quốc gia.

Nhằm khắc phục thực trạng trên, thời gian qua, Lãnh đạo Chi cục khuyến khích các điểm kho đẩy mạnh số hóa hồ sơ, sổ sách bảo quản; thực hiện chuẩn hóa các biểu mẫu theo dõi, kiểm tra; từng bước áp dụng các công cụ hỗ trợ quản lý nhằm nâng cao tính chính xác, kịp thời và giảm bớt khâu thủ công trong công tác bảo quản.

Đặc biệt, đơn vị khuyến khích áp dụng sáng kiến đưa công nghệ 4.0 và trí tuệ nhân tạo vào bảo quản, quản lý hàng dự trữ quốc gia để mang lại hiệu quả rõ rệt. Qua đánh giá sáng kiến, Hội đồng sáng kiến của đơn vị kịp thời ghi nhận, biểu dương và nhân rộng các sáng kiến có tính thực tiễn khả thi cao, để tạo động lực thi đua trong toàn đơn vị.

Đơn cử, xuất phát từ yêu cầu thực tế trong kiểm tra, theo dõi điều kiện bảo quản lô hàng tại các điểm kho, Chi cục Dự trữ Nhà nước khu vực III đã nghiên cứu, ứng dụng triển khai hệ thống thiết bị đo nhiệt độ, độ ẩm kết hợp phần mềm ghi sổ nhật ký bảo quản điện tử.

Hay từ tháng 10/2025 đến nay, điểm kho ĐK4.KV3 (Kho Vũ Thư) thuộc Chi cục Dự trữ Nhà nước khu vực III đã triển khai ứng dụng thiết bị xử lý độ ẩm tuần hoàn kín sử dụng vật liệu hấp phụ Silica gel trên các lô hàng thóc, gạo bảo quản kín bổ sung khí Nitơ, nhằm giúp kiểm soát chủ động độ ẩm môi trường trong lô hàng bảo quản kín bổ sung khí Nitơ, giảm thiểu hao hụt, và bảo đảm an toàn tuyệt đối cho hàng hóa dự trữ quốc gia.

Nâng cao hiệu quả bảo quản thóc, gạo, kho tàng dự trữ quốc gia

Chi cục trưởng Chi cục Dự trữ Nhà nước khu vực III Lê Văn Dương chia sẻ, việc ứng dụng đồng bộ nhiều thiết bị và giải pháp kỹ thuật đã nâng cao toàn diện công tác bảo quản hàng dự trữ quốc gia. Bảo quản kín bằng khí Nitơ nhằm tạo môi trường yếm khí để hạn chế tối đa sự phát triển của côn trùng và vi sinh vật mà không cần sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật. Việc nghiên cứu và vận hành thiết bị xử lý độ ẩm tuần hoàn kín sử dụng vật liệu hấp phụ Silica gel giúp khống chế và duy trì độ ẩm không khí ở mức an toàn, ngăn chặn nấm mốc và sự suy giảm chất lượng thóc, gạo dự trữ quốc gia. Việc ứng dụng mã QR trong quản lý chất lượng hàng và ghi chép sổ bảo quản điện tử, minh bạch hóa toàn bộ quy trình vận hành kho.

Cụ thể, sau một thời gian vận hành thiết bị xử lý độ ẩm tuần hoàn kín sử dụng vật liệu hấp phụ Silica gel tại điểm kho ĐK4.KV3, đã mang lại nhiều hiệu quả thiết thực. Chẳng hạn như đã chủ động kiểm soát độ ẩm môi trường khí trong lô hàng bảo quản kín bổ sung khí Nitơ; góp phần hạn chế hiện tượng đọng sương cục bộ phát sinh trong điều kiện thời tiết giao mùa hoặc chênh lệch nhiệt độ lớn, qua đó hỗ trợ ổn định môi trường bảo quản và hạn chế nguy cơ phát sinh nấm mốc trong quá trình lưu kho dài hạn...

Qua thí điểm hệ thống thiết bị kiểm tra nhiệt độ, độ ẩm tại các điểm kho thuộc Chi cục Dự trữ Nhà nước khu vực III cho thấy, quản lý được thông tin ngăn, lô kho từ khi nhập hàng đến khi xuất dốc kho trên môi trường số, bảo đảm dữ liệu có tính liên tục và dễ truy xuất; Sổ theo dõi bảo quản hàng dự trữ quốc gia được cập nhật online, giúp thông tin được ghi nhận kịp thời, đầy đủ và thuận lợi cho kiểm tra.

Dữ liệu tập trung theo từng kho, lô hàng và thời điểm bảo quản, giảm ghi chép trùng lặp, thiếu sót hoặc sai lệch so với sổ giấy. Tăng cường kiểm soát trách nhiệm người cập nhật dữ liệu, nâng cao tính minh bạch trong quá trình quản lý, bảo quản hàng hóa.

Việc giám sát tự động giúp kiểm soát chặt chẽ các điều kiện môi trường trong kho, hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng hàng dự trữ quốc gia. Cùng với đó, rút ngắn thời gian ghi sổ, tìm kiếm hồ sơ và tổng hợp báo cáo theo tuần, tháng, quý. Đơn vị cũng có thể theo dõi được diễn biến nhiệt độ, độ ẩm thường xuyên hơn, giúp cán bộ bảo quản chủ động phát hiện dấu hiệu bất thường.

Bên cạnh đó, đơn vị còn tự động gắn dữ liệu đo với UID/RFID của lô hàng, hạn chế nhầm lẫn khi ghi nhận thủ công; tạo nền tảng để bổ sung cảnh báo tự động, biểu đồ xu hướng và xuất báo cáo trong các giai đoạn tiếp theo.

Việc triển khai hệ thống này giúp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, giảm hồ sơ giấy và hiện đại hóa công tác quản lý trong lĩnh vực dự trữ nhà nước. Đồng thời, tạo tiền đề cho việc kết nối, chia sẻ dữ liệu với các phần mềm, hệ thống quản lý khác khi có yêu cầu. Điều này còn góp phần nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ số của đội ngũ công chức, người lao động tại điểm kho; thúc đẩy chuyển đổi tư duy làm việc từ thủ công sang môi trường số, góp phần xây dựng nền nếp làm việc khoa học, chuyên nghiệp.

Với tính ứng dụng cao, chi phí triển khai hợp lý và hiệu quả rõ rệt, sáng kiến có thể áp dụng rộng rãi tại nhiều điểm kho thuộc hệ thống dự trữ nhà nước trên cả nước. Việc nhân rộng mô hình sẽ góp phần hiện đại hóa công tác quản lý kho; nâng cao chất lượng bảo quản hàng hóa dự trữ quốc gia; từng bước xây dựng hệ thống kho dự trữ thông minh, an toàn và hiệu quả…

Việc ứng dụng công nghệ trong công tác ghi sổ và theo dõi điều kiện bảo quản đã góp phần giảm đáng kể khối lượng ghi chép thủ công, hạn chế sai sót trong quá trình kiểm tra lô hàng, nâng cao khả năng lưu trữ và truy xuất dữ liệu…

Minh Đức