Ứng dụng công nghệ 4.0 nâng cao chất lượng dạy và học

Đến thăm Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Tiểu học và THCS Pa Tần (xã Pa Tần), chúng tôi ấn tượng với khuôn viên khang trang, sạch đẹp cùng hệ thống phòng học, bộ môn, phòng ở, khu vui chơi và thiết bị phục vụ dạy học hiện đại. Năm học 2026–2027, trường có 30 lớp với 1.066 học sinh, trong đó cấp tiểu học: 539 em, cấp trung học cơ sở: 527 em. Cùng với duy trì nền nếp dạy học, nhà trường chú trọng khai thác thiết bị hiện đại, từng bước đưa công nghệ vào các hoạt động giảng dạy, tạo điều kiện để giáo viên đổi mới phương pháp, học sinh tiếp thu kiến thức thuận lợi hơn.

Học sinh Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Tiểu học và THCS Pa Tần thực hành bài tập trên bảng thông minh.

Hiện nay, giáo viên nhà trường sử dụng bảng thông minh trong giảng dạy ở hầu hết các môn học. Thay vì chủ yếu truyền đạt bằng lời nói và ghi bảng, giáo viên kết hợp trình chiếu hình ảnh, video, sơ đồ và tư liệu minh họa, giúp học sinh tiếp cận kiến thức trực quan, dễ hiểu hơn. Giáo viên, học sinh có thể trực tiếp thao tác trên bảng thông minh để thực hiện bài tập, đánh dấu thông tin hoặc trình bày lời giải. Cách dạy học này tăng cường sự tương tác trong giờ học, tạo điều kiện để học sinh chủ động tham gia xây dựng bài, trao đổi, chia sẻ cách hiểu và trình bày ý kiến. Qua đó, các em rèn luyện khả năng quan sát, tư duy và vận dụng kiến thức, từng bước chuyển từ tiếp nhận thông tin một chiều sang học tập tích cực.

Trong quá trình chuẩn bị bài giảng, giáo viên ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tìm kiếm tư liệu, gợi ý câu hỏi, thiết kế bài tập và lựa chọn nội dung minh họa phù hợp với từng môn học. Kết hợp với các phần mềm thiết kế bài giảng, AI giúp giáo viên có thêm nguồn tham khảo, đa dạng cách truyền đạt. Các thông tin do AI cung cấp được thầy cô kiểm tra, chọn lọc trước khi sử dụng, bảo đảm phù hợp với chương trình và yêu cầu bài học.

Thầy giáo Phạm Văn Tình - Giáo viên Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Tiểu học và THCS Pa Tần chia sẻ: “Tôi và các thầy cô trong trường tích cực ứng dụng AI trong soạn giáo án. Chúng tôi có thể dễ dàng tìm kiếm tư liệu, lựa chọn hình ảnh minh họa, xây dựng câu hỏi và thiết kế nội dung trình chiếu phù hợp với từng bài học. Khi lên lớp, giáo viên kết hợp trình chiếu với hướng dẫn trực tiếp, tạo điều kiện để học sinh quan sát, tương tác và tiếp thu kiến thức tốt nhất”.

Để việc ứng dụng công nghệ phát huy hiệu quả, nhà trường quan tâm nâng cao kỹ năng sử dụng thiết bị cho giáo viên, hướng dẫn khai thác các phần mềm hỗ trợ và lựa chọn học liệu phù hợp. Quá trình chuẩn bị bài giảng được chú trọng nhằm bảo đảm công nghệ phục vụ đúng mục tiêu bài học, không thay thế vai trò hướng dẫn, tổ chức của giáo viên. Thầy Nguyễn Văn Minh - Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Tiểu học và THCS Pa Tần cho biết: “Nhà trường được xây dựng mới, có cơ sở vật chất khang trang và được trang bị các thiết bị phục vụ dạy học hiện đại. Chúng tôi cử giáo viên tham gia các lớp tập huấn nhằm nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin. Đồng thời, thường xuyên kiểm tra các thiết bị và hướng dẫn sử dụng đúng cách. Nhờ đó, thầy cô chủ động khai thác phần mềm hỗ trợ để xây dựng bài giảng, đổi mới cách tổ chức tiết học, giúp học sinh tiếp cận kiến thức thuận lợi hơn”.

Giáo viên Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS PETROVIETNAM - Phong Thổ ứng dụng bảng thông minh, giúp bài giảng trực quan, sinh động hơn.

Là một trong những trường được đầu tư xây dựng và đưa vào sử dụng từ đầu năm học 2026–2027 theo mô hình trường phổ thông nội trú liên cấp, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS PETROVIETNAM - Phong Thổ (xã Phong Thổ) chú trọng ứng dụng công nghệ trong giảng dạy. Năm học này, trường có hơn 1.000 học sinh. Cùng với bảo đảm điều kiện học tập, nhà trường từng bước đổi mới phương pháp, khai thác thiết bị hiện đại, kết hợp hình ảnh và học liệu trực quan, giúp bài giảng sinh động, tạo hứng thú học tập cho học sinh. Việc ứng dụng công nghệ cũng giúp giáo viên linh hoạt hơn trong tổ chức các hoạt động học tập, khuyến khích học sinh chủ động tìm hiểu và tiếp thu kiến thức.

Các thầy cô sử dụng AI để tìm kiếm tư liệu, xây dựng câu hỏi, thiết kế nội dung bài giảng phù hợp với từng môn học. Đồng thời, tuyên truyền, hướng dẫn học sinh khai thác công nghệ một cách có chọn lọc thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, không sao chép máy móc nội dung từ các công cụ trực tuyến, từng bước hình thành ý thức sử dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm trong môi trường số.

Học sinh Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Tiểu học và THCS Pa Tần sử dụng AI tìm hiểu, giải bài tập.

Nhờ hình ảnh minh họa và cách trình bày trực quan, bài học trở nên sinh động, gần gũi, giúp học sinh dễ tiếp thu kiến thức hơn. Em Điêu Thị Ngọc Châu, học sinh lớp 5A1, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS PETROVIETNAM - Phong Thổ chia sẻ: “Trước đây, việc học khá nhàm chán vì chủ yếu cô giảng, trò nghe và ghi chép. Giờ đây, các thầy cô ứng dụng công nghệ 4.0 vào giảng dạy, bài học có hình ảnh minh họa, nội dung được trình bày trực quan, sát với kiến thức cần học nên chúng em cảm thấy thích thú hơn và dễ hiểu bài ngay trên lớp”.

Ứng dụng công nghệ 4.0 trong giáo dục tạo điều kiện để giáo viên đổi mới phương pháp, làm phong phú bài giảng, đồng thời khuyến khích học sinh chủ động tiếp thu kiến thức. Việc đưa công nghệ vào giảng dạy đang mở ra những cách tiếp cận mới, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại các xã biên giới tỉnh Lai Châu.

Gió Pư - Ngọc Toàn