Ukraine biến máy bay thời Liên Xô thành 'tàu sân bay trên không'

Ngày 23/4/2026, một đoạn video do phi công Ukraine công bố cho thấy máy bay vận tải cánh quạt Antonov An-28 thời Liên Xô đã được cải tiến để phóng các thiết bị bay không người lái đánh chặn ngay khi đang bay.

Đây là bước phát triển mới trong nỗ lực tăng cường phòng không trước các đợt tấn công UAV ngày càng dày đặc của Nga.

Máy bay vận tải hạng nhẹ Antonov An-28, vốn được thiết kế từ cuối thập niên 1960 và đưa vào sử dụng rộng rãi trong quân đội Liên Xô từ năm 1986, nay được Ukraine cải tiến thành một nền tảng tác chiến hoàn toàn mới.

Với việc gắn các giá treo dưới cánh, mỗi máy bay có thể mang theo nhiều UAV đánh chặn, biến nó thành một dạng “tàu sân bay trên không” thu nhỏ.

Theo hình ảnh được công bố, An-28 có thể mang tối đa 6 UAV đánh chặn trong một lần xuất kích, với ít nhất 3 giá treo dưới mỗi cánh.

Các UAV này được phóng trực tiếp khi máy bay đang bay, sau đó tự động tăng tốc để truy đuổi và tiêu diệt mục tiêu, chủ yếu là UAV cảm tử dòng Shahed do Nga triển khai.

Các mẫu UAV đánh chặn được sử dụng bao gồm dòng P1-Sun và một số biến thể khác do các công ty quốc phòng Ukraine phát triển.

Những thiết bị này hoạt động như “tên lửa không đối không giá rẻ”, có thể phá hủy mục tiêu mà không cần sử dụng các hệ thống phòng không đắt tiền.

Về thông số kỹ thuật, máy bay vận tải Antonov An-28 có tốc độ hành trình khoảng 300 km/h đến 335 km/h, cho phép các UAV được phóng ra có sẵn động năng ban đầu, giúp tăng tốc nhanh và nâng cao khả năng bám đuổi mục tiêu.

Trong khi đó, một số UAV đánh chặn của Ukraine có thể đạt tốc độ hơn 300 km/h, thậm chí gần 400 km/h trong các phiên bản thử nghiệm.

Ngoài ra, An-28 còn được trang bị cảm biến quang học để phát hiện mục tiêu trên không, hỗ trợ kíp bay xác định vị trí UAV đối phương trước khi phóng thiết bị đánh chặn.

Nhờ khả năng cất hạ cánh trên đường băng ngắn hoặc dã chiến, loại máy bay mang theo UAV đánh chặn này có thể triển khai linh hoạt từ nhiều vị trí khác nhau, giảm nguy cơ bị tập kích.

Trước khi áp dụng giải pháp UAV, các tổ bay An-28 từng sử dụng chiến thuật bay thấp, tiếp cận mục tiêu và bắn hạ UAV đối phương bằng súng máy từ cửa bên.

Dù đơn giản, phương pháp này đã ghi nhận hàng chục vụ tiêu diệt thành công, giúp An-28 được mệnh danh là “thợ săn UAV”.

Việc chuyển sang mô hình phóng UAV đánh chặn đánh dấu bước tiến quan trọng. So với các hệ thống phòng không mặt đất, nền tảng trên không giúp rút ngắn thời gian phản ứng và mở rộng phạm vi tác chiến.

UAV có thể được triển khai ngay gần mục tiêu, thay vì phải bay quãng đường dài từ mặt đất, qua đó tiết kiệm năng lượng và tăng hiệu quả đánh chặn.

Từ góc độ chiến lược, giải pháp này cho thấy Ukraine đang tận dụng tối đa các nền tảng cũ để thích nghi với chiến tranh hiện đại.

Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống phòng không đắt đỏ, việc biến máy bay vận tải thành “tàu sân bay trên không” giúp tạo ra một lớp phòng thủ linh hoạt, chi phí thấp nhưng có khả năng triển khai nhanh.

Trong bối cảnh Nga liên tục nâng cấp UAV với tốc độ cao hơn và tầm bay xa hơn, mô hình này có thể giúp Ukraine duy trì khả năng đối phó hiệu quả.

Đồng thời, nó phản ánh xu hướng mới của chiến tranh hiện đại, nơi các nền tảng không người lái và giải pháp sáng tạo đóng vai trò ngày càng quan trọng trên chiến trường.

Việt Hùng