Úc muốn lập bộ tiêu chuẩn quốc tế để đối phó nội dung trực tuyến gây hại cho trẻ em

Chia sẻ với Bloomberg News, bà Wells cho biết liên minh này có thể áp dụng mô hình mà Úc đang xây dựng, với mục tiêu buộc các công ty công nghệ lớn nhất thế giới phải bảo vệ trẻ em – đối tượng đang ngày càng phải đối mặt với nhiều nguy cơ từ nội dung gây hại trực tuyến, từ nội dung khiêu dâm, bạo lực cho đến các đối tượng xấu và công nghệ "deepfake" (giả mạo bằng trí tuệ nhân tạo).

Trước đó, vào đầu tháng 10, chính phủ Úc đã đề xuất một dự luật yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ kỹ thuật số – từ các nền tảng mạng xã hội đến các chatbot trí tuệ nhân tạo (AI) phải tích hợp sẵn các biện pháp an toàn ngay từ khâu thiết kế sản phẩm.

Trong một cuộc phỏng vấn tại Sydney, bà Wells cho biết bà muốn tận dụng dự luật mới này để cùng các quốc gia khác thiết lập một bộ tiêu chuẩn an toàn trực tuyến cơ bản, đặc biệt là dành cho trẻ em.

Bà đã có các cuộc thảo luận với những người đồng cấp tại Malaysia, Philippines, New Zealand, Canada, Thụy Điển, Anh và một số quốc gia khác. Bà Wells cho biết thêm, các cuộc đối thoại với nhiều quốc gia khác cũng đã được lên kế hoạch trong những tuần tới.

"Đây là những công ty hùng mạnh và sở hữu nguồn lực dồi dào nhất thế giới. Cần phải có một liên minh các nhà lập pháp cùng hợp tác trên toàn cầu mới có thể đối đầu với họ" - vị bộ trưởng nhấn mạnh.

Lệnh cấm sử dụng mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi – một sáng kiến ​​tiên phong của Úc được đưa ra cách đây gần một năm – đã tạo tiền đề cho hàng loạt hạn chế tương tự cũng như các kế hoạch thiết lập độ tuổi tối thiểu tại hàng chục quốc gia, từ khu vực Nam Mỹ, châu Âu cho đến Trung Đông và châu Á.

Các ứng dụng mạng xã hội phổ biến hiện nay - Ảnh: Reuters

Nếu dự luật mới của Úc tiếp tục lan rộng ra quốc tế, nó sẽ tạo ra những thách thức mới cho các nền tảng như Facebook và Instagram (thuộc sở hữu của Meta), Snap, và TikTok (của ByteDance), trong bối cảnh những lo ngại về tác hại của các nền tảng này đối với trẻ em ngày càng gia tăng.

Kế hoạch này đã vấp phải sự phản đối từ chính quyền Mỹ, với lập luận rằng các quy định hạn chế mới của Úc đối với các công ty công nghệ Mỹ có nguy cơ lan rộng ra nhiều quốc gia khác.

Dự luật được Úc khởi xướng được gọi là "Nghĩa vụ Chăm sóc Kỹ thuật số" (Digital Duty of Care), cũng cho phép người dùng mạng xã hội tắt các thuật toán gợi ý nội dung – một yếu tố vốn được xem là trụ cột cốt lõi trong mô hình kinh doanh của các nền tảng này. Michael Swinson, một luật sư chuyên về công nghệ tại công ty luật Mallesons (Melbourne - Úc), nhận định rằng đạo luật này “chắc chắn sẽ được các quốc gia khác theo dõi vô cùng sát sao”. Ông cho biết: “Việc tìm cách kiểm soát các tập đoàn công nghệ lớn (Big Tech) rõ ràng là một mục tiêu chính sách quan trọng hàng đầu của chính phủ hiện nay”.

Tuy nhiên, việc buộc các tập đoàn công nghệ lớn phải tuân theo ý muốn của Úc đã cho thấy nhiều khó khăn.

Trong một cuộc phỏng vấn, bà Wells cho biết bà kỳ vọng các hành động pháp lý sẽ được triển khai nhắm vào Facebook, Instagram, TikTok, Snapchat và YouTube (thuộc Alphabet) vì cáo buộc không tuân thủ lệnh cấm sử dụng mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi.

Động thái siết chặt quản lý thông qua luật mới của Úc không chỉ dừng lại ở các hạn chế trên mạng xã hội.

Quy định về “nghĩa vụ cẩn trọng” (duty of care) bao quát toàn diện sẽ yêu cầu các dịch vụ kỹ thuật số – bao gồm cả trò chơi trực tuyến và các ứng dụng – phải bảo vệ người dưới 18 tuổi khỏi tình trạng bị lạm dụng, bắt nạt, tiếp xúc với nội dung khiêu dâm, cũng như các nội dung cổ xúy rối loạn ăn uống hay thái độ thù ghét phụ nữ.

Các nhà cung cấp dịch vụ trực tuyến sẽ phải thực hiện đánh giá hàng năm để xác định và giảm thiểu những rủi ro có thể dự đoán trước đối với người dùng.

Trẻ em lướt điện thoại

Vào tháng 8, Meta đã đồng ý chi trả số tiền lên tới 18 tỷ đô la Mỹ (trong các thỏa thuận dàn xếp mang tính bước ngoặt nhằm giải quyết các khiếu nại liên quan đến mạng xã hội từ các bang tại Mỹ.

Một phần của thỏa thuận này yêu cầu công ty phải thiết lập các cơ chế bảo vệ mới trên các nền tảng của mình, bao gồm cả việc hạn chế thời gian lướt mạng đối với người dùng trẻ tuổi. Theo bộ trưởng Wells, một kết quả tốt hơn sẽ là thiết lập các tiêu chuẩn an toàn trực tuyến được thống nhất trên toàn cầu, thay vì các thỏa thuận đàm phán tại từng khu vực pháp lý riêng biệt. Dù theo cách nào, bà cũng thừa nhận rằng những gì các bậc phụ huynh coi là tiến bộ trong lĩnh vực này thường phải đánh đổi bằng rất nhiều nỗ lực gian nan mới có được.

“Chúng ta đang vừa phải đấu tranh trên mặt trận truyền thông, vừa phải thực hiện cuộc chiến về thực thi quy định” - bà nhận định.

Anh Duy