UAV Việt Nam diễn tập thực chiến bảo đảm an ninh trên không gian tầm thấp

Sáng 18/8, tại xã Nghĩa Trụ, tỉnh Hưng Yên, Hội Hàng không - Vũ trụ Việt Nam (VASA, thành viên của Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) tổ chức "Chương trình diễn tập thực chiến bảo đảm an ninh Quốc gia trên không gian tầm thấp."

Tại chương trình, 6 mẫu UAV lưỡng dụng thuộc dòng H-X do Việt Nam nghiên cứu, phát triển được đưa vào diễn tập cùng hệ thống nhận diện, giám sát và tác chiến trên không gian tầm thấp.

Đây là kết quả nghiên cứu, phát triển công nghệ của các nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ là hội viên tập thể của VASA, trong đó có những kết quả nghiên cứu ứng dụng mở rộng từ đề tài cấp Nhà nước do Thiếu tướng, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Phạm Ngọc Lãng, Chủ tịch VASA (nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) làm chủ nhiệm.

Thiếu tướng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Lãng, Chủ tịch VASA tại sự kiện. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Phó Giáo sư Phạm Ngọc Lãng cho rằng thế giới đang bước vào một cuộc cạnh tranh mới về không gian tầm thấp. Đây không chỉ là một lĩnh vực công nghệ mà còn mở ra dư địa phát triển cho nông nghiệp thông minh, logistics tự động, giám sát tài nguyên, cứu hộ cứu nạn, đồng thời đặt ra yêu cầu kiểm soát, bảo vệ trước những nguy cơ đe dọa an ninh, chủ quyền quốc gia.

Theo ông, Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là con đường đột phá để đất nước phát triển. Không gian tầm thấp là một trong những lĩnh vực cụ thể để hiện thực hóa tinh thần này.

Ông nhấn mạnh, 6 mẫu UAV lưỡng dụng dòng H-X, hệ thống trinh sát bằng camera AI và camera nhiệt, tác chiến điện tử cùng phương án phối hợp UAV
"mẹ - con" đánh chặn nhiều lớp là kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học, kỹ sư và doanh nghiệp Việt Nam. Những kết quả này cho thấy khả năng từng bước làm chủ công nghệ UAV, phục vụ phát triển kinh tế và góp phần bảo đảm an ninh quốc gia.

Các mẫu UAV lưỡng dụng thuộc dòng H-X do Việt Nam nghiên cứu, phát triển được đưa vào diễn tập cùng hệ thống nhận diện, giám sát và tác chiến trên không gian tầm thấp. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Kịch bản diễn tập được xây dựng theo chuỗi tình huống liên hoàn. Ở nội dung đầu tiên, UAV thực hiện nhiệm vụ trinh sát tầm cao, tiếp cận và nhận diện mục tiêu cả ban ngày và ban đêm. Hệ thống sử dụng camera AI và camera nhiệt để truyền dữ liệu theo thời gian thực về trung tâm chỉ huy, hỗ trợ phát hiện mục tiêu nghi vấn và phân tích tình huống.

Khi phát hiện UAV lạ xâm nhập khu vực bảo vệ, hệ thống trực chiến được kích hoạt. Các biện pháp áp chế điện tử và phương tiện chuyên dụng được sử dụng trước nhằm kiểm soát hoặc buộc UAV xâm nhập hạ cánh.

Trong trường hợp mục tiêu có khả năng khắc chế hoặc không bị vô hiệu hóa bởi tác chiến điện tử, các UAV đánh chặn được triển khai. Điểm đáng chú ý là phương án sử dụng UAV "mẹ" mang theo hai UAV "con" tới khu vực đánh chặn.

Khi tiếp cận mục tiêu, UAV "mẹ" thực hiện nhiệm vụ khóa mục tiêu và chỉ huy hoạt động tác chiến, trong khi các UAV "con" được triển khai để tự động tìm kiếm, truy bám và đánh chặn.

Trong những tình huống phức tạp, trung tâm chỉ huy có thể trực tiếp điều khiển hoặc phân quyền cho AI triển khai các UAV đánh chặn tốc độ cao, tạo thành phương thức tác chiến phối hợp nhiều lớp.

Điểm đáng chú ý là phương án sử dụng UAV "mẹ" mang theo hai UAV "con" tới khu vực đánh chặn. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Bên cạnh hoạt động đánh chặn UAV xâm nhập, chương trình còn trình diễn khả năng phối hợp của các UAV trong trinh sát, chỉ thị mục tiêu mặt đất vào ban đêm, phóng pháo sáng và thực hiện các tình huống tác chiến bằng quả nổ mô phỏng, quả khói mô phỏng đối với mục tiêu giả định.

Qua các nội dung diễn tập, hệ thống trinh sát, nhận diện, trung tâm chỉ huy, trí tuệ nhân tạo, tác chiến điện tử và phương tiện bay không người lái được phối hợp trong một chuỗi hoạt động nhằm bảo đảm an ninh trên không gian tầm thấp.

Thượng tướng Võ Văn Tuấn, Phó Chủ tịch VASA đánh giá cuộc diễn tập không chỉ là hoạt động trình diễn công nghệ mà còn là bước kiểm chứng thực tế về năng lực công nghệ tầm thấp của Việt Nam.

Theo ông, qua thực tiễn diễn tập, Việt Nam có cơ sở để từng bước hình thành năng lực nghiên cứu, phát triển, tích hợp và làm chủ các hệ thống UAV; chuyển từ nghiên cứu sang ứng dụng, từ ứng dụng sang sản xuất và hướng tới xây dựng ngành công nghiệp có năng lực cạnh tranh.

Ông cho rằng cuộc diễn tập cần được xem là điểm khởi đầu để VASA tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp tổng kết, đánh giá kết quả, xác định những vấn đề còn tồn tại, đồng thời thúc đẩy các hoạt động thử nghiệm, nghiên cứu, ứng dụng thực tế và các chương trình hợp tác dài hạn về UAV, công nghệ tầm thấp.

Diễn tập tình huống UAV mang đồ cấp cứu, đồ y tế, tiếp viện. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Thực hiện tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, VASA cũng phát động chương trình tập hợp, thu hút trí thức trẻ với chủ đề "Khoa học và Tổ quốc."

Theo đó, các trí thức trẻ có thể đề xuất một ý tưởng khả thi và đóng góp quỹ Hội sẽ được kết nạp vào VASA, đồng thời nhận hỗ trợ phát triển ý tưởng, mở đề tài cấp cơ sở, tạo điều kiện và hướng dẫn nghiên cứu khoa học.

VASA cũng đang đề xuất cấp có thẩm quyền sớm triển khai xây dựng các trung tâm công nghệ không gian thuộc chương trình thử nghiệm công nghệ có kiểm soát (Sandbox) tại miền Bắc, miền Trung và miền Nam. Đây là nơi để các nhà khoa học, doanh nghiệp nghiên cứu, chế tạo, thử nghiệm và hoàn thiện các phương tiện bay không người lái, từng bước phát triển đa dạng sản phẩm UAV, drone phục vụ nhu cầu trong nước và hướng tới xuất khẩu./.

(Vietnam+)